Qazaqstanda kómirtekti eginshilik topyraqty qalpyna keltirýdiń jańa baǵytyna aınalyp keledi
ASTANA. KAZINFORM — Astanada ótken RES-2026 ekologııalyq sammıtiniń úshinshi kúni jer paıdalanýdyń klımatqa beıimdelgen tájirıbelerine arnalǵan taqyryptyq sessııa uıymdastyryldy.Іs-sharany QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi «Jasyl Damý» AQ jáne ECOJER qaýymdastyǵymen birlesip ótkizdi. Bul týraly AShM málim etti.
Salalyq memlekettik organdardyń, halyqaralyq uıymdardyń jáne ǵylymı qaýymdastyqtyń ókilderi jerdiń tozýyna qarsy kúres sharalaryn jáne aýyl sharýashylyǵyna ekologııalyq jaýapty tásilderdi engizý máselelerin talqylady.
QR Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Azat Sultanov quttyqtaý sózinde jahandyq klımattyq ózgerister jaǵdaıynda jer resýrstaryn utymdy paıdalaný strategııalyq mánge ıe bolyp otyrǵanyn atap ótti.
Qazaqstan jer kólemi boıynsha álemde toǵyzynshy orynda (272,5 mln ga), onyń 65 paıyzdan astamy aýyl sharýashylyǵyna jaramdy. Aýyl sharýashylyǵy alqaptarynyń jalpy aýmaǵy 219 mln gektardy quraıdy, bul kórsetkish boıynsha elimiz álemde altynshy orynda. Jaıylymdyq jerler 183 mln gektardan asady — osy kórsetkishpen Qazaqstan álemdegi alǵashqy bestikke kiredi.
— Búgingi tańda jerdiń tozýy Ortalyq Azııa úshin jahandyq syn-qaterge aınalǵan jaǵdaıda, topyraq qunarlylyǵyn saqtaý jáne shóleıttenýdiń aldyn alý memlekettik saıasattyń basym baǵytyna aınaldy. Osyǵan baılanysty mınıstrlik tarapynan jerdi tıimdi paıdalaný, onyń sapasyn saqtaý jáne odan ári tozýyna jol bermeý baǵytynda júıeli jumystar júrgizilýde. Jer resýrstaryn basqarýdyń zamanaýı tásilderin engizýge, monıtorıngti damytýǵa jáne turaqty jer paıdalaný modelderine kóshýge erekshe nazar aýdarylýda, — dedi Azat Sultanov.
Sondaı-qa sessııa qorytyndysynda jer resýrstaryn saqtaý jáne tıimdi paıdalaný jóninde naqty usynystar men bastamalar ázirlenetinine senim bildirdi.
Jıynda perspektıvaly baǵyttardyń biri retinde kómirtekti eginshilikti damytýǵa nazar aýdarylyp otyrǵany aıtyldy. Mınıstrlik bul quraldy topyraqty qalpyna keltirýdiń jáne ınvestıtsııa tartýdyń, sondaı-aq halyqaralyq klımattyq bastamalarǵa qatysýdyń tıimdi joly retinde qarastyrady.
QR AShM Jer resýrstaryn basqarý komıtetiniń tóraǵasy Murat Temirjanov jerdiń tozýy eldiń azyq-túlik qaýipsizdigine áser etetin ózekti másele ekenin atap ótti.
— Bul syn-qaterlerge qarsy turý maqsatynda «Jerlerge zerttep-qaraý jumystaryn júrgizý memlekettik ınstıtýty» bazasynda jerdiń jaı-kúıin esepke alý jáne monıtorıngteýdiń ortalyqtandyrylǵan júıesi quryldy. Qazirgi tańda 53,5 mln gektar aýmaq boıynsha derekter jańartyldy, — dep habarlady vedomstvodan.
Salany tsıfrlandyrý jáne elektrondyq aýyl sharýashylyǵy kartalaryn engizý naqty derekterge sáıkes jer resýrstaryn basqarýdyń negizine aınaldy. Zertteý nátıjelerin biryńǵaı aqparattyq júıege biriktirý problemalyq aımaqtardy jedel anyqtaýǵa ǵana emes, ónimdilikti boljaýǵa jáne basqarýshylyq sheshimderdiń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Klımattyń ózgerýi jaǵdaıynda agrolandshaftardyń turaqtylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan klımatqa beıimdelgen jáne topyraqty qorǵaýshy tájirıbelerdi engizý erekshe mańyzǵa ıe. Mundaı tásilder klımattyq táýekelderdiń keri áserin azaıtyp, jerdiń uzaq merzimdi ónimdiligin saqtaýǵa múmkindik beredi.
Taqyryptyq sessııa barysynda halyqaralyq sarapshylar, onyń ishinde BUU-nyń Shóleıttenýge qarsy kúres konventsııasy hatshylyǵynyń, Germanııanyń UFU ınstıtýtynyń jáne GIZ baǵdarlamasynyń ókilderi kómirtekti eginshilikke kóshý jáne topyraqtyń tozýyn tsıfrlyq monıtorıngteý strategııalaryn tanystyrdy.
Sessııa qatysýshylary topyraqty qorǵaý ádisterin jáne klımatqa tózimdi modelderdi engizý agrarlyq sektordyń uzaq merzimdi ónimdiligin qamtamasyz etýdiń birden-bir joly degen ortaq pikir aıasynda toǵysty.
Bul salada biryńǵaı saıasat qalyptastyrý fermerlerge qurǵaqshylyqqa beıimdelýge, ekonomıkalyq shyǵyndardy azaıtýǵa jáne qazaqstandyq ónimderdiń halyqaralyq ekologııalyq naryqtarǵa shyǵýyna múmkindik beredi.
Buǵan deıin Qazaqstan Estonııanyń bıotehnologııa, organıkalyq eginshilik tájirıbesine qyzyǵýshylyq tanytqanyn jazdyq.
