Qazaqstanda qolma-qol aqshasyz tólemder 1,5 trln teńgege jetti
ALMATY. QazAqparat - Qazaqstannyń qarjygerler qaýymdastyǵy qazan aıyndaǵy kartochka arqyly qolma-qol aqshasyz tólemder statıstıkasyn jarııalady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
«2019 jyldyń qazan aıynda Qazaqstan aýmaǵynda qoldanylǵan kartochkalar boıynsha qolma-qol aqshasyz tólemder kólemi 1 512,6 mlrd teńgeni qurady, bul ótken jyldyń qazan aıymen salystyrǵanda 2,7 esege jáne qyrkúıekpen salystyrǵanda 11,5% kóp» delingen qaýymdastyq habarlamasynda.
Tólem kartasymen jasalǵan qolma-qol aqshasyz operatsııalar boıynsha Almaty kósh bastap tur. Desek te, sońǵy aılarda óz pozıtsııasyn joǵaltýda. Tólemderdiń jalpy kólemindegi Almatynyń úlesi aldyńǵy aıda 45,3% -ǵa jáne tamyz aıynda 72,3% -ǵa tómendep, qazan aıynda 36.3% qurady.
Kartochkalar boıynsha qolma-qol aqshasyz tólemderdiń bankomattardan qolma-qol aqshany alýǵa qatynasy 112% deıin maksımaldy jańartýdy jalǵastyrýda. Sonymen birge, operatsııalardyń jalpy kólemindegi qolma-qol aqshasyz operatsııalar úlesi (qolma-qol aqshasyz tólem jáne bankomattardan shyǵarý) qazan aıynda 53%-ǵa deıin ósti.
Almaty qalasynda qolma-qol aqshasyz tólemder kóleminiń tómendeýi baıqalady. Qazan aıynda mınýs 10,8%-dan 548,6 mlrd teńgege deıin. Sondaı-aq esepti aıda qolma-qol jasalmaıtyn tólemderdiń mınımaldy ósimi ShQO-da tirkeldi (+ 2.9%), al qalǵan barlyq óńirlerde eki tańbaly ósim baıqalady. Aqshalaı emes tólemder jyldyq negizde Aqmola oblysynda tómendegen.
Sondaı-aq, kartochka paıdalana otyryp qolma-qol aqshasyz tólem jasaý boıynsha «ortasha chek» qazan aıynda tómendedi, naýryz aıynan bastap alǵash ret - 12 450 teńge (bir aı buryn - 12 743), al bankomattan alýdyń ortasha somasy osydan 3,7 ese joǵary - 45 774 teńgeni quraıdy (bir aı buryn - 45 504).
Qolma-qol aqshasyz tólemder ósimi onlaın satyp alý kóleminiń artýyna yqpal etýde. Sonymen, qazan aıynda ınternettegi tólemder kólemi bir aıda 13,2% artyp, 1,188 mlrd teńgeni qurady, al 2018 jyldyń qazanyna qaraǵanda eki ese ósti.
Sonymen birge POS-termınaldar arqyly tólem jasalyp jatyr, biraq ósý qarqyny tómen. Máselen, qazan aıynda POS-termınaldar arqyly jasalǵan tólemder somasy 305,3 mlrd teńgeni qurady, bul qyrkúıek aıymen salystyrǵanda 5,4% -ǵa joǵary, al jyldyq ósim 27,4%-dy qurady.