Qazaqstanda qyzylshanyń jańa mýtatsııasy tarala bastady
ASTANA. QazAqparat - Qoǵamdyq densaýlyqty saqtaý komıtetiniń tóraǵasy Jandarbek Bekshın qyzylshanyń qaýpi týraly aıtty, dep xabarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Bas sanıtardyń aıtýynsha, qyzylshanyń ınkýbatsııalyq kezeńi 20 kúnge deıin sozylady. Osy ýaqyttyń ishinde qyzylshasy bar adam basqa bireýge aýrýdy op-ońaı juqtyra alady. Sebebi vırýs aýa arqyly taralady jáne naýqas otyrǵan jerde eki saǵatqa deıin saqtalady. Inkýbatsııalyq kezeń bolǵanda adamnyń ózi qyzylshamen aýyryp júrgenin bilmeýi de múmkin. Sondyqtan mektepke, dúkenge, jumysqa jáne basqa da qoǵamdyq jerge baryp, vırýsty taratyp júre beredi. Al ekpe almaǵandar ony 90 protsentke juqtyra alady.
«Qyzylshanyń genetıkalyq tarmaqtary, ıaǵnı mýtatsııaǵa jatatyn Dublin jáne Kabul tarmaqtary bar. Osy eki serotıp Qazaqstanda eshqashan bolǵan joq. Máselen, Astanada eń aýyr 18 jaǵdaıdy zerttegende sol adamdardan Kabul-dyń 70 protsenti jáne Dublin-niń 30 protsenti shyqty. Kabul serotıpi, kóbinese, Azııadan keledi. Al Dublin Eýropa elderinde jıi kezdesedi. Bári sol jaqtan kelip jatyr», - dedi J.Bekshın Astanada ótken baspasóz máslıxatynda.
Komıtet tóraǵasy qazirgi epıdemıologııalyq jaǵdaıǵa baılanysty xalyq kóp júretin jerge barmaýǵa keńes berdi.
«Ásirese, kishkentaı balasy bar analarǵa, sondaı-aq, ekpe almaǵan azamattarǵa saýda ortalyqtary sııaqty adam kóp júretin jerge barmaý qajet. Al baryp qalsańyz, vırýsqa qarsy sharalardy qolǵa alǵan jón. Jaqpa maı jaǵyp, betperde kıip shyǵyńyz. Negizi, qyzylshaǵa qatysty epıdemılogııalyq jaǵdaı turaqtalǵansha úıde otyra turǵanyńyz durys. Jalpy, osy ýaqytta ımýnıtetti kúsheıtý kerek. Kókónis pen jemisterdi jıi jep, qosymsha dárýmenderdi qabyldaý kerek. Sosyn taza aýada kóbirgen júrgen jón», - dep atap kórsetti J.Bekshın.
Al dene qyzýy kóterilip, tumaý, jótel, bórtpe nemese tamaqtyń aýyrǵany sııaqty sımptomdar bolsa, birden dárigerge kóriný kerek. Qyzylsha aýrýy pnevmonııa, bronxıt pen entsefalıtke deıin asqynyp, qaıǵyly jaǵdaıǵa sebep bolýy ábden múmkin.
Aıta keteıik, komıtet tóraǵasy qyzylsha aýrýyna qatysty kezekti baqylaý sharalarynyń nátıjesin jarııalady. Oǵan sáıkes, Astana qalasynda qyzylshanyń kórsetkishi ortasha deńgeıden asyp ketken. Sońǵy bir aptanyń ishinde respýblıka boıynsha qyzylshaǵa 438 adam shaldyqqan. Olardyń ishinde 282 adam - 14 jasqa deıingi balalar. Osylaısha, qyzylshamen aýyryp qalǵandardyń 65 protsenti balalardyń arasynda tirkelip otyr. Astanada on adam jansaqtaý bóliminde jatyr. Respýblıka boıynsha qyzylsha aýrýy, kóbinese, ekpe almaǵan balalardyń arasynda jıi kezdesedi. Olardyń úlesi 60 protsentti qurap otyr. Balalardyń kóbisi ekpe salatyn jasqa - 12 aıǵa jetpegen. Osyǵan baılanysty bıyl qyzylshaǵa qarsy ekpeni 9 aıdan bastap salýǵa sheshim qabyldandy.
