Qazaqstanda resmı saıttar men jelilerge senim deńgeıi zertteldi
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstannyń aqparattyq keńistigi kóparnaly sıpatta qalyp otyr. Aqparat alýdyń negizgi arnalary retinde áleýmettik jeliler men messendjerler kósh bastap turǵanymen, 2026 jyldyń III toqsanynda qazaqstandyq telearnalarǵa degen senim deńgeıi aıtarlyqtaı artqan.
Bul týraly Qazaqstannyń qoǵamdyq damý ınstıtýty júrgizgen zertteý nátıjeleri kórsetip otyr.
— Respondentterdiń eń kóp úlesi olar senetin aqparat kózi retinde áleýmettik jeliler men messendjerlerdegi taratýlar men jarııalanymdardy kórsetedi — 39,1%.
Ekinshi orynda qazaqstandyq telearnalar tur — 33%. Bıyl II toqsanmen salystyrǵanda bul kórsetkish 4,3 paıyzdyq tarmaqqa ósken. Bul aqparat kózderine degen senim qurylymyndaǵy eń eleýli ózgeristerdiń biri boldy.
Sonymen birge qazaqstandyq qoǵamda aqparat alýdyń beıresmı arnalaryna degen senim de saqtalyp otyr: saýalnamaǵa qatysqandardyń 16%-y dostaryna, áriptesterine jáne týystaryna senetinin atap ótken. Eshbir aqparat kózine senbeıtin respondentterdiń úlesi 15,5%.
Halyqaralyq aqparat agenttikteriniń saıttaryna respondentterdiń 9,2%-y senim bildirse, 4,8%-y radıo arqyly beriletin aqparatqa, 5%-y baspa basylymdaryndaǵy aqparatqa senim bildiredi, — delingen habarlamada.
Zertteý nátıjeleri tsıfrlyq arnalardyń damýy dástúrli medıanyń birjaqty yǵystyrmaǵanyn kórsetti. Kerisinshe, aqparatty tutynýdyń gıbrıdti modeli qalyptasyp keledi. Bul modelde áleýmettik jeliler men messendjerler televıdenıe jáne resmı onlaın-resýrstarmen qatar qoldanylady.
— Turǵylyqty jeri boıynsha kórsetkishter de nazar aýdarýǵa turarlyq. Aýyl turǵyndarynyń áleýmettik jeliler men messendjerlerge degen senimi qala turǵyndaryna qaraǵanda joǵary — 45,4% jáne 35,5%. Sonymen birge aýyl turǵyndary qazaqstandyq telearnalardy da jıirek atap ótken — 35,6%, al qala turǵyndary arasynda bul kórsetkish 31,4%-dy qurady. Bul tsıfrlyq jáne dástúrli aqparat arnalarynyń bir-birimen básekelesip qana qoımaı, halyqtyń kúndelikti aqparattyq qajettilikterin qamtamasyz etýde birin-biri tolyqtyra alatynyn kórsetedi, — delingen habarlamada.
Jas ereksheligi boıynsha kórsetkishter álemdik úrdisterge sáıkes keledi: respondentter neǵurlym jas bolǵan saıyn, áleýmettik jeliler men messendjerlerdegi aqparatqa soǵurlym jıi senim bildiredi. Atap aıtqanda, 18-28 jas aralyǵyndaǵy respondentter arasynda bul kórsetkish 48%-dy qurasa, 61 jastan asqan respondentter arasynda 26,9%-ǵa teń. Sonymen qatar, aǵa býyn ókilderi jastarmen salystyrǵanda qazaqstandyq telearnalarǵa dástúrli túrde kóbirek senim bildiredi. Bul kórsetkishter tıisinshe 43,8% jáne 26,8%-dy qurady.
Bul rette teledıdar keń aýqymdy áleýmettik aýdıtorııany saqtaıdy: qazaqstandyq telearnalarǵa degen senim deńgeıi barlyq bilim berý toptarynda 30%-dan asady. Eń joǵary kórsetkish kásiptik-tehnıkalyq bilimi bar respondentter arasynda tirkeldi — 35,3%.
Bilim deńgeıi tsıfrlyq jáne resmı aqparat kózderin tańdaýǵa edáýir yqpal etedi. Bilim deńgeıi joǵarylaǵan saıyn áleýmettik jeliler men messendjerlerge senim bildiretinderdiń úlesi orta bilimi bar respondentter arasyndaǵy 35,5%-dan joǵary bilimi bar respondentter arasynda 43,4%-ǵa deıin ósedi. Memlekettik organdardyń resmı saıttaryna degen senim de tıisinshe 10,3%-dan 17,7%-ǵa deıin artqan.
Jalpy alǵanda, halyqtyń aqparat kózderine degen senim qurylymy turaqty bolyp qalýda. Alaıda jekelegen aqparat kózderine degen senim deńgeıi jas jáne bilim erekshelikterine qaraı saralanady. Jastar men bilim deńgeıi joǵary respondentter tsıfrlyq jáne resmı onlaın-resýrstarǵa kóbirek senim bildirse, jas ulǵaıǵan saıyn dástúrli medıaǵa degen senim arta túsedi.
Sonymen birge qazaqstandyq telearnalarǵa degen senimniń ósýi tsıfrlyq medıany tutyný aýqymy keńeıgen jaǵdaıda da dástúrli medıanyń qoǵam úshin mańyzyn saqtap otyrǵanyn kórsetedi. Qazirgi aqparattyq ortada bir arnany ekinshisimen almastyrý emes, ártúrli derekkózderdiń halyqtyń ártúrli toptarynyń aqparattyq qajettilikterine senimdilik pen jaýap berý qabileti sheshýshi bolyp tabylady.
«Qazaqstandaǵy qoǵamdyq-saıası jaǵdaıdyń negizgi ındıkatorlary boıynsha toqsan saıynǵy saýalnama» 2026 jyldyń ІІІ toqsanynda Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty jeke suhbat ádisimen ótkizildi, iriktemeli jıyntyq — 18 jáne odan joǵary jastaǵy 2 400 respondent. Zertteý júrgizý aýmaǵy — Respýblıkalyq mańyzy bar Astana, Almaty jáne Shymkent qalalary, 17 oblys ortalyǵy, sondaı-aq aýyldyq eldi mekender. Saýalnama 2026 jyldyń 1-16 tamyzy aralyǵynda júrgizildi.
