Qazaqstanda jabaıy búrkit sany artty
ALMATY. QazAqparat - Almatyda jabaıy tabıǵattaǵy búrkitterdi esepke alý jónindegi arnaıy ekspedıtsııanyń qatysýshylarymen kezdesý ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«Úlesińdi qos. Tabıǵatty aman saqtap qal» atty jobanyń aıasynda «Suńqar» tálimbaǵy 10 sáýirden 20 sáýirge deıin ekspedıtsııaǵa shyqty.
Mamandar Almaty oblysyndaǵy Arqarly jáne Malaısary, Úlken jáne Kishi Bógit, Súıǵoty taýlary, Toraıǵyr jáne Sharyn joǵarǵy jaǵyn sharlap, jabaıy búrkitterdiń arealyn zerttedi.
«Jobany 2012 jyldan bastadyq. Búrkit - tek qana qus emes, ol memlekettik jalaýymyzda beınelengen Qazaqstannyń ulttyq sımvoly. Búrkit Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engen qus bolǵandyqtan, onyń joıylyp bara jatqandyǵy bizdi alańdatady», - dedi «Efes Qazaqstan» ShS AQ korporatıvtik qatynastar departamentiniń dırektory Shyńǵys Qaskeev.
Shyńǵys Qaskeev sońǵy 7 jylda búrkitterdiń sany artqanyn aıtty. Ekspedıtsııa qorytyndysyna sáıkes, zerttelgen aýmaqta mekendeıtin búrkitterdiń sany 36-ǵa jetti. Mamandar 14 tas túlek pen 11 búrkit jubyn tirkegen.
«Bizdiń esepteýimizshe, Almaty oblysynda 11 uıalas jup pen 11 úlken, ıaǵnı 22 búrkit bar. Sondaı-aq, 3-5 jas aralyǵyndaǵy búrkitterdi kezdestirdik. Biraq, olar bul jasta kóbeıe almaıdy. Búrkitter 5-6 jastan bastap kóbeıedi. Jalpy olar 50-60 jyl ómir súredi», - dedi ornıtolog, top jetekshisi Sergeı Shmygalev.
Sergeı Shmygalevtyń aıtýynsha, birinshi kezeńde - Jońǵar Alataýy taý silemderi , ekinshi kezeńde Іle Alataý aýmaǵyn jáne alty jyl boıy búrkitter erkindikke jiberilgen Almaty oblysynyń jerleri qaralǵan. Ekspedıtsııa 20 kúnniń ishinde 2000 shaqyrym júrgen.
Jabaıy tabıǵatta búrkitter kemirgish, tasbaqa, saryshunaq, qoıan jáne basqa da qustarmen qorektenedi.
Onymen qosa, «Suńqar» tálimbaǵynda 25 búrkit balapany ósirilip, tabıǵat aıasyna jiberildi. Budan bólek, onyń arasynda ıtelgi qustary da bar. Bul ýaqyt ishinde olardyń 50 mıllıon teńge qarajaty jaratylǵan.
Qazaqstan aýmaǵynda mekendeıtin búrkitterdiń sanyn esepteý sońǵy márte jeti jyl buryn ótkizilgen. 2012 jyldaǵy esepke alýdyń nátıjesi jáne ornıtologtardyń birqatar baǵalaýy boıynsha búrkitterdiń popýlıatsııasy azaıǵan, Úlken jáne Kishi Bóget aımaǵynda (Almaty oblysy) bar-joǵy 4-5 jup qana qalǵan.
«Suńqar» tálimbaǵynyń dırektory Ashot Anzorov búrkitterdi qorǵaý jumystaryn toqtatpaıtyndaryn aıtty. Kelesi ekspedıtsııa 5-6 jyldan keıin taǵy qaıtalanady.