Qazaqstanda «mıy ólgen» balalardyń organyn donorlyqqa alýǵa ruqsat etile me
ASTANA. QazAqparat - QR Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń janynan qurylǵan jumys toby mıy ólgen balalardyń qalǵan organdaryn donorlyqqa alý týraly erejege ózgeris engizý máselesin qarap jatyr. Bul týraly mınıstrlik QazAqparat tilshisiniń resmı saýalyna jaýap bere otyryp, habarlady.
Mınıstrlik janyndaǵy jumys tobyna Qazaqstandaǵy nevrolog dárigerler, júıke júıesin zertteıtin dárigerler, anestezıolog mamandar jáne ózge de dárigerler kirgen.
«Mınıstrlik 2010 jyldyń 11 tamyzynda qol qoıylǵan №622 buıryqqa, ıaǵnı «Bıologııalyq ólimdi nemese mıdyń birjola semýin (mıdyń ólimin) rastaý erejesin bekitý týraly» buıryqqa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý máselesin qaraý úshin jumys tobyn qurdy», - dep habarlaǵan mınıstrlik óz jaýabynda.
Aıta keteıik, 2016 jyldyń qarashasynda Qazaqstannyń birqatar dárigerleri balanyń mıy ólgen kezde, onyń organdaryn donorlyqqa alýdy zańdastyrý týraly bastama kótergen bolatyn. Biraq, árıne, Qazaqstannyń qazirgi zańnamasy balanyń mıy toqtaǵan jaǵdaıda ony apparattan ajyratýǵa jáne onyń aǵzalaryn donorlyqqa alýǵa tyıym salǵan. Ázirge, elimizde, eresek adamdardyń organdary tiri kezinde ózi ruqsat berse nemese onyń óliminen keıin eń jaqyn týystary ruqsat berse ǵana, donorlyqqa alynady.
«Qazirgi jaǵdaı mynandaı. Qandaı da bir aýrýhanaǵa hali óte múshkil adam túsedi. Týǵan-týystary men dárigerler ony tiri alyp qalýdyń barlyq amalyn jasady delik. Árıne, ol adam bireýdiń ákesi nemese bireýdiń anasy, bireýdiń qyzy, bireýdiń uly bolady. Alaıda, adamnyń mıy toqtap, endi ómir súrýge kelmeıtini anyqtalady. Sol sátte dárigerler psıhologııalyq soqqy alady...adamnyń mıy ólgenin bilse de, áli tynys alyp jatqanyn bilgen týystaryna baryp «jaqynyńyzdyń basqa organdaryn donorlyqqa alaıyq» dep te aıtý qıyn, biraq, mıy isten shyqqan adamnyń saý organdary ózge adamdy qutqara alatynyn bile otyra, sharasyzdyq tanytý da qıyn. Biraq, qazir Qazaqstannyń dárigerleri sol psıhologııalyq soqqyǵa shydap, mıy toqtaǵan adamnyń ákesine, anasyna, baýyryna, balasyna baryp, kóńil bildire otyryp, ony jubata otyryp, organyn donorlyqqa suraıdy. Mine, osyndaı dárigerlerge basymdy ıip turyp, alǵys aıtamyn», - degen edi QazAqparat tilshisine suhbat bere otyryp, transplantatsııa jónindegi respýblıkalyq úılestirý ortalyǵynyń jetekshisi Jaqsylyq Dosqalıev.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń janynan qurylǵan jumys toby qandaı da bir qorytyndyǵa kelmeıinshe, Qazaqstanda kámelettik jasqa tolmaǵan balalardyń organyn donorlyqqa alý máselesi zań boıynsha rettelmegen qalpynda qalady. Bul másele ásirese 3 aı boıy apparattyń arqasynda ǵana tynys alyp jatyp, qaza tapqan alty jasar Vıka Mınınanyń óliminen keıin ýshyǵa tústi.
Esterińizde bolsa, 2016 jyldyń 20 tamyzynda Aqtaý qalasynda pedofıl 6 jasar Vıkany aıaýsyz zorlap ketken bolatyn. Kishkentaı búldirshinniń saý jeri qalmaǵan edi. Zorlap, uryp soqqan pedofıl ony shyjyǵan kúnniń astyna tastap ketken. Vıkany dárigerler jedel túrde Astanaǵa jetkizgen bolatyn. Úsh aı boıy balanyń organızmi ómir úshin kúresti. Qazan aıynda Vıkanyń mıy óldi. Alaıda, qaıta esin jııar degen úmitpen balanyń ata-anasy men dárigerler ony apparatqa jalǵap qoıǵan bolatyn. Ókinishke qaraı, 21 qarasha kúni Vıkanyń júregi toqtap, ol kóz jumdy...
Aıta keteıik, qazir Qazaqstanda 49 bala organ aýystyrý operatsııasynda kezekte tur. Onyń ishinde 25 bala búırek aýystyrý operatsııasyn, 9 bala - baýyr, 13 bala júrek, 2 bala júrek jáne tynys alý organdaryn aýystyrý operatsııasyn kútip júr. Árıne, mamandar operatsııany kez kelgen ýaqytta jasaı alatyn edi, alaıda, osy 49 balaǵa qazir qajetti donor tabylmaı otyr. Bıyl, naqtyraq aıtsaq, 2016 jyldyń naýryz-qazan aılarynda julyn maıynyń donory tabylmaǵan eki búldirshin kóz jumdy. Qazaqstandyq eki búldirshin úshin tipti haalyqaralyq donor tiziminen de julyn maıy tabylmaǵan bolatyn.
