Qazaqstandaǵy 2 bankte táýekel deńgeıi joǵary - Mádına Ábilqasymova
ALMATY.KAZINFORM - Qazaqstanda júrgizilgen qadaǵalaý baǵalaýynyń nátıjesinde tekserilgen 21 banktiń ekeýinde táýekel deńgeıi joǵary ekeni anyqtaldy. Degenmen jalpy bank sektorynyń qarjylyq turaqtylyǵy saqtalǵan jáne táýekelderge tótep berýge jetkilikti kapıtaly bar.
Almatyda ótken Qazaqstan qarjygerleriniń XIV kongresinde Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádına Ábilqasymova men Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov qadaǵalaý tekserisi, stress-testileý jáne halyqaralyq reıtıngtik agenttikterdiń baǵalaýynyń nátıjelerin aıtty.
Mádına Ábilqasymovanyń aıtýynsha, Qazaqstanda bankterdiń táýekelderin baǵalaý júıesi qalyptasqan. Ol birneshe baǵytty qamtıdy. Atap aıtqanda, banktiń bıznes-modeli men táýekelderdi basqarý júıesi baǵalanady (SREP), aktıvteriniń sapasy tekseriledi (AQR), sondaı-aq jyl saıyn stress-testileý júrgiziledi.
2025 jyly SREP baǵalaýy ekinshi deńgeıli 21 bankti qamtydy. Nátıjesinde 14 bankte táýekel deńgeıi tómen nemese ortasha deńgeıden tómen, 5 bankte ortasha deńgeıden joǵary, al eki bankte joǵary ekeni anyqtalǵan. Retteýshi táýekeli joǵary bankterdiń ataýyn jarııalaǵan joq.
Sonymen qatar aktıvteriniń kólemi boıynsha eń iri 11 bankke turaqty túrde aktıvter sapasyn baǵalaý (AQR) júrgiziledi. Bul bankterge búkil bank sektory aktıvteriniń 85%-y tıesili.
Tekserý qorytyndysy boıynsha bul bankterdiń kapıtal jetkiliktiligi 17%-ǵa teń. Baǵalaýǵa deıin bul kórsetkish 18% bolǵan. Al stress-testileý nátıjesinde kapıtal jetkiliktiligi 16,1% dep baǵalandy. Eki kórsetkish te býferlerdi eseptemegendegi eń tómengi normatıvtik talaptan (5,5%) úsh eseden astam joǵary.
2026 jyldyń toǵyz aıynda bank sektorynyń aktıvteri 76,8–77 trıllıon teńgege deıin ósti. Al 90 kúnnen astam ýaqyt tólenbegen kredıtterdiń úlesi (NPL 90+) 3,9 paıyz deńgeıinde saqtaldy. Halyqaralyq reıtıngtik agenttikter de Qazaqstannyń bank sektoryndaǵy turaqtylyqty atap ótti.
2026 jylǵy tamyzda S&P agenttigi Qazaqstannyń táýelsiz kredıttik reıtıngin 2016 jyldan beri alǵash ret «BBB−» deńgeıinen «BBB» deńgeıine kóterdi. Boljamy – turaqty. Agenttik bul sheshimin júıelik táýekelderdiń tómendeýimen jáne bank sektorynyń turaqtylyǵymen baılanystyrdy.
Al qyrkúıekte agenttik Qazaqstannyń bank sektoryndaǵy salalyq táýekel baǵasyn (BICRA) «7»-den «6»-ǵa deıin jaqsartty. Buǵan qarjy naryǵyn qadaǵalaý salasyndaǵy reformalardyń nátıjesi negiz bolǵan.
Buǵan deıin 2027 jyldan bastap qazaqstandyqtarǵa banktermen aradaǵy daýlardy sheshýge JI-kómekshi kómektesetini habarlanǵan edi.
