Qazaqstanda zeınetaqy jınaqtaryn muragerlerge tóleý tártibi ózgerdi

ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda zeınetaqy jınaqtaryn muragerlerge tóleý jáne azamattyqtan aıyrylǵan jaǵdaıda maqsatty jınaqtardy esepke alý tártibi ózgerdi. Úkimet 23 jeltoqsanda tıisti qaýly qabyldap, maqsatty talaptardy qalyptastyrý men tóleý qaǵıdalaryna birqatar túzetý engizdi.

Qujatqa sáıkes, endi maqsatty talaptardyń jalpy somasy bylaı esepteledi: esepti jylǵa josparlanǵan somaǵa aldyńǵy jyldardan jınalǵan qarajat pen olardyń ınvestıtsııadan túsken ortasha tabysy qosylady. Al ótken jyldary Ulttyq qordan alýshylarǵa naqty tólengen jyl saıynǵy tólemder osy somadan shegeriledi.

Sonymen qatar, «Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory» (BJZQ) memlekettik «Jeke tulǵalar» derekqorynan azamattyń týýy, qaıtys bolýy, azamattyq alýy nemese odan shyǵýy, derekterdiń ózektendirilýi týraly málimetterdi avtomatty túrde alatyn bolady. Osy aqparat negizinde qor maqsatty talaptarǵa qatysýshylardyń elektrondyq tizimin qalyptastyrady.

Jańa talaptarǵa sáıkes, BJZQ elektrondyq tizimge:

— memlekettik derekqordaǵy «azamattyǵy» jolynda «Qazaqstan» dep kórsetilmegen tulǵalardy «Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵynan aıyrylǵan nemese shyqqan tulǵalar» sanatyna;

— «ómir súrý mártebesinde» «qaıtys bolǵan» dep belgilengen azamattardy nemese sot sheshimimen qaıtys boldy dep tanylǵandardy «qaıtys bolǵandar» sanatyna engizedi.

Sonymen birge maqsatty talaptarǵa qatysýshylardyń jalpy sany qalaı esepteletini naqtylandy. Atap aıtqanda, 2023 jyldyń sońyndaǵy qatysýshylar sany elektrondyq tizim negizinde beriledi jáne oǵan 2023 jyldyń sońyna deıin qaıtys bolǵan nemese sot sheshimimen qaıtys dep tanylǵan tulǵalar kirmeıdi.

Elektrondyq tizimdi qalyptastyrý jáne tekserý merzimderi de naqty belgilendi. BJZQ jyl saıyn esepti jyldan keıingi alǵashqy aıdyń 20-synan keshiktirmeı, 31 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha jańartylǵan derekterdi eskere otyryp, qatysýshylardyń elektrondyq tizimin jasaıdy. Bul tizim elektrondyq úkimet ınfraqurylymynyń operatoryna verıfıkatsııadan ótkizý úshin joldanady. Operator derekterdiń durystyǵyn úsh jumys kúni ishinde rastaıdy. Eger sońǵy merzim demalys kúnine sáıkes kelse, ol kelesi jumys kúnimen esepteledi.

Osy rásimder aıaqtalǵannan keıin BJZQ úsh jumys kúni ishinde Ulttyq bankke maqsatty aktıvter shotyna qarajat aýdarý jóninde ótinim joldaıdy. Qarajat 18 jasqa tolǵan nemese sol jyly 18 jasqa tolatyn qatysýshylarǵa, esepti jyly qaıtys bolǵandarǵa, sondaı-aq buryn esepke alynbaǵan, biraq qatysýǵa quqyǵy bolǵan balalarǵa tıesili maqsatty jınaqtar kóleminde aýdarylady.

Azamattyqtan aıyrylǵan jaǵdaıda ne ózgeredi

Qaýlyǵa sáıkes, Qazaqstan azamattyǵynan aıyrylǵan nemese odan shyqqan tulǵalarǵa qatysty qarajat maqsatty talaptar somasynan alynyp tastalady. Eger esepti jyl ishinde «jeke tulǵalar» memlekettik derekqorynan azamattyqtan aıyrylý, derekterdiń jańartylýy nemese qatysý quqyǵynyń bolmaýy týraly aqparat tússe, mundaı tulǵa tólem alý quqyǵynan aıyrylady. Bul jaǵdaıda onyń maqsatty talaptary men jınaqtary ózge qatysýshylar arasynda qaıta bólinedi, al maqsatty jınaqtaý shoty jabylady.

Muragerler zeınetaqy jınaǵyn qalaı ala alady

Qujatta qaıtys bolǵan qatysýshylardyń jáne jalpy alýshylardyń muragerlerine tólem jasaý tártibi de naqty kórsetilgen. Ol úshin muragerler BJZQ-ǵa jeke júginip, mynadaı qujattardy usynýy tıis:

— ótinish;
— jeke basyn kýálandyratyn qujat;
— muragerlikke quqyqty rastaıtyn qujat nemese zańdy kúshine engen sot sheshimi;
— ýákiletti operatorda ashylǵan bank shotynyń derektemeleri.

Tólemge ótinish tek maqsatty talaptar BJZQ-daǵy tıisti maqsatty jınaqtaý shotyna eseptelgennen keıin ǵana qabyldanady.

Qor ótinishti qabyldaǵan soń «jeke tulǵalar» derekqorynan qatysýshynyń nemese alýshynyń qaıtys bolǵany týraly málimetterdi suratady. Eger maqsatty jınaqtaý shoty bolmasa nemese qaıtys bolý faktisi rastalmasa, BJZQ ótinishti sol kúni qabyldaýdan bas tartyp, jazbasha túrde habarlama beredi.

Ótinishti senim bildirilgen tulǵa nemese zańdy ókil arqyly berýge de bolady. Bul jaǵdaıda notarıaldy kýálandyrylǵan senimhat, jeke basyn kýálandyratyn qujattar jáne ókil mártebesin rastaıtyn qujattar usynylýy tıis. Al qujattar poshta arqyly joldansa, jeke kýálik kóshirmeleri men ótinish ıesiniń qoly turǵan qujattar turǵylyqty elinde notarıaldy kýálandyrylýy qajet.

Aıta keteıik, buǵan deıin QR Ulttyq banki tóraǵasynyń orynbasary Berik Sholpanqulov BJZQ-dan bul jınaqty almaý abzal ekenin aıtqan edi.