Qazaqstanda sýperkompıýter kómegimen meteoboljam sapasy artty
ASTANA. KAZINFORM — Qazgıdromet ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ sýperkompıýterinde joǵary dáldiktegi aýa raıy boljamyn iske qosty, dep habarlaıdy Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
«Qazgıdromet» RMK Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵy úshin ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń Sýperkompıýterlik ortalyǵynyń esepteý resýrstarynda keńistiktik ajyratymdylyǵy 2 km bolatyn Weather Research and Forecasting (WRF) sandyq aýa raıyn boljaý modelin iske qosty.
Jobany júzege asyrý Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstriniń qoldaýynyń arqasynda múmkin boldy. Mınıstr Ortalyq Azııadaǵy eń qýatty sýperkompıýter paıdalanýǵa berilgennen keıin Ulttyq gıdrometeorologııalyq qyzmet pen Ýnıversıtet basshylyǵy arasyndaǵy ózara is-qımyldy bastamalady.
Bul yntymaqtastyq — Qazaqstan ǵylymyn damytý jáne halyq pen memlekettik organdardy meteorologııalyq qyzmetpen qamtamasyz etýdi jaqsartý maqsatynda bilim berý mekemeleri (ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ) men memlekettik qurylymdardyń («Qazgıdromet» RMK) ózara árekettesýiniń jaqsy úlgisi.
— Qazir ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ sýperkompıýterinde WRF modelin kún saıyn avtomatty túrde iske qosý júzege asyrylady. Nátıjesinde Qazaqstannyń búkil aýmaǵy boıynsha aýa temperatýrasy, atmosferalyq jaýyn-shashyn, jel parametrleri jáne meteogrammalar boıynsha boljamdar qalyptastyrylady. Esepteýler avtomatty rejımde oryndalady, sonymen qatar modeldiń shyǵys derekteriniń sapasy men dáldigin arttyrý úshin olardy taldaý qatar júrgiziledi. Jobany iske asyrý eldiń gıdrometeorologııalyq qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa, qaýipti tabıǵı qubylystar týraly erte eskertý júıesin jetildirýge, sondaı-aq Ulttyq gıdrometeorologııalyq qyzmet pen eldiń jetekshi ýnıversıteti arasyndaǵy ǵylymı jáne bilim berý yntymaqtastyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan, — deıdi vedomstvo ókilderi.
Aıta ketsek, 2 km ajyratymdylyqtaǵy WRF modelin engizý Qazaqstan Respýblıkasynda meteorologııalyq qyzmetti damytýdaǵy mańyzdy qadam sanalady. Resmı saıtta «Aýa raıynyń sandyq boljamy» bólimi qoljetimdi bolady. Onda barlyq paıdalanýshy model esepteýleriniń nátıjelerin jáne eldiń búkil aýmaǵy boıynsha boljam kartalaryn qaraı alady.
Budan buryn Ǵylym jáne joǵary bilim vıtse-mınıstriTalǵat Eshenqulov eldegi qaı ýnıversıtterde sýperkompıýter ornatylǵanyn jáne olardy kimder paıdalana alatynyn túsindirdi.