Qazaqstanda shaǵyn bıznesti tekserýge úsh jyldyq moratorıı engizilýi múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Quryltaıda shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaýdyń jańa tetikteri talqylandy. Kásipkerlerge ákimshilik qysymdy azaıtý, jeńildetilgen qarjylandyrý usyný jáne 2027 jyldan bastap mıkro jáne shaǵyn bıznesti tekserýge úsh jyldyq moratorıı engizý máselesi kóterildi. Bul týraly Quryltaıdyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Quryltaıda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa tarıhı kezeńdegi Qazaqstannyń ózekti mindetteri» atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý taqyrybynda Ekonomıkalyq saıasat, ónerkásip jáne energetıka komıtetiniń otyrysy boldy. Komıtet basshysy Natalıa Godýnovanyń tóraǵalyǵymen ótken jıynda shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý men damytý máseleleri talqylandy.
Іs-sharaǵa depýtattar, «Atameken» UKP, Ulttyq ekonomıka, Qarjy, Ónerkásip jáne qurylys, Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrlikteriniń, «Báıterek» UBH, «Damý» kásipkerlikti damytý qorynyń, «Samuryq-Qazyna» AQ-nyń ókilderi, sondaı-aq otandyq bıznes-qoǵamdastyq ókilderi qatysty.
Otyrysta salalyq komıtet tóraǵasy Natalıa Godýnova Memleket basshysy kásipkerlikti damytýdy ekonomıkany ártaraptandyrýdyń, turaqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etýdiń jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýdyń negizgi faktorlarynyń biri retinde qarastyrǵanyn atap ótti.
— Búgingi otyrys aıasyndaǵy bizdiń mindetimiz — memlekettik qoldaýdyń qazirgi sharalary bıznestiń údemeli damýyn qanshalyqty qamtamasyz etetinin baǵalaý, júıeli problemalardy taǵy bir ret naqtylaý jáne Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý jónindegi sharalardy aıqyndaý, — dedi ol.
Quryltaı Tóraǵasynyń orynbasary Danııa Espaeva óz sózinde búgingi tańda elimizde shaǵyn jáne orta bıznestiń JІÓ-ge qosqan úlesi 40%-ǵa jetkenin, al onyń negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııalardaǵy úlesi 70% — ǵa jaqyndaǵanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, bul kórsetkishter kásipkerliktiń ulttyq ekonomıkanyń negizgi draıverleriniń birine aınalǵanyn aıqyn kórsetip otyr.
Danııa Espaeva Prezıdent júktegen mindetterge jan-jaqty toqtaldy. Ol qazir úshten biri saýda salasynda shoǵyrlanǵan shaǵyn bıznesti ártaraptandyrý qajettigin aıtty. Sondaı-aq Orta bıznesti damytýdyń keshendi josparyn ázirlenýi tıis ekenin, onda uzaq merzimdi qarjylandyrý, tehnologııalyq jańǵyrtý jáne ónimdi kepildi ótkizý joldary qamtylýy kerektigin aıtty. Kedergilerdi azaıta otyryp, ShOB-tyń memlekettik jáne kvazımemlekettik sektorlardaǵy satyp alýlarǵa qatysýyn keńeıtý, buǵan qosa 2027 jyldyń basynan bastap mıkro jáne shaǵyn bıznesti tekserýge úsh jyldyq moratorııdi talqylaý arqyly ákimshilik qysymdy tómendetý de óte mańyzdy. Sonymen qatar, qoldaý sharalaryn reformalaý, bıznesti marketpleıstermen, banktermen jáne logıstıkalyq operatorlarmen ıntegratsııalaýdy qamtıtyn ózgeris — qarjylyq modelden keshendi modelge kóshý mejelenip otyr.
Otyrys barysynda ShOB-ty memlekettik qoldaý jáne damytý sharalarynyń iske asyrylýyn parlamenttik baqylaý júrgiziletini týraly Quryltaı depýtaty Muratbek Muhambedıev habarlady.
«Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Aslan Kalıǵazın bıznes búginde jasandy «ósim tosqaýylyna» tap bolyp otyrǵanyn aıtty. Shıkizattyń qymbattaýyna baılanysty shaǵyn kásiporyndar kiristi nomınaldy túrde kóbeıtip, nátıjesinde avtomatty túrde orta bıznes sanatyna aýysady. Bul rette kompanııalar shaǵyn segmentke eseptelgen memlekettik preferentsııalar men jeńildikterden birden aıyrylady, bul olardy óndiristi keńeıtýge yntalandyrady. 26%-ǵa deıingi mólsherlemeleri bar qymbat nesıeler, retteýshilerdiń qysymy men tıimsiz tekserý júıesi jaǵdaıdy qıyndatady.
Osy problemalardy sheshý úshin «Atameken» UKP buryn kelisilgen jeńildikterdi ýaqytsha saqtaýǵa múmkindik beretin jáne jumsaq salyq rejımin qamtamasyz etetin «shaǵyn — orta» ótpeli qoldaý paketin iske qosýdy jón sanaıdy. Budan bólek, palata memlekettik satyp alýlardaǵy basymdyqtardy AEK kólemine qaraı bólýdi, jetkizilimder boıynsha tólemniń 15 kúndik merzimin belgileýdi, Ulttyq taýarlar katalogyn otandyq óndirýshiler tizilimimen úılestirýdi jáne ınvestıtsııalyq qaryzdardy sýbsıdııalaý merzimderin ulǵaıtýdy usyndy.
Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri Erlan Saǵynaev Úkimet daıyndap jatqan bıznesti qoldaý sharalary týraly aıtty. Keshendi jospar jobasy negizgi tórt baǵytty qarastyrady. Birinshisi — shaǵyn bıznestiń orta bızneske kóshýin yntalandyrý. Ekinshisi — uzaq merzimdi qarjylandyrýǵa qol jetkizý. Bul rette «Órleý» baǵdarlamasy boıynsha keminde jeti jyl merzimge qaryz berý, úlestik jáne mezonındik qarjylandyrýdy damytý, sondaı-aq bankter «Damý» qorynyń kepildikterin tanyǵan kezde orta kásiporyndardyń oblıgatsııalar naryǵyna shyǵý múmkindikterin keńeıtý usynylady. Úshinshi baǵyt qýatty tehnologııalyq jańartýdy jáne jabdyqtyń jeńildetilgen lızıngin, óndirýshilerge QQS-ty jedel qaıtarý men tehnologııalyq aýdıt arqyly eńbek ónimdiligin arttyrýdy kózdeıdi. Tórtinshi blok turaqty satýdy qamtamasyz etý úshin iri kompanııalarmen orta bıznestiń yntymaqtastyǵyna qatysty. Atap aıtqanda, «Samuryq-Qazyna» AQ-men, ulttyq kompanııalarmen jáne jer qoınaýyn paıdalanýshylarmen 3-5 jyl merzimge uzaq merzimdi kelisimsharttar jasasý, ShOB sýbektilerine satyp alýdyń bir bóligin rezervke qoıý jáne ónim berýshilerge tólem merzimin 30 kúnnen keshiktirmeı belgileý usynylady.
Keshendi jospardyń basym baǵyttary óńdeý ónerkásibi men agroóńdeý bolyp belgilendi. Vıtse-mınıstrdiń aıtýynsha, negizgi maqsat — JІÓ-degi orta bıznestiń úlesin kezeń-kezeńimen 7 paıyzdan 15 paıyzǵa deıin, al bolashaqta 20 paıyzǵa deıin arttyrý. Nátıje shaǵyn bıznesten ortasha bızneske deıin ósken kompanııalardyń sanymen ólshenedi.
Otyrys barysynda talqylanǵan máseleler boıynsha Ónerkásip jáne qurylys vıtse-mınıstri Iran Sharhan, Saýda jáne ıntegratsııa birinshi vıtse-mınıstri Aıjan Bıjanova, sondaı-aq Qarjy vıtse-mınıstri Dáýren Keńbeıil óz oılaryn ortaǵa saldy. Depýtattar ekonomıkanyń naqty sektory ókilderiniń de pikir-usynystaryna qulaq túrdi. Atap aıtqanda, Shaurma Food kompanııalar tobynyń jetekshisi Dmıtrıı Inıýtın «Damý» qory jelisi boıynsha qoǵamdyq tamaqtaný salasyn qoldaý sharalarynyń qysqartylǵanyn aıtty, monoqalalarda bıznesti qoldaý baǵdarlamalaryn qaıta bastaýǵa shaqyrdy.
Talqylaýdy qorytyndylaı kele, komıtet tóraǵasy Natalıa Godýnova Quryltaı atqarýshy organdardan jan-jaqty, naqty iske asyrylatyn jáne ekonomıkalyq negizdelgen qadamdar kútetinin atap ótti. Qajet bolǵan jaǵdaıda depýtattar salalyq memlekettik organdardyń shaǵyn jáne orta bıznesti damytýdy qoldaý jónindegi jańa bastamalaryn zańnamalyq turǵydan qoldaýǵa daıyn ekenderin jetkizdi.
Buǵan deıin Quryltaıda ekonomıkaǵa qosymsha qarjy quıý jáne bıznesti qoldaý sharalary talqylanǵan bolatyn.
