Qazaqstanda tórt myńnan astam adam búırek aýystyrý kezeginde tur
ASTANA. KAZINFORM – Búgin, 27 naýryzda Qazaqstanda nefrolog kúni atalyp ótedi. Bul búırek aýrýlaryn dıagnostıkalaý, emdeý jáne profılaktıkalaýmen aınalysatyn medıtsına mamandarynyń kásibı merekesi. Bul kún bizge búırek saýlyǵynyń mańyzdylyǵyn jáne elimizde nefrologııa salasynda sońǵy jyldary qol jetkizilgen jetistikterdi eske salady.
Búırek aýrýlary — búkil álem boıynsha 800 mıllıonnan astam adamdy qamtıtyn jahandyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý máselesi. Mamandardyń baǵalaýynsha, álemde árbir onynshy adam osy dertten zardap shegedi.
Sozylmaly búırek aýrýy (SBA) erte kezeńderde kóbine sımptomsyz ótedi. Alaıda aýrý asqynǵan saıyn júrek-qantamyr aýrýlarynyń damýyna, ómir sapasynyń tómendeýine jáne búırek jetkiliksizdigine ákeledi.
Aýrýdyń termınaldyq satysynda patsıenttiń ómiri búırekti almastyrýshy terapııaǵa — dıalızge nemese búırekti transplantattaýǵa táýeldi bolady. Bul rette qoldanystaǵy emdeý ádisteriniń eshqaısysy tolyq saýyǵýdy qamtamasyz etpeıdi, bul syrqattanýshylyq pen ólim deńgeıiniń joǵary bolýyna áser etedi.
Qazaqstan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi SBA-ny erte anyqtaý patsıentterdiń densaýlyǵy men ómirin saqtaýdaǵy negizgi faktor ekenin atap ótti. Qarapaıym, ınvazıvti emes ári qoljetimdi dıagnostıkalyq ádister — qan men nesep taldaýlary búırek fýnktsııasynyń buzylýyn der kezinde anyqtaýǵa jáne aýrýdyń órshýin baıaýlatýǵa múmkindik beredi.
Qant dıabeti, arterııalyq gıpertenzııa, júrek-qantamyr aýrýlary, semizdikpen aýyratyn, sondaı-aq búırek aýrýlary boıynsha tuqym qýalaıtyn anamnezi bar adamdar joǵary qaýip tobyna jatady. Erte dıagnostıka búırek qyzmetin saqtaýǵa ǵana emes, sonymen qatar qymbat emdeýge degen qajettilikti azaıtýǵa múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytta búırekti transplantattaýdy kútý paraǵynda 4506 patsıent, onyń ishinde 123 bala bar.
Elimizde nefrologııalyq kómekti jetildirý maqsatynda júıeli sharalar kesheni júzege asyrylýda. Atap aıtqanda, «UMC» korporatıvtik qory bazasynda konservatıvtik nefrologııa, dıalız jáne transplantattaýdy biriktiretin Respýblıkalyq nefrologııa ortalyǵy quryldy.
2026 jyldan bastap oblystyq aýrýhanalardy jańǵyrtý jumystary bastaldy. Onyń aıasynda nefrologııalyq bólimsheler men mamandandyrylǵan tósek-oryndar ashý, sondaı-aq Aqtóbe, Almaty, Qostanaı, Mańǵystaý jáne Jetisý oblystarynda ambýlatorııalyq-keńes berý ortalyqtaryn keńeıtý kózdelgen.
Mamandardy daıarlaýǵa arnalǵan sertıfıkattaý kýrsy bekitilip, elimizdiń medıtsınalyq joǵary oqý oryndarynda 50-den astam dáriger rezıdentýra baǵdarlamalary boıynsha bilim alýda.
Nefrologııalyq kómek kórsetý standarty qaıta qaralyp, jańartyldy, onda patsıenttiń medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek deńgeıi men transplantattaýdan keıingi súıemeldeýge deıingi barlyq kezeńderdegi baǵyty naqty aıqyndalǵan.
Alǵash ret arterııalyq gıpertenzııasy jáne 2 tıpti qant dıabeti bar patsıentterde búırek fýnktsııasynyń buzylýyn erte anyqtaýǵa arnalǵan zertteýler (neseptegi albýmın/kreatının araqatynasyn anyqtaý) engizildi. Bul kórsetkishter medıtsınalyq qyzmetterdiń sapasyn baǵalaý júıesine qosyldy.
Búırek donorlyǵyn damytý maqsatynda Transplantattaý jáne joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmetterdi úılestirý jónindegi respýblıkalyq úılestirý ortalyǵy quryldy. Qazirgi ýaqytta 11 transplantattaý ortalyǵy jumys isteıdi, sanıtarııalyq avıatsııa men qan qyzmetiniń resýrstary tartylǵan.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi azamattardy óz densaýlyǵyna muqııat qaraýǵa, ýaqytyly profılaktıkalyq qarap-tekserýlerden ótýge jáne qaýip faktorlary bolǵan jaǵdaıda búırek jaǵdaıyn turaqty baqylaýǵa shaqyrady.
Búırektiń amandyǵyn saqtaý — árbir adamnyń jalpy ál-aýqaty men ómir sapasyna qosylǵan mańyzdy úles.
Aıta keteıik, Qazaqstanda alǵash ret úshtik aıqas búırek transplantatsııasy jasaldy.
BQO-da búırek sındromdy gemorragııalyq qyzbaǵa shaldyqqandar sany 1,7 ese ósti.
