Qazaqstanda temeki plantatsııalarynda balalar eńbeginiń paıdalaný oqıǵalary anyqtaldy
ALMATY. Shildeniń 14-i. QazAqparat /Názıra Eleýhan/ - Bıyl da Qazaqstanda temeki plantatsııalarynda maýsymdyq jumysqa tartylatyn kóptegen eńbek mıgranttary aldaý men paıdalanýdyń qurbany bolýda,
sondaı-aq balalar eńbegi paıdalanylýda. Ótken 2009 jyly biz temeki plantatsııalarynda júıeli eńbekaqy tólemeýden bastap, májbúrli jumysqa tartýǵa deıingi zań buzýshylyqtardyń oryn alǵanyn anyqtap, balalardy jumysqa tartýǵa qatysty 72 jaǵdaıdy tirkegen edik. Bıylǵy bizdiń zertteý barysynda Eńbekshi qazaq aýdanyndaǵy barlyq plantatsııalarda temekimen jumys isteýdiń joǵary qaýiptiligine qaramastan balalar eńbeginiń paıdalaný jaǵdaıy taǵy da anyqtaldy. Bul týraly búgin Almatyda "Qazaqstan: temeki plantatsııalarynda eńbek mıgranttaryn paıdalaný jáne aldaý" degen atpen ótken arnaıy baspasóz máslıhatynda Eýropa jáne Ortalyq Azııa jónindegi bólimniń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Djeın Bıýkenen málim etti.
Onyń aıtýynsha, buǵan halyqaralyq temeki alpaýyty Philip Morris International (PMI) kompanııasynyń enshilesi - Fılıp Morrıs Qazaqstan kompanııasyna (FMQ) temeki shıkizatyn jetkizýshi keıbir jekelegen temeki sharýashylyǵynyń qojaıyndarynyń alaqoldyǵy sebep bolýda. "Ótken jyly kompanııadaǵylar anyqtalǵan zań buzýshylyqtardy túzeý jáne keleshekte olardy boldyrmaý úshin birqatar sharalar qabyldaýǵa ýáde etkenimen, bıylǵy jylǵy zertteý jaǵdaıdyń onsha ózgere qoımaǵandyǵyn kórsetti", dep atap ótti ol. Onyń aıtýynsha, Fılıp Morrıs kompanııasy shıkizat óndirýdiń barlyq kezeńderindegi zań buzýshylyqtardy joıýda úlken ról atqara alady.
Onyń pikirinshe, Qazaqstan Úkimeti eńbek zańdaryn qatań baqylaýy tıis, alaqol jumys berýshilerdi jaýapkershilikke tartyp, kelip túsken shaǵymdardy jedel jáne tıimdi tekserýi tıis. "Sonymen qatar, únemi táýelsiz monıtorıng jáne júıeli jumys júrgizý qajet", dep sanaıdy Djeın Bıýkenen.
Ol sonymen qatar, "Qazaqstanǵa adamnyń mıgratsııalyq nemese eńbek mártebesine qaramastan zań buzýshylyq qurbandaryn qorǵaý boıynsha halyqaralyq-quqyqtyq mindet júkteledi. Úkimetke mıgranttardyń eshqandaı quqyǵy joq sekildi keıip tanytýdy doǵaratyn jáne alaqol jumys beýshilerge qatań sharalar qoldanýdy qolǵa alatyn kezi keldi", - dep atap ótti.
Saraptamalyq baǵalaý boıynsha, Qazaqstanǵa jyl saıyn 300 myńnan 1 mıllıon deıin eńbek mıgranttary keledi. Olardyń kóbisi vıza qajet etpeıtin TMD elderinen. Onyń basym bóligi Qyrǵyzstannan kelip, temeki sharýashylyǵyna maýsymdyq jumysqa ornalasady.
