Qazaqstanda terrorıst qylmyskerlerdi ustaıtyn arnaıy túrmeler bolýy kerek pe?
ASTANA. 14 qarasha. QazAqparat - Búgingi tańda Qazaqstan túrmelerinde 370-ke tarta qylmysker lańkestik pen ekstremızmge qatysty qylmysy úshin jazalaryn óteýde.
Basqa sottalýshylarǵa teris yqpaly júrmesi úshin olardy jeke ustaıtyn arnaıy túrmeler bolýy kerek pe? Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine terrorızmge qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn talqylaý barysynda osy másele biraz sóz boldy.
Toqtala ketetin jaıt, depýtat Muhtar Tinikeev terrorızm baby boıynsha sottalǵandar túrmede basqa da qylmyskerlermen birge otyratynyn, onyń keıbir teris áserleri de bar ekenin aıtqan edi. Sosyn bul turǵyda Іshki ister mınıstrliginde jaqsy tájirıbe bolǵanyn jetkizgen bolatyn depýtat. «Іshki ister mınıstrligi kezinde qylmys áleminiń bedeldilerin, «zańdaǵy urylardy» jappaı quryqtap, olardy shetel asyryp tastaǵan bolatyn. Al myna jaǵdaıda terrorızm babymen sottalǵandar ózderimizdiń azamattar bolǵandyqtan olardy basqalardan oqshaýlap ustaý, jeke túrmeler salý týraly álemdik tájirıbeni zerdeleý kerek tárizdi», - dedi depýtat M. Tinkeev. «Bizdiń elimizde osyndaı qylmyskerler úshin arnaıy jeke túrmeler bolýy qarastyrylady ma?», - dep surady ol.
Óz kezeginde UQK tóraǵasynyń orynbasary Qabdýlkárim Ábdizaqov basqa da sottalýshylardyń radıkaldanýyna qatysty osy faktor Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń udaıy nazarynda turǵanyn, birazdan beri zerdelenip jatqanyn, onyń ishinde álemdik tájirıbe zerttelýde ekenin alǵa tartty. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda arnaıy jeke túrmelerde ustaý tájirbesi Egıpet, Saýd Arabııasynda bar kórinedi. Kórshiles Ózbekstanda da osy baǵyttaǵy ishinara jekelegen máseleler qamtylǵan.
«Biz de bul jaıtty saraladyq, sosyn ondaı usynystar da jasadyq. Degenmen, munyń eki qyry bar. Máselen, búgingi kúni bizdiń túzetý mekemelerimizde 370-ten astam terrorızm men ekstremızmge qatysty bappen sottalǵandar otyr. Eger olardy jeke túrmelerde, ózderin ǵana top-tobymen ustasaq, onda olardy túzeý, túzý jolǵa salý da qıyn bola ma dep oılaımyz. Shynymen, olardyń ózin jekeshe arnaıy túrmelerde ustaý lańkes qylmyskerlerdiń betin qaıtarýdy, túzý jolǵa ılandyrýdy, radıkaldyq ıdeologııadan bas tarttyrýdy qıyndatyp jiberetin edi. Degenmen, keıbir elderde ondaı tájirıbe barshylyq», - dedi Q. Ábdiqazymov.
UQK tóraǵa orynbasarynyń aıtýynsha, degenmen bul másele qylmystyq atqarý organdary júıesinde kameralarǵa oqshaýlap ustaý boıynsha birtindep júzege asa bastaǵan. Máselen, qylmystyq atqarý júıesinde basqa kontıngentke teris yqpal etetin, onymen jumys isteý múmkin bolmaıtyn basbuzar qylmyskerlerdi kameralarǵa bólek ustaý júrgizilgen. Osyndaı ustaý kameralary Arqalyqta, Jezqazǵanda, Almaty qalasy men Ońtústik Qazaqstan oblystarynda bar.
«Osylaısha oqshaýlap ustaý júrgizilip jatyr. Sonymen qatar, álgi tájirıbeni ary qaraı zerdeleı túsemiz. Tájirıbe jınaqtasaq, saralasaq, qorytyndy jasap, odan keıingi máseleni birlese talqylaıtyn bolamyz», - dedi ol.
