Elimizde jasóspirimder eńbegin qorǵaý jumystary kúsheıtiledi
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda jumys isteıtin jasóspirimderdiń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek kodeksi normalaryna ózgerister engizý josparlanyp otyr. Bul ózgerister kámeletke tolmaǵan qyzmetkerlerdi jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrýdy qarastyrady.
QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Asqarbek Ertaev atap ótkendeı, túzetýler 2026 jyldyń basynan beri iske asyrylyp jatqan vedomstvoaralyq is-sharalar jospary aıasynda ázirlenip jatyr. Ózgertýler qyzmetkerdi eńbek mindetterin atqarý kezinde jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý týraly zań aıasyn da qamtıdy.
Mınıstrliktiń málimetinshe, qazirgi qoldanystaǵy zańnamada jasóspirimder eńbegine birqatar shekteýler bar. Atap aıtqanda, olardyń jumys ýaqyty qysqartylǵan, túngi ýaqytta jáne qaýipti óndiristerde jumys isteýge tyıym salynǵan, sondaı-aq kámeletke tolmaǵandardy jumysqa qabyldaý úshin ata-anasynyń kelisimi qajet.
Sonymen qatar 2025 jylǵy qazan aıynan 2026 jylǵy sáýirge deıin 100 myńǵa jýyq bala men ata-ana arasynda júrgizilgen zertteý birqatar ózekti máselelerdi anyqtady.
– Jasóspirimderdiń 70%-dan astamy resmı eńbek shartynsyz jumys isteıdi. 51%-ǵa deıini keshki nemese túngi ýaqytta eńbek etedi. Al 10%-y jalaqynyń ýaqytyly tólenbeýi nemese múlde tólenbeýi máselesine tap bolady, – dedi mınıstr Úkimet otyrysynda.
Zertteý nátıjesine sáıkes, oqýshylardyń 16,2%-y eńbek tájirıbesine ıe. Jasóspirimderdiń jumys isteýiniń negizgi sebepteri – qalta shyǵynyn tabý jáne otbasyna kómektesý.
Osyǵan baılanysty zańnamaǵa kelesi ózgerister engizý usynylady:
- jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrýdy qosa alǵanda, kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etýi úshin jumys berýshilerdiń jaýapkershiligin arttyrý;
- saqtandyrý arqyly qorǵaýdy alatyn kámeletke tolmaǵandardyń quqyqtaryn bekitý;
- jas mólsherin, atqaratyn jumysynyń sıpatyn jáne qaýipsizdik talaptaryn eskere otyryp, kámeletke tolmaǵandardy jumyspen qamtýdyń ruqsat etilgen jáne tyıym salynǵan nysanyn normatıvtik aıqyndaýdy kózdeıdi.
Budan bólek, kámeletke tolmaǵandardyń eńbegine baqylaý kúsheıtiledi. Monıtorıng 10-nan astam qyzmetkeri bar kásiporyndarda Eńbek táýekelderi kartasy arqyly tsıfrlyq formatta júrgiziledi. Ásirese qurylys, aýyl sharýashylyǵy jáne qyzmet kórsetý salalaryna erekshe nazar aýdarylady.
Sonymen qatar mınıstrlik ata-analar arasynda túsindirý jumystaryn kúsheıtýdi josparlap otyr. Bul sharalar balalardyń eńbek quqyqtary, jas shekteýleri jáne qaýipsizdik kepildikteri týraly habardarlyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Vedomstvonyń málimdeýinshe, engiziletin ózgeristerdiń negizgi maqsaty – jasóspirimder eńbegin kóleńkeli sektordan shyǵarý jáne quqyqbuzýshylyqtardyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan biryńǵaı baqylaý júıesin qalyptastyrý.
Aıta keteıik, Elimizde eńbek etýge ruqsat berilgen 14 pen 18 jas aralyǵynda balalar sany 1 mln 700 myń quraıdy.
