Qazaqstanda kimder ımam bola alady jáne olardy qalaı taǵaıyndaıdy
Astana. KAZINFORM — Qoǵamda dinı taqyryp tóńireginde túrli pikirtalas týyndaıtynyn bilemiz. Osyǵan baılanysty Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy (QMDB) eldegi ımamdardyń qalaı taǵaıyndalatynyn jáne olardyń qyzmetin kim qadaǵalaıtynyn jan-jaqty túsindirdi.
Bas múftıdiń keńesshisi Smaıyl Seıtbekovtiń aıtýynsha, kez kelgen adam óz qalaýymen ımam bola almaıdy.
— Árkim óz betinshe «men ımam bolamyn» dep aıta almaıdy. Sebebi 2011 jyly «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» zań qabyldandy. Osy zańǵa sáıkes, dinı qyzmetker mindetti túrde dinı birlestiktiń múshesi bolyp, resmı buıryqpen qyzmet atqarýy tıis. Eger ondaı negiz bolmasa, Din isteri komıtetinen mıssıonerlik anyqtama alýy qajet. Kez kelgen adamnyń ózdiginen ımam, molda nemese dinı uıym qyzmetkeri bolyp jumys isteýine ruqsat joq, — dedi ol.
Qazir meshitterdegi barlyq ımamdar Bas múftıdiń buıryǵymen taǵaıyndalady.
— QMDB Qazaqstannyń barlyq óńirlerinde, tipti aýyldyq okrýgterde de fılıaldary arqyly jumys isteıdi. Imam mindetti túrde Bas múftıdiń buıryǵymen taǵaıyndalady. Qyzmetten bosatý da QMDB buıryǵy arqyly júrgiziledi, — dedi Smaıyl Seıtbekov.
Onyń aıtýynsha, ımam bolǵysy keletin azamat 12 túrli qujat tapsyrýy kerek.
— Eger adam meshitte qyzmet etip, ımam bolǵysy kelse, ótinish jazyp, 12 túrli qujat jınaıdy. Onyń ishinde joǵary bilim týraly dıplom kóshirmesi, jeke kýálik, ómirbaıan, minezdeme, fotosýret, sottalmaǵany týraly anyqtama, narkologııalyq jáne psıhonevrologııalyq dıspanserlerde esepte turmaıtyny jónindegi anyqtamalar bolýy tıis, — dep tolyqtyrdy spıker.
Imamdarǵa qoıylatyn eń basty talaptyń biri — «dintaný» nemese «ıslamtaný» baǵyty boıynsha arnaıy bilimniń bolýy.
Qazaqstanda ıslamtanýshylardy tek «Nur-Múbárak» ıslam mádenıeti ýnıversıteti daıyndaıdy. Bul oqý orny Almaty qalasynda ornalasqan jáne QMDB bilim berý uıymynyń quryltaıshysy sanalady.
Al dintanýshylar elimizdiń alty joǵary oqý ornynda daıarlanady. Sonymen qatar Qazaqstanda orta dinı bilim beretin toǵyz medrese jumys isteıdi.
— Bilim mindetti túrde dinı baǵytta bolýy kerek. Eger ondaı bilim bolmasa, mysaly aýyldyq jerlerde, meshit janyndaǵy dinı bilim berý kýrstarynan ótkeni týraly qujat talap etiledi. Sondaı-aq adamnyń qaıda jáne qashan oqyǵanyn rastaıtyn anyqtama qajet. Sertıfıkat nemese dıplom bolmasa, ony ımam nemese molda etip taǵaıyndaýǵa bolmaıdy, — dep atap ótti maman.
Úmitker qujattardy tapsyrǵannan keıin arnaıy emtıhannan ótýi shart.
— Úmitker arnaıy attestatsııalyq komıssııa aldynda aýyzsha jáne test túrinde emtıhan tapsyrady. Komıssııa onyń qaıda bilim alǵanyn jáne qandaı da bir dinı aǵymdarmen baılanysy bar-joǵyn tekseredi. Eger barlyq talapqa saı kelse, ımam qyzmetine taǵaıyndalady, — dedi Bas múftı keńesshisi.
Onyń aıtýynsha, ımamdar taǵaıyndalǵannan keıin de kásibı deńgeıin turaqty arttyryp otyrýǵa mindetti.
— QMDB tarapynan únemi semınarlar men biliktilikti arttyrý kýrstary uıymdastyrylady. Almatyda Islam ınstıtýty, al Túrkistanda ımamdardyń biliktiligin jetildirý ınstıtýty jumys isteıdi. Imamdar eki aılyq arnaıy daıarlyqtan jáne biliktilik arttyrý baǵdarlamalarynan ótedi. Sonymen qatar respýblıkalyq deńgeıde turaqty tekseris, kýrstar ótkizilip keledi, — dedi ol.
QMDB málimetinshe, búginde Qazaqstanda shamamen 3000 meshit bar. Aımaqtardaǵy ımamdar sany meshit jamaǵatynyń kólemine baılanysty anyqtalady eken.
— Aýyldyq jerlerde kóbine bir ımam jetkilikti bolady. Al aýdan ortalyqtarynda jamaǵat sanyna qaraı birneshe ımam qyzmet etedi. Bul halyqqa ýaqytyly qyzmet kórsetý úshin qajet, — dep túıindedi Smaıyl Seıtbekov.
Buǵan deıin QMDB dinı keńes berýge arnalǵan Imam AI pılottyq jobasyn iske qosatynyn jazǵan edik.
Eske salaıyq, bıyl 4000 otandasymyz qajylyq paryzyn óteıdi.