Qazaqstanda zeınetaqy jınaqtaryn basqarýdyń jańa tártibi túsindirildi

Zeınetaqy jınaqtaryn saqtaý jáne zeınetaqy aktıvterin basqarý týral

— Áleýmettik kodekske engizilgen ózgerister kúshine engennen keıin azamattardyń zeınetaqy jınaqtarymen ne bolmaq? Olardyń saqtalýyna kepildik berile me? Bul kepildik nemen qamtamasyz etiledi?

— Áleýmettik kodekstiń 217-babynda 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap «Memleket zeınetaqy tólemderin alýshylarǵa Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy mindetti zeınetaqy jarnalarynyń, mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalarynyń naqty engizilgen mindetti zeınetaqy jarnalary, mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary mólsherinde saqtalýyna kepildik beredi» dep kózdelgen.

Memlekettiń zeınetaqy aktıvteriniń saqtalýyna beretin kepildigi Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory (BJZQ) men ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylardyń (IPB) qyzmetin retteý, Ulttyq banktiń (Ulttyq bank, QRUB) de, IPB-lardyń da ınvestıtsııalyq qyzmetine qoıylatyn talaptardy belgileý, zeınetaqy aktıvterin ornalastyrý kezinde olardy ártaraptandyrý jáne táýekelderdi tómendetý jónindegi talaptardy saqtaý, sondaı-aq basqa da retteýshi normalar arqyly qamtamasyz etiledi.

Jalpy alǵanda, jınaqtaýshy zeınetaqy júıesi jáne qazaqstandyqtardy zeınetaqymen qamsyzdandyrý máselesi memlekettik retteý, baqylaý men jaýapkershilik aıasynda qala beredi.

— Zeınetaqy aktıvterin kim basqarady?

— Zeınetaqy aktıvterin ınvestıtsııalaýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki (QR UB), sondaı-aq 2021 jyldan bastap tıisti lıtsenzııasy bar jáne ýákiletti organnyń talaptaryna sáıkes keletin ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylar (IPB) júzege asyrady. Zeınetaqy jınaqtaryn osyndaı senimgerlik basqarýdyń negizgi maqsaty — olardy túrli qarjy quraldaryna ınvestıtsııalaý jáne ınvestıtsııalyq kiris alý.

Zeınetaqy aktıvterin basqaratyn QR UB men IPB-lardyń ózderiniń ınvestıtsııalyq strategııalary bar jáne olar ınvestıtsııalyq deklaratsııa sheńberinde ınvestıtsııalyq portfeldiń qurylymyn derbes aıqyndaıdy.

IPB-lardyń qoldanystaǵy tizilimine qazaqstandyqtar ózderiniń zeınetaqy jınaqtaryn basqarýǵa bere alatyn 6 jeke kompanııa kiredi: «Alatau City Invest» AQ, «BCC Invest» AQ, «Sentras Sekıýrıtız» AQ, «Halyk Finance» AQ, «Halyk Global Markets» AQ, «Tansar Capital» AQ. 

— Zańnamalyq ózgeristerde mindetti zeınetaqy jarnalary jáne mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary esebinen qalyptastyrylǵan zeınetaqy jınaqtarynyń 100%-yna deıin ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshynyń (IPB) basqarýyna berý múmkindigi kózdelgen. Bul mehanızm qalaı jumys isteıdi?

— Áleýmettik kodekstiń 40-babyna sáıkes salymshylarǵa ózderiniń zeınetaqy jınaqtaryn IPB-nyń basqarýyna berý jáne/nemese olardy Ulttyq banktiń basqarýynda qaldyrý týraly sheshimdi derbes qabyldaý quqyǵy berilgen.

2026 jylǵy qyrkúıekte salymshylardyń ınvestıtsııalyq múmkindikterin keńeıtýdi kózdeıtin zańnamalyq ózgerister de kúshine enedi. Eger qazirgi ýaqytta salymshylar mindetti zeınetaqy jáne mindetti kásiptik zeınetaqy jınaqtarynyń 50%-yna deıin, al erikti zeınetaqy jınaqtarynyń 100%-yna deıin IPB-nyń basqarýyna bere alatyn bolsa, kúzden bastap olar erikti zeınetaqy jınaqtary sııaqty mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) men mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ) esebinen qalyptastyrylǵan jınaqtaryn da tolyq kólemde IPB-nyń basqarýyna bere alady.

Salymshy bir nemese birneshe IPB-ny, sondaı-aq túrli ınvestıtsııalyq portfelderdi, ıaǵnı zeınetaqy aktıvterin basqarý úshin IPB usynatyn ınvestıtsııalyq strategııalardy óz betinshe tańdaı alady. Bul strategııalar táýekel deńgeıi, kútiletin kiristilik jáne ınvestıtsııalaý merzimi boıynsha erekshelenedi.

Aqshany IPB-nyń senimgerlik basqarýyna berý úshin salymshy belgilengen nysandaǵy ótinishti berýi qajet. Muny elektrondyq tsıfrlyq qoltańbany paıdalana otyryp, enpf.kz saıtyndaǵy jeke kabıneti, invest.enpf.kz ınternet-platformasy arqyly nemese BJZQ-nyń kez kelgen bólimshesine baryp jasaýǵa bolady.

— Zeınetaqy jınaqtaryn IPB-nyń basqarýyna berýdiń tıimdiligi qandaı? Salymshylar zeınetaqy aktıvterin basqarý týraly tolyq aqparatty qaıdan taba alady? Basqarýshy kompanııalardyń qyzmet nátıjelerin qalaı baqylaýǵa bolady?

— Zeınetaqy jınaqtarynyń 100%-yna deıin IPB-nyń basqarýyna berý salymshylarǵa kiristilik tarıhy neǵurlym úzdik nemese neǵurlym agressıvti ınvestıtsııalyq strategııa usynatyn IPB-ny tańdaý arqyly kapıtaldy uzaq merzimdi perspektıvada kóbeıtýge múmkindik beredi.

Budan bólek, BJZQ salymshylary úshin zamanaýı tsıfrlyq resýrs retinde aqparattyq ınternet-platforma (invest.enpf.kz) iske qosyldy. Ol barlyq basqarýshylardyń (QR UB men IPB-lardyń) aktıvterdi basqarý nátıjelerin ózara salystyrýǵa múmkindik beredi.

Invest.enpf.kz platformasy kiristilik týraly aqparatqa qol jetkizýge múmkindik beredi. Sondaı-aq belgilengen kezeńder aralyǵyndaǵy dınamıkada aktıvterdi basqarýshylar men olardyń ınvestıtsııalyq portfelderi boıynsha kórsetkishterdi salystyrýǵa bolady.

Osy platforma arqyly salymshylar:

• ınvestıtsııalyq portfelderdiń qurylymymen;

• ártúrli kezeńderdegi kiristilik kórsetkishterimen;

• ınvestıtsııalyq quraldardyń quramymen;

• túrli basqarýshylardyń salystyrmaly sıpattamalarymen;

• ınvestıtsııalyq deklaratsııalarmen jáne basqarý strategııalarymen tanysa alady.

 — Zeınetaqy jınaqtary senimgerlik basqarýǵa berilgen IPB-nyń jaýapkershiligi qalaı qamtamasyz etiledi?

— Salymshy zeınetaqy aktıvterin basqaratyn IPB-ny jáne ınvestıtsııalyq portfeldi, ıaǵnı táýekel deńgeıi, kútiletin kiristiligi jáne ınvestıtsııalaý merzimi boıynsha erekshelenetin ınvestıtsııalyq strategııany óz betinshe tańdaýǵa quqyly.

Óz kezeginde, IPB-ǵa zeınetaqy aktıvterin senimgerlik basqarý boıynsha zańnamada belgilengen jaýapkershilik júkteledi. IPB alǵan nomınaldy kiristilik pen retteýshiniń talaptaryna sáıkes eseptelgen kiristiliktiń eń tómengi máni arasynda teris aıyrma bolǵan jaǵdaıda, IPB bul teris aıyrmany óziniń menshikti kapıtaly esebinen óteıdi.

Aıta ketelik 2027 jyldan bastap zeınetaqy júıesinde ne ózgeretini týraly jazǵan edik.