Qazaqstanda jylyna 10 mln tonna óńdeıtin iri munaı óńdeý zaýytyn salýǵa daıyndyq bastaldy
ASTANA. KAZINFORM - 2026 jyl — Qazaqstanda qýaty jylyna 10 mln tonnaǵa deıin munaı óńdeı alatyn tórtinshi iri munaı óńdeý zaýytyn (MÓZ) salý jobasy praktıkalyq iske asyrý kezeńine ótý ústinde, dep habarlaıdy QR Energetıka mınıstrliginiń bapasóz qyzmeti.
Baspasóz qyzmetiniń málimetterine qaraǵanda, joba boıynsha aldyn ala tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeni ázirleý bastaldy. Qazaqstanda bolashaqta munaı-hımııa klasteriniń ortalyǵyna aınalýy múmkin iri munaı óńdeý keshenin salýǵa daıyndyq júrip jatyr.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes elimizde tórtinshi iri munaı óńdeý zaýytyn salý jobasyn iske asyrýǵa daıyndyq bastaldy.
Energetıka mınıstrligi munaı óńdeý jáne munaı-hımııa salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organ retinde jobany vedomstvoaralyq deńgeıde úılestirýdi júzege asyrady. Jobanyń tapsyrys berýshisi — SK Ondeu («Samuryq-Qazyna» qorynyń enshiles uıymy). Alty aı ishinde halyqaralyq ınjınırıngtik komanda keshendi aldyn ala zertteýler júrgizedi, onyń qorytyndysy boıynsha Úkimetke bolashaq zaýyttyń tehnıkalyq jáne ekonomıkalyq parametrleri usynylady.
Aldyn ala TEN sheńberinde birqatar negizgi baǵyttar pysyqtalady. Birinshi kezekte shıkizatpen qamtamasyz etýdiń eń tıimdi shemasy aıqyndalady — Qashaǵan men Teńiz ken oryndarynyń munaıyn óńdeý, sondaı-aq qoldanystaǵy qubyr ınfraqurylymy arqyly aralas shıkizatty paıdalaný nusqalary qarastyrylady.
Sonymen qatar zaýyt salynatyn oryndy tańdaý máselesine erekshe nazar aýdarylady. Sarapshylar kólik logıstıkasyn, temirjol ınfraqurylymyna qoljetimdilikti, ónim ótkizý naryqtaryna jaqyndyǵyn, ekologııalyq talaptardy jáne ınjenerlik kommýnıkatsııalardyń bolýyn baǵalaıdy.
Energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov atap ótkendeı, jańa munaı óńdeý kesheniniń qurylysy elimizdiń uzaq merzimdi energetıkalyq táýelsizdigin qamtamasyz etýdegi pragmatıkalyq ári strategııalyq mańyzdy qadam bolyp tabylady.
Onyń aıtýynsha, jobanyń ornalasýy men konfıgýratsııasyna qatysty barlyq sheshimder tek ekonomıkalyq tıimdilik pen tehnıkalyq esepter negizinde qabyldanady.
Jobanyń ǵylymdy qajetsiný deńgeıi otandyq ǵylymı-zertteý ortalyqtary men beıindi joǵary oqý oryndaryn tartý arqyly qamtamasyz etiledi. R&D qurylymdary otyn standarttaryn, tehnologııalardy jáne katalızatorlardy jetildirýmen aınalysady, al ýnıversıtetter bolashaq óndiris úshin kadrlar daıarlaıdy.
Aldyn ala qujattama negizinde Úkimet jobany jobalyq-smetalyq qujattama ázirleý satysyna kóshirý, halyqaralyq ınvestorlardy tartý jáne zaýyt qurylysyn bastaý týraly sheshim qabyldaıdy.
Júrgizilip jatqan jumystar munaı óńdeý salasyn 2025–2040 jyldarǵa damytý tujyrymdamasyna sáıkes júzege asyrylýda jáne ekonomıkany shıkizattyq modelden tereń óńdeýge kezeń-kezeńimen kóshirýge baǵyttalǵan.
Osyǵan deıin Ortalyq jáne Ońtústik Azııa arasyndaǵy energetıkalyq kópir 2027 jyly iske qosylatyny týraly jazdyq.
