Qazaqstanda jyl saıyn 40 myńnan astam adam ınsýlt alady - statıstıka
ALMATY. QazAqparat - 29 qazan – Dúnıejúzilik ınsýltpen kúres kúni. Osyǵan oraı, Almaty qalalyq №7 klınıkalyq aýrýhana bazasynda nevrolog-dáriger, terapevt, kardıolog, neırohırýrgtardyń qatysýymen ǵylymı-praktıkalyq konferentsııa ótti. Jıynda ınsýltti dıagnostıkalaý men emdeýge qatysty zamanaýı jáne ózekti máseleler qaraldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
№7 qalalyq klınıkalyq aýrýhananyń baspasóz qyzmetinen málim etkendeı, júrek-qan tamyrlary aýrýlary álemde ólim men múgedektiktiń negizgi sebebi bolyp otyr. Insýlttiń kesirinen álemde jylyna 7 mıllıonǵa jýyq adam kóz jumady. Statıstıka derekteri boıynsha Qazaqstanda jyl saıyn 40 myńnan astam adam ınsýlt alady, onyń 60% jýyǵy múgedek bolyp qalady. Aýrýdyń alǵashqy 10 kúninde 5 myń adam kóz jumady. Insýlt alǵandardyń shamamen 70% kómekke muqtaj. Naýqastardyń shamamen 10% ǵana qalypty ómirge, jumysqa orala alady. Qan aınalymy júıesiniń aýrýlary múgedektiktiń joǵary deńgeıimen jáne adamnyń eńbekke jaramsyz bolyp qalýymen qaýipti. Áleýmettik belsendi jáne eńbekke qabiletti jasta ınsýltpen aýyrǵandardyń sany 60% asady.
Almaty qalasy Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń shtattan tys bas ınsýltology, №7 qalalyq klınıkalyq aýrýhananyń №1 ınsýlt bóliminiń meńgerýshisi Janna Dúısembaevanyń aıtýynsha, jylyna 4 myńnan astam almatylyq ınsýlt alady. 2021 jyly Almatyda ınsýlttan 4428 adam emdeldi. №7 QKA ınsýlt ortalyǵynda ınsýlt alǵan 1960 patsıentke emdeý júrgizildi. Kún saıyn eki ınsýlt bólimshesinde, tamyrly neırohırýrgııa bólimshesinde jáne reanımatsııa bólimshesinde 90-ǵa jýyq patsıent em alady.
Janna Dúısembaeva atap ótkendeı, ınsýlttiń basty sebebi — mı-qan aınalymynyń buzylýy. Mıǵa qannyń barýy jartylaı nemese tolyǵymen toqtaıdy. Bul jaǵdaıdyń sebebi tromb bolsa, onda bul – ıshemııalyq, eger qan ketý bolsa, onda – gemorragııalyq ınsýlt.
Insýltke kúdik bolǵan jaǵdaıda 103 nómirine qońyraý shalyp, jedel járdem brıgadasyn shaqyrý kerek. Dárigerler kelgenge deıin naýqasty taza aýaǵa shyǵarý qajet. Insýlttiń aldyn alý úshin qan qysymyn baqylaý, durys tamaqtaný, salaýatty ómir saltyn ustaný, temeki shekpeý, alkogoldi ishimdikerdi shamadan tys ishpeý, stressik jaǵdaıdan aýlaq bolý kerek.
«Insýlt áıelderge qaraǵanda erlerde jıi kezdesedi. Insýltpen aýyratyn kóptegen naýqastarda deneniń bir jaǵy ishinara nemese tolyq sal bolyp qalady, sóıleýdiń buzylýy, qozǵalys fýnktsııalary, kognıtıvti buzylýlar baıqalady. Sondyqtan patsıentterdi ońaltý sheshýshi ról oınaıdy. Terapııa naýqasqa kognıtıvti jáne qozǵalys fýnktsııalaryn qaıtarýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar, ońaltý terapııasy kelesi bes jylda qaıtalanýy múmkin taǵy bir ınsýltti aldyn alýǵa kómektesedi. Aldyn alý jáne ýaqtyly dıagnostıkalaý, ýaqytyly medıtsınalyq tekserýden jáne dıspanserleýden ótý óte mańyzdy», - dep ınsýltologtyń sózin keltiredi №7 QKA baspasóz qyzmeti.
Qazirgi ýaqytta Almatyda 5 ınsýlt ortalyǵy jumys isteıdi.
