Qazaqstanda tsıfrlyq qaýipsizdikti kúsheıtetin jańa ulttyq standarttar bekitildi
ASTANA. KAZINFORM – 2025 jyly Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti derekterdi, memlekettik aqparattyq júıelerdi jáne eldiń tsıfrlyq ınfraqurylymyn qorǵaýdy kúsheıtetin tórt jańa ulttyq standartty bekitti.
Atap aıtqanda, QR ST 1073-2025 «Aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary. Aqparattyq qaýipsizdik pen ómirlik tsıkl úrdisterine talaptar» standarty qabyldanyp, ol buryn qoldanysta bolǵan QR ST 1073-2007 standartyn almastyrdy. Sonymen qatar QR ST 4009-2025 «Aqparattyq tehnologııalar. Aqparatty krıptografııalyq qorǵaý. Bloktyq sımmetrııalyq shıfrlaý algorıtmi» standarty bekitildi.
Budan bólek, halyqaralyq talaptarǵa negizdelgen QR ST ISO/IEC 15408-4-2025 «Aqparattyq qaýipsizdik, kıberqaýipsizdik jáne qupııalylyqty qorǵaý. Aqparattyq tehnologııalardyń qaýipsizdigin baǵalaý krıterııleri. 4 bólim. Baǵalaý ádisteri men áreketteriniń spetsıfıkatsııasynyń qurylymy» jáne QR ST ISO/IEC 15408-5-2025 «Aqparattyq qaýipsizdik, kıberqaýipsizdik jáne qupııalylyqty qorǵaý. Aqparattyq tehnologııalardyń qaýipsizdigin baǵalaý krıterııleri. 5 bólim. Qaýipsizdik talaptarynyń aldyn ala anyqtalǵan paketteri» standarttary kúshine endi.
Jańa standarttardyń ekeýi derekterdiń qupııa saqtalýyn, burmalanbaýyn jáne ruqsatsyz qoljetimdilikten qorǵalýyn qamtamasyz etý úshin elde menshikti krıptografııalyq shıfrlaý quraldaryn qoldaný tártibin aıqyndaıdy. Al qalǵan eki standart memlekettik aqparattyq júıelerdi jáne qupııa aqparatpen jumys isteıtin júıelerdi qosa alǵanda, aqparattyq júıelerdiń qaýipsizdigin tekserýdiń biryńǵaı ári ashyq erejelerin belgileıdi.
Atalǵan qujattar shıfrlaý quraldaryn qoldanýdan bastap, aqparattyq júıelerdiń barlyq ómirlik tsıkl kezeńderindegi senimdiligin baǵalaýǵa deıingi aqparatty qorǵaýdyń keshendi tásilin qalyptastyrady.
Nátıjesinde Qazaqstan tsıfrlyq turaqtylyqty nyǵaıtyp, mańyzdy aqparatty qorǵaýdy kúsheıtedi jáne tehnologııalyq ári krıptografııalyq táýelsizdikke qol jetkizý jolynda mańyzdy qadam jasaıdy. Ulttyq standarttardy engizý qorǵalatyn aqparatqa qatysty sheteldik sheshimderden týyndaıtyn qaterlerdi barynsha azaıtýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, Atyraýda 5 myńnan astam jádiger tsıfrlyq formatqa kóshirildi.