Qazaqstanda óndiristik jaraqat 5 jylda 8,3%-ǵa azaıdy
ASTANA. KAZINFORM — Jyl saıyn 28 sáýirde Dúnıejúzilik eńbekti qorǵaý kúni atap ótiledi. Bul kúnniń basty maqsaty – jumyskerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý, áleýmettik qorǵalýyn arttyrý jáne eńbek qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselelerine nazar aýdarý. Qazaqstanda óndiristik jaraqattaný deńgeıin tómendetý baǵytynda júıeli jumys júrgizilip otyr. Bul týraly vedomstvonyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde sońǵy 5 jylda óndiriste zardap shekkender sany 8,3%-ǵa azaıdy.
Dúnıejúzilik eńbekti qorǵaý kúniniń bıylǵy taqyryby — «Qolaıly psıhoáleýmettik eńbek ortasy: jumyskerlerdiń ál-aýqatyna bastar jol». Osyǵan oraı álemniń barlyq óńirlerinde úkimetter, kásipodaq uıymdary, jumys berýshiler birlestikteri jáne sala mamandary eńbekti qorǵaý salasyndaǵy zamanaýı tehnologııalardy engizý, tsıfrlyq transformatsııany damytý, sondaı-aq qaýipsiz ári salaýatty eńbek ortasyn qalyptastyrý máselelerin talqylaıtyn is-sharalar ótkizýde.
— Qazaqstanda jyl saıyn óndiriste myńnan astam jazataıym oqıǵa tirkeledi, onyń ishinde shamamen 200-i qaıǵyly jaǵdaımen aıaqtalady, — delingen habarlamada.
Ekonomıka salalary bólinisinde zardap shekkenderdiń eń kóp úlesi taý-ken metallýrgııa kesheni kásiporyndaryna — jalpy kórsetkishtiń 17-18%-ǵa jýyǵy tıesili. Qurylys salasynda bul kórsetkish 10–12% shamasynda qalyp otyr.
Búginde shamamen 500 myńǵa jýyq adam zııandy jáne qaýipti eńbek jaǵdaılarynda jumys isteıdi, al aýyr dene eńbegimen aınalysatyndar sany 100 myńnan asady. Sońǵy jyldary zııandy jáne (nemese) qaýipti eńbek jaǵdaılarynda jumys isteıtin 650-700 myńǵa jýyq jumysker jyl saıyn ótemaqy alady.
QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi qaýipsiz jáne salaýatty eńbek jaǵdaılaryn odan ári qamtamasyz etý maqsatynda keshendi sharalardy iske asyryp keledi.
Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne profılaktıka júrgizý maqsatynda 3000-nan astam kásiporyn eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý standarttaryn engizdi.
2019 jyldan bastap «Nóldik jaraqattaný» — Vision Zero tujyrymdamasy belsendi túrde ilgeriletilip keledi. Búginde oǵan respýblıka boıynsha 600-den astam kásiporyn qosylǵan.
Sonymen qatar 300-den astam kásiporynda qurylys salasyndaǵy merdiger uıymdarda qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etý úshin tik baqylaý modeli engizildi.
— Zııandy eńbek jaǵdaılarynda jumys isteıtin jumyskerlerdi áleýmettik qorǵaýdy kúsheıtý maqsatynda 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap Qazaqstanda arnaıy áleýmettik tólem engizildi. Bul tólemdi 55 jasqa tolǵan, keminde 7 jyl boıy mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary tólengen jumyskerler alýǵa quqyly, — dep habarlady mınıstrlikten.
Belgilengen talaptarǵa saı keletin azamattar bul qoldaý sharasyn paıdalanyp, zııandy eńbek jaǵdaılaryndaǵy jumysyn toqtatyp, arnaıy áleýmettik tólem alýǵa múmkindik alady.
Qazaqstanda 2030 jylǵa deıingi Qaýipsiz eńbek tujyrymdamasy iske asyrylýda. Qujat eńbek jaǵdaılaryn jaqsartýǵa, óndiristik jaraqattaný men kásiptik aýrýlar deńgeıin tómendetýge baǵyttalǵan. Bul jańa qarjylandyrý tásilderin engizý, jumyskerlerdiń jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý júıesine qatysýyn keńeıtý, eńbekti qorǵaý boıynsha oqytý sapasyn arttyrý jáne qoǵamdyq baqylaý rólin kúsheıtý arqyly júzege asady.
Tujyrymdama aıasynda Kásiporyndardyń tsıfrlyq kartasy men Eńbek táýekelderiniń tsıfrlyq kartasy iske qosyldy. Bul júıeler naqty ýaqyt rejıminde eńbek qaýipsizdigine jáne eńbek qatynastaryna qatysty táýekelderdi baqylaýǵa jáne aldyn alý sharalaryn qabyldaýǵa múmkindik beredi.
— Eńbekti qorǵaý salasyn tsıfrlandyrý sheńberinde óndiristik jaraqattanýdyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jasandy ıntellektke negizdelgen quraldar engizilmek. Mundaı sheshimder salalyq jáne óndiristik derekterdi, eńbek jaǵdaılaryn jáne oqys oqıǵalardyń sebepterin taldaý arqyly negizgi táýekel faktorlaryn anyqtap, aldyn alý sharalaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Bul baǵyt táýekelderge jedel áreket etýden proaktıvti basqarý júıesine kóshýge jáne óndiristik jaraqattaný deńgeıin tómendetýge negizdelgen, — dep habarlady vedomstvonyń baspasóz qyzmeti.
Dúnıejúzilik eńbekti qorǵaý kúnine oraı dástúrli túrde ótetin eńbekti qorǵaý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik jónindegi konferentsııa men kórme 28-30 sáýirge josparlanǵan. Atalǵan is-shara saladaǵy jetekshi mamandardy, memlekettik organdardyń, bıznes-qoǵamdastyq pen halyqaralyq uıymdardyń ókilderin bir alańǵa jınap, qaýipsiz eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etýge qatysty ózekti máselelerdi talqylaýǵa jáne tıimdi sheshimder izdeýge múmkindik beredi.
Al óndiristik jaraqat alǵan adamǵa ótemaqy qalaı esepteletinin myna siltemeden oqyńyz.
