Qazaqstanda turaqty donorlar sany azaıǵan
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde turaqty qan tapsyratyn azamattardy yntalandyratyn jańa marapat engizildi. Ol kimderge beriledi jáne Qazaqstandaǵy donorlyq ahýal qandaı? Bul týraly Donor kadrlaryn jınaqtaý bóliminiń meńgerýshisi Áıgerim Saǵambaeva Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda aıtty.
— Bul marapat 17 jyl buryn bolǵan, keıin toqtatyldy. Osy ýaqyt aralyǵynda donorlarǵa «Densaýlyq saqtaýǵa qosqan úlesi úshin» tósbelgisi tabystaldy. Ol búginge deıin 43 adamǵa berildi. Alaıda bul belgi donorlarǵa ǵana emes, medıtsına qyzmetkerlerine de tabystalatyn. Sondyqtan endi arnaıy qan tapsyrýshylarǵa arnalǵan «Qurmetti donor» tósbelgisi engizildi. Marapat keminde 40 ret qan nemese trombotsıt, ne 70 ret plazma tapsyrǵan azamattarǵa beriledi, — dedi Áıgerim Saǵambaeva.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, Qazaqstanda jyl saıyn 180 myńnan astam adam donor atanyp, olardyń qatysýymen 255 myńnan astam donorlyq rásim jasalady. Sonyń nátıjesinde 80 myńnan astam naýqas qajetti qan komponentterimen qamtamasyz etiledi. Alaıda, mamannyń aıtýynsha, sońǵy ýaqytta turaqty donorlar sany azaıǵan.
— Máselen, Astananyń ózinde kún saıyn shamamen 150 donor qajet. Kóbine І jáne ІІ qan toptaryna suranys joǵary. Ásirese І teris qan tobyna qajettilik úlken. Turaqty donorlar qajet, — dedi spıker.
Donor bolǵysy keletin azamattar úshin naqty talaptar belgilengen. Qan tapsyrýǵa 18 jasqa tolǵan, densaýlyǵy qalypty kez kelgen adam ótinish bere alady. Alǵash ret kelgen azamattyń derekteri Biryńǵaı donorlyq ortalyqtyń kompıýterlik bazasy arqyly tekseriledi.
— Donordyń boıy 150 santımetrden joǵary, salmaǵy keminde 50 keli bolýy kerek. Sondaı-aq gemoglobın deńgeıi 120 g/l-den tómen bolsa, adam donor bola almaıdy. Naýqasqa quıylatyn qannyń qaýipsiz bolýy úshin donordyń densaýlyǵy jaqsy bolýy qajet. Er adamdar eki aıda bir ret, al áıelder úsh aıda bir ret qan tapsyra alady, — dedi ol.
Qan tapsyrǵan azamattarǵa zańnamada birqatar áleýmettik kepildik te qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, medıtsınalyq tekserýden ótken jáne qan tapsyrǵan kúni donor jumystan ortasha jalaqysy saqtala otyryp bosatylady. Sonymen qatar oǵan anyqtama negizinde taǵy bir kún aqyly demalys beriledi. Eger donor sol kúni óz erkimen jumysqa shyqsa, bul demalysty jumys berýshimen kelisip basqa kúnge aýystyrýyna nemese jyl saıynǵy eńbek demalysyna qosyp paıdalanýyna bolady.
Budan bólek, qan tapsyrǵan adam qan toby men rezýs-faktoryn, sondaı-aq AITV jáne basqa da birqatar ınfektsııalarǵa júrgizilgen zerthanalyq tekserýlerdiń nátıjesin tegin bile alady.
Mamannyń aıtýynsha, turaqty donorlar qataryn kóbeıtý — myńdaǵan adamnyń ómirin saqtap qalýdyń basty kepili. Sondyqtan jańa marapattyń engizilýi qoǵamda donorlyq mádenıetti damytýǵa jáne azamattardy turaqty túrde qan tapsyrýǵa yntalandyrýǵa yqpal etedi.
Aıta keteıik, elimizde donorlyq kórsetkish boıynsha Astana, Almaty jáne Shymkent kósh bastap tur.
Eske salaıyq, buǵan deıin Qazaqstan Úkimetiniń qaýlysymen qan donorlary úshin alǵash ret resmı túrde «Qurmetti donor» marapaty taǵaıyndalǵanyn habarlaǵanbyz.
