Qazaqstanda kim bankrottyqqa ótinish bere alady jáne qandaı talaptary bar

Bankrottyq degen ne?

Bankrottyq - bul boryshkerdiń qaryzyn tóleýge qabiletsiz ekenin resmı túrde moıyndaý rásimi. Bankrot dep tanylǵan jaǵdaıda adamnyń problemalyq qaryzdarynyń basym bóligi esepten shyǵarylady.

Biraq keıbir mindettemeler keshirilmeıdi. Onyń ishinde:
- alımentter;
- adamnyń ómiri men densaýlyǵyna keltirilgen zııan úshin ótemaqy;
- salyq bereshegi;
- qylmystyq quqyqbuzýshylyq saldarynan keltirilgen zalal;
- tólem qabilettiligin qalpyna keltirý nemese sot bankrottyǵy rásimin júrgizgen qarjy basqarýshysynyń syıaqysy bar.

Bankrottyq rásiminiń túrleri

Qazaqstanda jeke tulǵalar úshin bankrottyqtyń eki negizgi túri bar, olar: sottan tys bankrottyq jáne sot arqyly bankrottyq.

Sottan tys bankrottyq

Eger Qazaqstan azamaty sotqa júginbeı-aq bankrot bolǵysy kelse, ol ýákiletti organǵa ótinish bere alady. Bul jaǵdaıda borysh kólemi 1600 aılyq eseptik kórsetkishten aspaýy tıis. 2026 jyly bul soma 6 920 000 teńge shamasynda.

Sottan tys bankrottyqty qoldaný úshin birneshe shart saqtalýy qajet:

- azamattyń menshiginde eshqandaı múlik bolmaýy kerek, ortaq menshiktegi múlik te esepke alynady;
- kredıtorlarǵa qaryz ótinish bergenge deıin 12 aı boıy tólenbegen bolýy tıis;
- bank nemese mıkroqarjy uıymymen qaryzdy retteý nemese óndirip alý rásimderi júrgizilgen bolýy kerek;
- sońǵy 7 jyl ishinde boryshkerge sottan tys nemese sot arqyly bankrottyq rásim qoldanylmaǵan bolýy qajet.

Ótinishti Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik kirister komıteti qabyldaıdy. Ony halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy arqyly nemese onlaın túrde eGov.kz portaly arqyly berýge bolady. Onlaın ótinish berý úshin azamattyń jáne onyń jubaıynyń telefon nómiri mobıldi azamattar bazasynda tirkelýi tıis.

Eger rásimdi toqtatýǵa negiz bolmasa, boryshker týraly aqparat elektrondyq úkimet portalynda jarııalanyp, 6 aı ótken soń ýákiletti organ bankrottyq rásimin aıaqtaý týraly sheshim shyǵarady. Osy sátten bastap kredıttik bıýrolarda kórsetilgen qaryzdar toqtatylǵan bolyp esepteledi.

Bankrottyqtyń saldary qandaı?

Bankrot dep tanylǵan azamatqa belgili bir shekteýler qoıylady. Atap aıtqanda, 5 jyl ishinde oǵan bankterden nemese mıkroqarjy uıymdarynan nesıe berilmeıdi. Tek lombard arqyly ǵana mıkrokredıtter ala alady. Sondaı-aq ol nesıe sharttary boıynsha kepil, kepilger bola almaıdy.

Sot arqyly bankrottyq

Eger azamattyń múlki bolsa nemese qaryzy 1600 AEK asyp ketse, ol sot arqyly ǵana bankrottyq rásimin júrgize alady. Sonymen qatar onyń tek bankter men mıkroqarjy uıymdaryna ǵana emes, jeke tulǵalarǵa da boryshy bolýy múmkin.

Sot arqyly bankrottyqqa júginý úshin:

- kredıtorlar aldyndaǵy qaryz 1600 AEK joǵary bolýy kerek, bıyl ol 6 920 000 teńgeden artyq;
- basqa kredıtorlar aldynda mindettemelerdiń bolýy, ıaǵnı qaryz berýshi jeke tulǵalar bolýy múmkin;
- qaryzdyń 12 aı boıy tólenbeýi;
- sońǵy 7 jyl ishinde oǵan bankrottyq rásimniń qoldanylmaýy;
- bank nemese mıkroqarjy uıymymen qaryzdy retteý áreketteri júrgizilýi kerek.

Sotqa qandaı qujattar jınaý qajet?

Sotqa ótinish azamattyń turǵylyqty jeri boıynsha beriledi. Bul úshin elektrondyq tsıfrlyq qoltańba (ETsQ) qajet jáne Sot kabıneti júıesinde tirkelý kerek.

Sotqa beriletin qujattar:
- bankrottyq týraly ótinish;
- barlyq kredıtorlardyń tizimi (mekenjaıy, baılanys derekteri, qaryz somasy jáne merzimi kórsetiledi);
- kredıtormen qaryzdy retteýge tyrysqanyn rastaıtyn qujattar;
- sońǵy úsh jyldaǵy barlyq qarjylyq mindettemelerdiń tolyq tizimi;
- múlik bolǵan jaǵdaıda onyń tolyq sıpattamasy jáne ótinish berýden keminde alty aı buryn jasalǵan baǵalaý esebi.

Ótinish elektrondy túrde sotqa joldanady. Sot 10 jumys kúni ishinde ótinishti qabyldaý nemese odan bas tartý týraly sheshim shyǵarady. Ótinish qabyldanǵannan keıin sot qarjy basqarýshysyn taǵaıyndaıdy.

Sot ótinishti qabyldaǵan sátten bastap boryshkerge Qazaqstan aýmaǵynan tys jerge shyǵýǵa tyıym salynady. Bul shekteý tek emdelý, jaqyn týysyn emdeýge alyp barý nemese jerleý rásimine qatysý sııaqty erekshe jaǵdaılarda ǵana alynýy múmkin.

Sot bankrottyǵy rásimi sot sheshimi zańdy kúshine engen kúnnen bastap alty aıdan aspaıtyn merzimde júrgiziledi.

Mańyzdy jaıt

Bankrottyq - kredıtorlardy aldaý tásili emes. Bul tek qaryzdy óteý múmkindigi bolmaǵan jaǵdaıda qoldanylatyn sońǵy shara. Sondyqtan azamattar bul rásimge júginbes buryn ózderiniń qarjylyq jaǵdaıyn muqııat baǵalap, barlyq múmkindikterdi qarastyrǵany jón.
Buǵan deıin Qazaqstanda 2026 jyldan bastap jańartylǵan salyqtyq shegerimder júıesi engiziletinin jazǵan edik.