Qazaqstanda máıittik donor kúrt azaıdy
AQTÓBE. QazAqparat - Aqtóbe medıtsına ortalyǵynda máıittik donordy damytý jaıy talqylandy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Qazaqstanda máıittik donor azaıdy. Al bir adam 5-8 adamnyń ómirin qutqara alady. Júregi men ókpesi, búıregi, baýyry, kózi de qajetke jaraıdy. Transplantolog Jaqsylyq Dosqalıev Aqtóbege sapary kezinde tek resmı jıyn, semınarda ǵana emes, otbasylyq basqosýda da máıittik donordy talqylaǵan durys dep sanaıdy.
«Máıittik donordy damytýǵa birinshiden ınfektsııa, ekinshiden qoǵamdyq sana keri áserin tıgizip tur. Biz tek úlken konferentsııa, jıyndarda ǵana emes, otbasylyq basqosýlarda da máıittik donordyń tıimdiligin aıtýymyz kerek. Zań boıynsha adam donor bolamyn nemese bolmaımyn dep qolhat jazyp kete alady. Al eshqandaı qolhat bolmasa, dárigerler ruqsatsyz adamnyń aǵzasyn alýǵa quqyly. Degenmen biz 18 mıllıon halyqpyz, bir-birimizdi tanımyz, bilemiz. Sondyqtan kelisim jasap, aǵzany alyp júrmiz. Adamdardyń renjigenin de qalamaımyz», - dedi transplantolog Jaqsylyq Dosqalıev.
Transplantatsııa jáne joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmetterdi úılestirý ortalyǵynyń fılıaly ár óńirde bar. Barlyq málimet ortaq bazaǵa jınaqtalyp, izdeý júredi. Eger máıittik donor tirkelse, dereý zertteý júrgizilip, saı keletin aǵzaǵa habar beriledi. Máselen, 2017 jyly elimiz boıynsha 24 máıittik donor tirkeldi, bıyl 9-y ǵana saı keldi. Ótken jyly Qazaqstanda jalpy 208 búırek, 63 baýyr aýystyrý otasy jasaldy. Elimiz boıynsha 11 júrek transplantatsııalandy. Júrek aýystyrý otasynyń bári Astanada jasaldy.
«Ótken jyly 295 naýqasqa aǵza aýystyrý otasy jasaldy. 2017 jyly 24, bıyl 9 máıittik donor boıynsha aǵzalary alyndy. Máıittik aǵzany berý Soltústik Qazaqstanda jaqsy damyǵan. Keıin Almaty men Astana, Qostanaı kele jatyr. Aǵza 18-62 jas aralyǵyndaǵy adamdardan alynady. Máselen, Aqtóbedegi jedel járdem aýrýhanasynda 60 naýqas kóz jumdy. Onyń tek úsheýi máıittik donor boldy. Al bıyl bar bolǵany 2 máıittik donor tirkeldi», - dedi Transplantatsııa jáne joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmetterdi úılestirý ortalyǵy dırektory Serik Jaryqov.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Kodekske ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilip, juqpaly derti, sozylmaly aýrýy bar adamdardyń da aǵzasyn paıdalanýǵa ruqsat suraldy. ıAǵnı, máıittik donordy tıimdi paıdalanyp, juqpaly aýrýlardy emdeý jolyn qarastyrý usynyldy.
«Aǵza jetkizýge arnalǵan apparattar Qazaqstanda bar. Baýyr, búırek muzdatylǵan kúıinde jetkizilse, júrek pen ókpeni 24 saǵat saqtaýǵa arnalǵan bir rettik konteıner paıdalanylady. Bir konteınerdiń quny - 5 mıllıon teńge. Júrek soǵýyn toqtatpaı, sol kúıi Astanadaǵy ortalyqta aýystyrylady. Ázirge kadr tapshylyǵynan ózge óńirlerde júrek aýystyrý múmkin bolmaı tur», - dedi Serik Jaryqov.
Statıstıkalyq málimetke súıensek, Aqtóbe oblysynda 120 adam búırek, 37 adam baýyr aýystyrý otasyn kútip otyr. Keler jyly óńirde transplantatsııa ortalyǵynda HLA-zerthanasy iske qosylady. Transplantatsııa ortalyǵy ashylǵan kezde 6 maman Belarýs elinde, 5 maman Túrkııada bilimin jetildirdi. Sonymen qatar, 13 maman Ońtústik Koreıada transplantatsııanyń qyr-syryn úırendi.
