Qazaqstanda volfram óndirisi qaıta jandanady - «Taý-Ken Samuryq» basshysy
ASTANA. QazAqparat - «Taý-Ken Samuryq» UTK» AQ basqarma tóraǵasy Qanat Qudaıbergenov Astanada ótken Dúnıejúzilik taý-ken kongresinde Qazaqstan qaıtadan volfram salasy jandandyrǵaly otyrǵanyn málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi kompanııasynyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Qazaqstanda volframnyń - sırek ári asa joǵary suranysqa ıe metaldyń iri qory bar. Volfram salasynyń jolǵa qoıylýy Qazaqstanda ótken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary bastalǵan bolatyn. Alaıda ony óndirý baǵytyndaǵy jobalardy júzege asyrý birqatar ekonomıkalyq ári saıası sebepterge baılanysty 1993 jyly toqtap qalǵan.
Jalpy respýblıka aýmaǵynda qazirge deıin 12 ken orny barlanǵan. Jalpy qor - 2 mıllıon tonna volfram trıoksıdine teń degen boljam bar. Asa iri ári keleshegi zor ken oryndarynyń qataryna Joǵarǵy Qaıraqty jáne atalǵan ken ornynan 20 shaqyrym jerdegi Soltústik Qatpardy (Qaraǵandy oblysy) jatqyzýǵa bolady. Eki birdeı ken orny boıynsha jalpy qor - 1 mıllıon 300 myń tonna volfram esebinde baǵalanady. Soltústik Qatpardaǵy jáne Joǵarǵy Qaıraqtydaǵy aýqymdy qordyń esebimen Qazaqstan álem boıynsha volfram óndirisinen aldyńǵy qatarǵa shyqqaly otyr.
«Taý-Ken Samuryq» UTK» AQ basqarma tóraǵasy Qanat Qudaıbergenovtyń aıtýyna qaraǵanda, Soltústik Qatpardaǵy jáne Joǵarǵy Qaıraqtydaǵy ken oryndarynan volframnyń óndirilýi Qazaqstandy jańa naryqqa shyǵaryp, bizdiń elimizdi osy saladaǵy jetekshi oıynshylardyń qataryna engizedi. Qazirgi ýaqytta volfram qory men óndirisi boıynsha álemde daýsyz Qytaı eli (qory - 1 mıllıon 800 myń tonna, óndirisi - jylyna 79 myń tonna) bolyp otyr.
Soltústik Qatpar men Joǵarǵy Qaıraqtydaǵy jalpy qýattylyq 12 jarym myń tonnalyq paravolframat ammonııadan asady. Sáıkesinshe, jobalyq qýattylyqtan shyqqannan keıin Qazaqstan volfram ónimderi boıynsha álemde ekinshi orynǵa kóteriledi.
Qazirgi ýaqytta Soltústik Qatpar men Joǵarǵy Qaıraqtyda qosymsha zertteý jumystary júrgizilip, kendi baıytý tehnologııalary synnan ótip, jetildirilý ústinde. Sonymen qatar, ken oryndarynda kóliktik jáne energetıkalyq ınfraqurylymdy qurý jumystary júrgizilip jatyr.
Volframnyń biregeı quramy bolǵandyqtan keńinen qoldanylady. Termoqattylyǵy jaǵynan volfram teńdessiz metall ekenin aıta ketý kerek. Onyń balqý temperatýrasy kúnniń betindegi temperatýramen birdeı. Ol kólik quraý, taý-ken salasy men qorǵanys ónerkásibinde, avıaqurylysta, ıadroly fızıkada, munaı-hımııa salasynda keńinen qoldanylady.
