Qazaqstanda kimder qosymsha áleýmettik tólem ala alady jáne onyń mólsheri qalaı esepteledi
ASTANA. KAZINFORM — Mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesi eńbekke qabiletinen, asyraýshysynan aıyrylǵan jáne jumyssyz qalǵan azamattarǵa qosymsha qarjylyq qoldaý kórsetedi. Bıylǵy jyldyń alǵashqy toǵyz aıynda tek eńbekke qabiletinen aıyrylýyna baılanysty 97,6 myń adamǵa 45,3 mlrd teńge tólengen. Bul týraly Eńbek mınıstrligi málim etti.
Qazaqstanda mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesi 2005 jylǵy 1 qańtardan bastap jumys isteıdi. Onyń negizgi maqsaty áleýmettik táýekelder týyndaǵan jaǵdaıda jumys isteıtin azamattarǵa qosymsha qoldaý kórsetý. Bul júıe arqyly beriletin tólemderdi alý quqyǵy azamattyń júıege qatysýyna jáne jumys berýshiniń onyń atynan áleýmettik aýdarymdar tóleýine baılanysty qalyptasady.
Mınıstrliktiń dereginshe, 20 jyldan astam ýaqyt ishinde júıe birshama damyp, áleýmettik tólemderdiń mólsheri men olardy taǵaıyndaý tártibi jetildirilgen. Sonymen qatar memlekettik qyzmetterdi elektrondy jáne proaktıvti túrde kórsetý jolǵa qoıyldy.
Búginde Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory (MÁSQ) eńbek etý qabiletinen, asyraýshysynan aıyrylǵan jáne jumyssyz qalǵan azamattarǵa, sondaı-aq ana men balany qoldaý maqsatynda áleýmettik tólemder taǵaıyndaıdy.
— Qazirgi áleýmettik qorǵaý júıesiniń negizgi qaǵıdalarynyń biri memlekettik áleýmettik qamsyzdandyrý men mindetti áleýmettik saqtandyrýdyń qatar júrýi. ıAǵnı MÁSQ-dan tólenetin áleýmettik tólemder memleket beretin kepildikterdiń ornyna júrmeıdi, kerisinshe, olardy tolyqtyrady. Sonyń arqasynda áleýmettik táýekelge tap bolǵan, mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysqan azamat burynǵy eńbek qyzmeti men ózi úshin tólengen áleýmettik aýdarymdarǵa qaraı qosymsha qoldaý alady, — delingen habarlamada.
Bul tetik ásirese eki jaǵdaıda aıqyn kórinis tabady. Olar — eńbek etý qabiletinen jáne asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaılary.
Mundaı kezde azamatqa nemese onyń otbasy múshelerine respýblıkalyq bıýdjetten memlekettik áleýmettik járdemaqy tólenedi. Oǵan qosa, MÁSQ-dan qosymsha áleýmettik tólem beriledi.
Bul eki tólemniń taǵy bir ereksheligi olardyń uzaq merzim boıy tólenýinde.
Eńbekke qabilettiliginen aıyrylýyna baılanysty áleýmettik tólem azamatqa belgilengen eńbekke qabilettiliginen aıyrylý dárejesi saqtalǵan barlyq kezeńde, ıaǵnı zeınet jasyna jetkenge deıin tólenedi. Bul rette adamnyń eńbek qyzmetin jalǵastyrýy tólem alý quqyǵyna áser etpeıdi.
2026 jyldyń 9 aıynda eńbekke qabilettiliginen aıyrylýyna baılanysty 97,6 myń adamǵa jalpy somasy 45,3 mlrd teńge áleýmettik tólem berildi. Al júıe jumys isteı bastaǵannan beri osy maqsatqa 338 mlrd teńge baǵyttalǵan.
Asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty áleýmettik tólem qaıtys bolǵan adamnyń asyraýynda bolǵan otbasy múshelerine taǵaıyndalady. Ol asyraýyndaǵy adamdar kámelet jasyna tolǵanǵa deıin tólenedi. Eger olar kúndizgi bólimde oqýyn jalǵastyrsa, tólem 23 jasqa deıin beriledi.
Osylaısha, azamattyń eńbek qyzmeti kezeńinde mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysýy nátıjesinde qalyptasqan áleýmettik qorǵalý quqyǵy ol qaıtys bolǵannan keıin de saqtalyp, onyń otbasy múshelerine qarjylyq qoldaý kórsetýge negiz bolady.
Qazir asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty áleýmettik tólemdi 68,5 myń otbasy alyp otyr. Bul tólemderdi júzege asyrýǵa MÁSQ-dan 33,3 mlrd teńge bólingen.
Júıe jumys isteı bastaǵannan beri asyraýshysynan aıyrylýyna baılanysty tólemderge MÁSQ-dan 236 mlrd teńge baǵyttaldy.
Mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń jıyrma jyldan astam ýaqyt ishindegi basty jetistikteriniń biri ómirlik qıyn jaǵdaılarǵa tap bolǵan azamattar men olardyń otbasylaryna uzaq merzimdi áleýmettik qoldaý kórsetý múmkindiginiń qalyptasýy.
Al eń tómengi jalaqynyń 110 myń teńgege jetýi áleýmettik tólemderdi qanshalyqty arttyratynyn myna siltemeden oqyńyz.
