Qazaqstanda mal urlyǵy úshin qandaı jazalar engizildi
NUR-SULTAN. QazAqparat - Qazaqstanda «turǵyn úıge, qyzmettik nemese óndiristik mekemege, qoımaǵa nemese kólikke zańsyz kirý» jaǵdaıy qylmystyń aýyr sanatyna aýystyryldy, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bul týraly QR ІІM Tergeý departamentiniń basshysy Sanjar Ádilov Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde aıtyp berdi.
«Kásibı barymtashylar jylqyny úıirimen aıdap áketip, ustalǵan jaǵdaıda malyn qaıtaryp ,aıyp tólep qutylatyn boldy. Keı qylmyskerlerdiń 56 (Almaty), 65 (Almaty obl) tipti 112 (ShQO) mal urlyǵy faktisi tirkelgen. Birneshe ret mal urlaý faktisi tirkelse de, qos tarap ymyraǵa kelgen jaǵdaıda, qylmystyq tergeý organdary men sot qylmyskerdi bosatýǵa májbúr boldy», - dep túsindirdi Sanjar Ádilov.
Eń aldymen, QR Qylmystyq kodeksinde mal urlyǵy boıynsha arnaıy bap (188-1) engizildi. Bapta qylmystyń 4 quramy kórsetilgen. Ózgeniń malyn urlaý qylmysy úshin 5 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý jáne múlkin tárkileý jazasy kózdelgen. Al arnaıy toppen uıymdasyp, asa iri kólemde (500 AEK) jasalǵan qylmys úshin 3-7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrý, múlkin tárkileý jazasy qarastyrylǵan jáne taraptardyń ymyralasýyna tyıym salynady.
Birneshe ret mal urlaǵany úshin nemese turǵyn jaı, kásiporyn, uıym, mekeme, qora aýlasyna zańsyz kirgeni úshin endi qylmyskerdiń múlkin tárkileý jáne 5-10 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jazasy beriledi. Qylmystyq top arqyly nemese asa iri kólemde (2 000 AEK) mal urlaǵandardy 7-12 jyl merzimge abaqtyǵa qamaý jáne múlkin tárkileý jazasy kútip tur.
«Mal urlyǵy jáne tonaý, qaraqshylyq qylmystary boıynsha «turǵyn úıge, qyzmettik nemese óndiristik mekemege, qoımaǵa nemese kólikke zańsyz kirý» jaǵdaıy qylmystyń aýyr sanatyna aýystyryldy jáne taraptardyń ymyraǵa kelýine tyıym salyndy. Endi ózgeniń aýlasyna zańsyz kirip, urlyq jasaǵandar 2-7 jylǵa qamalyp, múlki tárkilenedi. Mal urlyǵy men tonaý úshin - 5-10 jyl jáne múlkin tirkileý jáne qaraqshylyq úshin 7-12 jyl jáne múlkin tárkileý jazalary beriledi», - dedi S. Ádilov.
Odan bólek, taraptardyń ymyraǵa kelýine baılanysty qylmystyq jaýapkershilikten bosatýdy kózdeıtin QR Qylmystyq kodeksiniń 68-babyna túzetý engizildi.
«Endi tatýlasý múmkindigi qasaqana qylmysty qaıta jasaǵandarǵa, buǵan deıin kelisimge kelý arqyly qylmystyq jaýapkershilikten bosatylǵandarǵa berilmeıdi. Osylaısha, shıelenisterdi sotqa deıingi retteýdi kózdeıtin Qylmystyq kodekstiń erejelerin urylardyń óz paıdasyna qoldanýyna jol berilmeıdi», - dedi Sanjar Ádilov.
Aıta keteıik, jeltoqsan aıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qylmystyq, qylmystyq-protsestik zańnamalardy jetildirý jáne jeke adamnyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
Osy zań arqyly QR Qylmystyq kodeksiniń 10 taraýyndaǵy 69 bapqa jáne Qylmystyq-protsestik kodekstiń 72 babyna túzetýler engiziledi.
Zań 11 qańtar kúni kúshine enedi.
