Qazaqstanda óndirilgen alıýmınııdiń 90% eksporttalady
PAVLODAR. QazAqparat - Qazaqstan elektrolız zaýyty - elimizdegi alǵashqy jáne jalǵyz joǵary tańbaly alıýmınıı óndirýshi kásiporyn. Alıýmınıı qalaı óndiriledi? Zaýyt jylyna qansha kólemde ónim shyǵarady? Ónerkásip qansha otandastarymyzdy jumyspen qamtamasyz etip otyr? Osy jáne basqa da suraqtarǵa jaýapty QazAqparat tilshisi zaýyt jumysymen tanysý barysynda bilip qaıtty.
Pavlodardaǵy elektrolız zaýyty on jyl boıy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin otandyq alıýmınıı óndirýde. Qazaqstan elektrolız zaýytynda óndirilgen bastapqy alıýmınıı resmı túrde London metall bırjasynda tirkelgen, ol óz kezeginde shyǵarylatyn ónimniń sapasyn dáleldeıdi. Ónerkásip qurylysy 2005 jyly bastalyp, 2007 jyldyń qyrkúıeginde Elbasynyń qatysýymen lentasy qıylyp, zaýyt otandyq alǵashqy alıýmınııdi shyǵardy. 2007 jyldyń aıaǵynda Qazaqstan elektrolız zaýyty 11 myń tonna alıýmınıı jasap shyǵarsa, 2010 jyldyń maýsym aıynda memleket basshysy Nursultan Nazarbaev ekinshi kezekti iske qosty jáne búginde kásiporyn jylyna 258 myń tonna alıýmınıı óndiredi.
«Alıýmınıı óndirýde aldymen glınozem kerek, ol ózimizdiń Pavlodarda bar. Al elektr toǵymen bizdi Aqsý zaýyty qamtamasyz etedi. Úshinshi qajettilik - kómirtegi anody. Ony basynda syrttan alatynbyz. 2014 jyly Qazaqstannyń damý bankiniń qarjylandyrýymen ózimizde óndiretin boldyq. Demek alıýmınıı shyǵarýdaǵy shıkizattyń 90%-y ózimizde bar. Zaýyt 2500-ge jýyq adamdy jumyspen qamtamasyz etip otyr, onyń deni jastar», - dedi «Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ-nyń óndiris boıynsha vıtse-prezıdenti Baýyrjan Smaılov baspasóz týry barysynda.
Onyń aıtýynsha, zaýyt ashylǵan jyldary basty mamandar sheteldikterden tursa, búginde tolyǵymen otandyq mamandar jumys isteıdi.
«Bıylǵy jyldyń 9 aıyndaǵy esep boıynsha 181 myń tonnadan asa daıyn ónim eksporttaldy, ótken jyly osy ýaqyt aralyǵynda 163 myń tonna ónim syrtqa jiberilgen. Jalpy bizdegi alıýmınıı óndirisiniń 90%-y eksporttalady, onyń 70%-y Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa elderine, 20%-y Reseıge, al qalǵan 10% ózimizdiń ishki naryqty qamtamasyz etedi. Taǵy bir aıtyp ketetin dúnıe bizde qorshaǵan ortanyń tazalyǵy qatań saqtalady, paıyzdyq eseppen alsaq 99,4% zııandy qaldyqtarsyz shyǵaramyz», - dedi ol.
Zaýyttyń negizgi ónimi A8 jáne A85 markaly 20 kelilik alıýmınıı quımalary, sondaı-aq, kásiporynnyń Ertis óńirinde iske qosylýy búgingi tańda ken óndirý men glınozemdi shyǵarýdan metall alýyna deıingi tolyq óndiristik kezeńdi qamtyp otyr.
Sonymen qatar, kásiporyn oblys ákimdigimen birlesken memorandým aıasynda birqatar áleýmettik jobalardy júzege asyrady, atap aıtqanda zaýyttyń qarjylaı qoldaýymen Pavlodarda saıabaq pen balalarǵa arnalǵan alańdar salynyp, qala turǵyndarynyń ıgiligine berildi.
Buǵan deıin Pavlodar oblysynyń ákimi Bolat Baqaýov óńirde ortasha aılyq eńbekaqy 8,2 paıyzǵa ósip, 137 myń teńgeni quraǵanyn málim etken bolatyn.
Odan bólek, ústimizdegi jyldyń basynda atalǵan zaýyt alǵash ret suıyq alıýmınııdi quıyp jóneltýdi sátti júzege asyrdy. «Giessenhaus» JShS-na joldanǵan suıyq kúıdegi metalldyń birinshi legi shamamen bes tonnany qurady.
