Qazaqstanda Tsıfrlyq kodeks kúshine endi

Bul zańnyń qabyldanýy elimizdiń jekelegen sheshimderden memlekettik deńgeıdegi keshendi tsıfrlyq transformatsııaǵa kóshýin bildiredi.

Tsıfrlyq kodeks zańnamalyq deńgeıde alǵash ret adamnyń tsıfrlyq quqyqtaryn bekitedi. Azamattar ózderiniń derbes derekterin basqarýǵa, onyń ishinde olardy joıýǵa, jasyryn túrlendirýge (anonımızatsııa) jáne óńdeýdi shekteýge kepildik berilgen quqyq alady. Bıometrııaǵa erekshe nazar aýdaryldy: ony paıdalaný qazir qatań reglamenttelgen. Mańyzdy qadamdardyń biri — avtomattandyrylǵan júıeler men JI algorıtmderi qabyldaǵan sheshimderdi qaıta qaraý quqyǵynyń engizilýi, bul engizilip jatqan tehnologııalardyń ashyqtyǵy men eseptiligin qamtamasyz etedi.

Qujat tsıfrlyq qujattar, málimetter jáne rastamalar, onyń ishinde push-habarlamalar men kodtar uǵymdaryn engizý arqyly quqyqtyq alańdy keńeıtedi. Sondaı-aq tsıfrlyq obektilerdiń túrlerin (tsıfrlyq jazbalar, aktıvter, resýrstar, platformalar, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, tsıfrlyq júıeler, tsıfrlyq ınfraqurylym obektileri, tsıfrlyq derekter ónimderi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda kózdelgen ózge de tsıfrlyq obektiler), sondaı-aq olardyń negizgi tsıfrlyq obektiler mártebesin naqty aıqyndaıdy.

Memlekettik fýnktsııalardy oryndaýǵa, memlekettik qyzmetterdi kórsetýge nemese memlekettiń tsıfrlyq arhıtektýrasynyń ornyqty jumys isteýin qamtamasyz etýge arnalǵan strategııalyq tsıfrlyq obektiler ulttyq tsıfrlyq obektiler mártebesine ıe bolady. Mundaı mártebe Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarymen belgilenetin bolady. Sonymen qatar smart-kelisimsharttar men bólingen júıelerdi paıdalaný úshin jaǵdaılar jasalady.

Mańyzdy jańalyqtardyń biri — tsıfrlyq derekter ónimderin almasýy men aınalymy platformasyn engizý. Bul — onda ornalastyrylǵan tsıfrlyq ónimderge paıdalaný sharttary naqty belgilengen, ashyq qoljetimdilikti qamtamasyz etetin tsıfrlyq alań. Kodekste «tsıfrlyq derekter ónimi» dep tsıfrlyq ortada tıimdi qoldanýǵa daıyn, derekterdi óńdeýdiń jıyntyqtalǵan, formalızatsııalanǵan nátıjesi túsiniledi. Bul rette mundaı platformalardyń menshik ıelerine kıberqaýipsizdikti qamtamasyz etý boıynsha qatań mindettemeler júkteledi: olar ruqsatsyz kirýdi, derekterdiń syrtqa ketýin jáne eger QR zańnamasymen shektelgen bolsa, derekterdi transshekaralyq berýdi boldyrmaýǵa mindetti. Osylaısha, mundaı platformalardy qurý eldegi tsıfrlyq derekterdiń zańdy, qaýipsiz jáne ashyq aınalymyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.

Jańa normalarǵa sáıkes, tsıfrlyq transformatsııa memlekettik organdar men kvazımemlekettik sektor úshin mindetti protseske aınalady. Jyl saıynǵy transformatsııa baǵdarlamalary endi basshylar úshin negizgi tıimdilik kórsetkishine (KPI) aınalady. Kodeks sondaı-aq kıberqaýipsizdiktiń kúsheıtilgen standarttaryn belgileıdi jáne múgedektigi bar adamdar úshin tsıfrlyq servısterdiń qoljetimdiligine kepildik beredi.

Tsıfrlyq kodekstiń Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jylynda qabyldanýy tehnologııalyq progress pen Qazaqstan azamattarynyń múddelerin qorǵaý arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etetin tutas quqyqtyq bazany qalyptastyrady.

Aıta ketelik Qazaqstanda tsıfrlyq aktıvterdi erikti túrde jarııa etý tetigi engiziledi.