Qazaqstanda vırýstan taza alma kóshetterine arnalǵan alǵashqy analyq baq quryldy
ASTANA. KAZINFORM – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń qoldaýymen elimizde almanyń vırýstan taza kóshet materıalyn óndirýdiń ǵylymı negizdelgen júıesin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan biregeı pılottyq joba júzege asyrylyp jatyr. Bul týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi habarlady.
Joba 2024–2026 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý aıasynda iske asyrylyp jatyr. Maqsaty – otandyq baý-baqsha sharýashylyǵyn damytý, kóshet materıalynyń sapasyn arttyrý jáne ımportqa táýeldilikti azaıtý. Bul – Qazaqstandaǵy osy baǵyttaǵy alǵashqy ári ázirge jalǵyz joba. Ol otandyq alma sorttary men telitýshilerin zamanaýı bıotehnologııalyq ádister arqyly vırýstardan aryltyp, sapaly kóshet qoryn qalyptastyrýdy kózdeıdi.
Joba aıasynda ǵalymdar ǵylymı jáne óndiristik baqtarda ósiriletin alma sorttary men telitýshilerine vırýstyq aýrýlardyń bar-joǵyn anyqtaý úshin aýqymdy zertteý júrgizdi. Sonyń nátıjesinde olardy vırýstan aryltý boıynsha bıotehnologııalyq jumystar atqaryldy. Nátıjesinde «Jetisý 5», «ARM-18», «B-16-20», «B-7-35» atty otandyq alma telitýshileri, sondaı-aq «Aınur», «Saltanat» jáne «Voshod» sekildi bolashaǵy zor qazaqstandyq sorttar vırýstan tolyq tazartyldy.
Otandyq joǵary sapaly kóshet óndirisin jedel damytý maqsatynda joba sheńberinde Nıderland Koroldiginen álemdik naryqta suranysy joǵary 12 túrli alma telitýshisinen 7,9 myń túp jáne sheteldik selektsııaǵa jatatyn 20 sorttan 2,2 myń túp ákelindi. Qazaq jemis-kókónis sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń Talǵar óńirlik fılıalynyń bazasynda aýmaǵy 0,5 gektar bolatyn elimizdegi alǵashqy vırýstan taza analyq baq quryldy. Qazir aýmaǵy 1,5 gektar bolatyn analyq baqty qalyptastyrýǵa arnalǵan kóshetter daıyndalyp jatyr.
Aldaǵy ýaqytta ınstıtýt otandyq baǵbandardy «M9», «M7», «V9», «MM106», «M111» sııaqty suranysqa ıe telitýshilermen, sondaı-aq «Grennı Smıt», «Gala», «Fýdjı», «Djonagold» jáne basqa da tanymal sorttardyń sertıfıkattalǵan, vırýstan taza kóshetterimen qamtamasyz etýdi josparlap otyr.
Bul Qazaqstanda saýyqtyrylǵan kóshet materıalyn óndirýdiń zamanaýı júıesin qalyptastyrýǵa, jemis ónimderiniń ónimdiligi men sapasyn arttyrýǵa, sondaı-aq básekege qabiletti baý-baqsha sharýashylyǵyn damytýǵa jáne eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa negiz qalaıdy.
2027 jylǵa deıin aport alma baǵynyń kólemi 110 gektarǵa jetetinin jazǵan edik.
