Qazaqstanda jańa qarjy quraly – «jasyl» oblıgatsııalar engiziledi
ALMATY. QazAqparat- Qazirgi ýaqytta qazaqstandyq tájirıbege ınvestıtsııalyq jáne «jasyl» oblıgatsııalardy engizý máselesi pysyqtalýda. Atalǵan bondtardyń qarjylandyrý quraly retindegi mańyzdylyǵy týraly QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń baǵaly qaǵazdar naryǵy departamenti dırektorynyń mindetin atqarýshy Gúlchehra Talqambaeva aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bıyl 2 qańtarda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósýdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań qabyldandy, onyń baǵyttarynyń biri qarjy quraldarynyń jańa túrlerin engizý.
«Bizdiń elimiz qazir jasyl ekonomıkaǵa kóshýdi ilgeriletýde, osyǵan baılanysty memleket qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baǵyttalǵan qyzmetti yntalandyrý jóninde birqatar sharalardy kózdedi. «Jasyl» qarjylandyrý sheńberindegi jobalarǵa memlekettik qoldaý kórsetý sharalary kórsetiletin bolady. Investıtsııalardy tartýǵa arnalǵan quraldardyń biri «jasyl» oblıgatsııalar,- dedi Gúlchehra Talqambaeva.
Spıker túsindirgendeı, «jasyl» oblıgatsııalar – bul boryshtyq baǵaly qaǵaz, onyń kómegimen kompanııa («jasyl» oblıgatsııalar shyǵarǵan emıtent) ekologııalyq problemalardy sheshýmen baılanysty jobalardy iske asyrý úshin qarajat tartady. «Jasyl» oblıgatsııalar arqyly qarjylandyrý úshin «jasyl» jobalardy jikteýdi QR Ekologııa mınıstrligi ázirleıdi jáne QR Úkimeti bekitedi. Júginý merzimi, kýpondy tóleý kezeńdiligi, aınalys, óteý talaptary jáne basqalary emıtenttiń «jasyl» oblıgatsııalardy shyǵarý talaptarynda kózdeledi.
Kez kelgen basqa baǵaly qaǵazdar sııaqty, «jasyl» oblıgatsııany kommertsııalyq uıymdar shyǵarýǵa quqyly. Shyǵarylym «baǵaly qaǵazdar rynogy týraly» QR Zańynyń talaptaryna sáıkes júzege asyrylady. «Jasyl» oblıgatsııalar, basqa oblıgatsııalar sııaqty, aınalys merzimi boıynsha ár túrli bolýy múmkin, qamtamasyz etilgen nemese qamtamasyz etilmegen, aıyrbastalatyn nemese aıyrbastalmaıtyn.
«Jasyl» oblıgatsııalardy ornalastyrýdan alynǵan aqsha qoldanystaǵy tabıǵı resýrstardy paıdalaný tıimdiligin arttyrýǵa, qorshaǵan ortaǵa teris áser etý deńgeıin tómendetýge, energııa tıimdiligin, energııa únemdeýdi arttyrýǵa, klımattyń ózgerý saldaryn jumsartýǵa jáne klımattyń ózgerýine beıimdelýge baǵyttalǵan jobalardy qarjylandyrýǵa baılanysty maqsattarǵa ǵana paıdalanylýy múmkin», - deıdi Gýlchehra Talqambaeva.
Onyń aıtýynsha, emıtent «jasyl» oblıgatsııalardy ornalastyrý merzimi ishinde qarjylandyrylatyn jobanyń qorshaǵan ortaǵa áseri boıynsha jyl saıynǵy esepti jarııalaýǵa mindetti.
Sonymen qatar, ol tabystylyǵy aldyn ala belgilengen oqıǵalardyń bastalýyna baılanysty bolatyn ınvestıtsııalyq oblıgatsııalar - baǵaly qaǵazdar qalaı jumys isteıtini týraly aıtyp berdi.
«Halyqaralyq tájirıbege sáıkes, negizgi syıaqyny alýmen qatar, ınvestıtsııalyq oblıgatsııany ustaýshynyń belgili bir jaǵdaılardyń týyndaýyna ne týyndamaýyna baılanysty qosymsha syıaqy alýǵa quqyǵy bar. Investıtsııalyq oblıgatsııalar boıynsha kiristilik ol táýeldi bazalyq aktıv qunynyń serpinine baılanysty bolady», - dep túsindirdi spıker.
Investıtsııalyq oblıgatsııalar qor bırjasynyń tizimine engizilýi nemese tıisti azamattyq-quqyqtyq mámileler jasasý arqyly alańnan tys ornalastyrylýy múmkin.
Bul rette, spıker atap ótkendeı: ınvestıtsııalyq oblıgatsııalar shyǵarylymy ýákiletti organda - Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginde mindetti memlekettik tirkeýge jatady.
Spıkerdiń aıtýynsha, oblıgatsııa boıynsha kiristiń belgili bir kórsetkishke, ındıkatorǵa nemese ındekske qosylýy belgili bir naryqta mamandandyrylǵan jáne uzaq merzimdi boljamdar jasaı alatyn ınvestorlar úshin tartymdy.
Ekinshi jaǵynan, bul baǵaly qaǵaz ol boıynsha syıaqy tóleý sharttaryn neǵurlym ıkemdi etýge jáne osylaısha emıtenttiń naryqtyq táýekelderin tómendetýge múmkindik beredi. Tólemder emıtent tabysynyń mólsherine, baǵaly qaǵazdardyń nemese ózge de qarjy quraldarynyń paıyzdyq mólsherlemelerine jáne baǵa belgileýlerine, baǵaly metaldardyń, shıkizattyń nemese ózge de taýarlardyń baǵa belgileýlerine, qor jáne taýar ındeksterine, úshinshi tulǵalardyń mindettemelerdi oryndamaýyna baılanysty bolýy múmkin.
«Qazirgi ýaqytta Agenttik memlekettik tirkeý tártibin, sondaı-aq ınvestıtsııalyq jáne «jasyl» oblıgatsııalardy shyǵarý, aınalysqa shyǵarý jáne óteý tártibine qoıylatyn talaptardy kózdeıtin tıisti túzetýlerdi ázirleýde. Osyndaı baǵaly qaǵazdardy engizýdi aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin júzege asyrý josparlanyp otyr. Qazaqstannyń «jasyl» ekonomıkaǵa kóshýin eskere otyryp, bul qaǵaz áleýetti emıtentterdiń de, ınvestorlardyń da qyzyǵýshylyǵyn týdyrady dep oılaımyz», - dep qorytyndylady Gúlchehra Talqambaeva.