Qazaqstanda qysqy sport túrinen balalar úıirmesiniń baǵasy qansha jáne qalaı únemdeýge bolady
ASTANA. KAZINFORM — Hokkeı, shańǵy, mánerlep syrǵanaý — Qazaqstandaǵy suranysqa ıe qysqy sport túrleri. Biraq bul ata-analardyń qaltasyna salmaq salady. Kazinform tilshisi óńirlerdegi úıirme baǵasyn salystyryp, balany artyq shyǵynsyz sportqa baýlý jolyn bildi.
Mıhaıl Shaıdorovtyń Mılan qalasynda ótken Olımpıadadaǵy jeńisi elimizde qysqy sport túrlerine degen qyzyǵýshylyqty arttyrǵany sózsiz. Balalar konkı men shańǵy tebýge qyzyqty. Al ata-analar bolsa kóbine hokkeı, mánerlep syrǵanaý, konkımen júgirý, short-trek jáne shańǵy terý sportyn tańdap otyr. Qazaqstanda úıirmeler balalardy erte jastan bastap qabyldaıdy. Mánerlep syrǵanaýǵa 4-7, konkımen júrigý sporty jáne short-trekke 6, hokkeıge 5-10, shańǵy sportyna shamamen 5-6 jastan bastap qabyldaıdy. Bul shaqta balalar qandaı da bir júktemeni oryndaýǵa daıyn bolady.
Elimizdiń barlyq qalasyndaǵy balalar-jasóspirimder sport mektebinde úıirmeler tegin. Ásirese soltústik jáne shyǵys aımaqtarda qysqy sport túrleri jaqsy damyǵan. Sonymen birge zamanaýı muz aıdyny ońtústiktegi balalardyń da jyl boıy ázirlik júrgizýine múmkindik berip otyr. Osy tusta ekinshi suraq týyndaıdy. Úıirme tegin bolǵanymen qysqy sport túrlerine arnalǵan kıim men qajetti jabdyqtyń bári ata-ana qaltasyna aýyr salmaq. Al arnaıy kıimi bolmasa úıirmege qatysa almaıdy. Bul joly jas sportshylardyń kıimine qansha qarjy qajet ekenin saralap kórdik.
Hokkeı
Shaǵyny kóp sporttyń túri — hokkeı. Balaǵa arnaıy formasy ǵana emes, qorǵanys kıimi de qajet. Sebebi muz aıdynynda joǵary jyldamdyqpen qımyldaıdy jáne bir-birine soqtyǵysqan kezde aýyr soqqy almaýy kerek. Eń az degende konkı men hokkeı taıaǵy qajet. Ári qaraı sporttyq jadbyq tańdalady.
Qajetti zattar:
- Konkı — 30 000 — 45 000 teńge aralyǵynda.
Dýlyǵa — 35 000 — 55 000 teńge aralyǵynda. Ásirese qaqpashy dýlyǵasy baǵasy odan da joǵary. Sonymen birge balaǵa moıynan qorǵaý qajet. Oǵan qosymsha taǵy 30 000 teńge kerek. - Hokkeı taıaǵynyń baǵasy 30 000 teńgeden bastalady.
Qorǵanys: qorǵanys qalǵanynyń baǵasy 20 000 teńgeden, shyntaqqaby 4 000 teńgeden, keýdeshe 20 000 teńgeden, hokkeı qolǵaby 30 000 teńgeden, qorǵanysh ish kıimi 17 000 teńgeden, jattyǵýǵa arnalǵan ishki jeıde men hokkeı shulyǵy 8 000 teńge bastalady.
Eń kem degende sport jıyntyǵyna 200 000 teńge, hokkeı jabdyǵyna orta eseppen 300 000 — 350 000 teńge jáne odan da mol qarjy qajet bolady.
Ata-analar kóbine habarlamalar arqyly buryn kıgen kıimderdi alǵandy jón kóredi. Munda sport jabdyǵy 100 000 — 150 000 teńgege satylady. Sebebi balalar tez ósedi, al hokkeı jabdyǵy bolsa jańa kúıinde qalady.

Aıta keteıik, elimizde (Astana men Almaty qalalarynda da bar) hokkeı úıirmeleriniń alǵashqy jattyǵýy kóbine tegin. Alaıda keıbirinde 3 000 — 5 000 teńge dep bekitilgen. Jeke mektepter aptasyna úsh (aıyna 12 jattyǵýy) jattyǵýy bar abonement usynady. Óńirlerde onyń baǵasy 30 000 teńge bolsa, Almaty men Astanadyǵy baǵa — 70 000 — 80 000 teńge.
Ata-analar hokkeı tek muz aıdyny dep túsinbeýi kerek. Jattyǵýdyń kóbi qurǵaq jerde ótedi. Olar dene jattyǵýyn jasaıdy, qozǵalys úılesimin úırenedi, tózimdiligin shyńdaıdy, jyldamdyǵyn tekseredi jáne bulshyq etti sozady. Sóıtip balalardy jan-jaqty daıyndaıdy. Muz aıdyny men qurǵaq jattyǵýdy alma-kezek ótkizedi. Bul jaraqat alyp qalýdan da saqtaıdy. Demek balanyń jattyǵýyna qosymsha jeıde, aıaq kıim men sporttyq sholaq shabdar da kerek.
Mánerlep syrǵanaý
Mánerlep syrǵanaý — eń ádemi ári kórkem sport túri. Sondyqtan ata-analar symbaty men syryn keltirip qozǵalatyn qyzdaryn osy sport túrine baýlıdy. Alaıda bul sport túri er balalarǵa da óte paıdaly. Dene bulshyq etin shymyr etip, óz denesin sezinýge, tepe-teńdikti saqtaýǵa kómektesedi.
Hokkeıge qaraǵanda munda qorǵanys jabdyqtary qajet emes.
Ata-analar úshin eń qajetti zattar:
- Jattyǵý men óner kórsetýge arnalǵan kıim — 15 000 — 100 000 teńge;
- Konkı — 30 000 — 45 000 teńge;
Sonymen birge qolǵap (alǵashqy kezde qarapaıym ǵana qolǵap jaraıdy).
Mánerlep syrǵanaýshy úshin alǵashqyda 50 000 — 120 000 teńge jetkilikti. Balalarǵa arnalǵan jattyǵý baǵasy 2 500 — 6 000 teńge, óńirlerde 500 — 1 000 teńge. Toptyq abonement baǵasy aıyna 25 000 teńgeden bastalady. Іri qalalarda jattyǵý baǵasy aptasyna neshe kún qatysatynyna qaraı bólinedi. Máselen 8 jattyǵý 45 000 teńge, 12 jattyǵý 56 000 teńge, 16 jattyǵý 70 000 teńge jáne odan joǵary.
Konkımen júgirý sporty
Sporttyń bul túri balanyń fızıkalyq damýyna oń áser etedi. Konkımen júgirý kezinde bala tózimdi bolady, tynys salý júıesi jaqsy damdy. Sonymen birge aıaǵy men beline kúsh túsip, shymyr bolady. Tez qımyldap, tez sheshim qabyldaýdy úırenedi. Dene jattyǵýy adam ómirinde belgili bir tártipti qalyptastyrady.
Mánerlep syrǵanaý sporty sııaqty munda da kóp jabdyq qajet emes. Biraq qorǵanys quralyn satyp alady:
Konkımen júgirýge arnalǵan sporttyq kıim — 25 000 teńgeden bastalady;
Qorǵanys dýlyǵasynyń baǵasy shamamen 30 000 teńge;
Konkı — 30 000 — 4 5 000 teńge aralyǵynda.
Sport jabdyǵyna alǵashqyda 85 000 — 100 000 teńge kerek. Eger muz aıdynyna bólek tóler bolsa, ár jattyǵýǵa 1 000 — 2 000 teńge, jattyqtyrýshyǵa 3 000 — 6 000 teńge jumsalady. Demek turaqty jattyǵýǵa aı saıyn ata-ana shamamen 60 000 teńge tóleıdi.
Shańǵy sporty
Infraqurylym men sport jabdyǵy turǵysynan qarasaq kysqy sport túrleriniń arasynda shańǵy tebý baǵasy qoljetimdi. Munda muz ben muz saraıy qajet emes. Munda shańǵy jolaǵy men sporttyq kıim jetkilikti. Bir aıta keterligi, shańǵy tebýdi úırený elimizdiń ońtústiginde qıyn, tipti múmkin emes. Munda qys aılarynda qar az túsedi, keıde birden erip ketedi.
Balalarǵa arnalǵan shańǵy jıyntyǵynyń baǵasy (shańǵy+taıaǵy+bekitkish) — 30 000 teńge jáne odan joǵary;
Sporttyq kıimin jeke-jeke satyp alǵan soń baǵasy da ártúrli. Alǵashqyda balanyń qystyq kıimderiniń ózi jetkilikti;
Shańǵy jıyntyǵyn jalǵa alýǵa da bolady. Eger turaqty jattyǵý jasasa kıimi men shańǵysyna aı saıyn 90 000 teńge kerek.
Shańǵy sportynyń bir rettik jattyǵýy jáne shańǵyny jalǵa alý baǵasy 10 000 teńgeden bastalady. Jattyqtyqtyrýshy ár sabaqqa 5 000 — 10 000 teńge alady. Al jeke jattyǵý — 15 000 teńge. Eń tıimdisi — toptyq jattyǵý.
Buǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, elimiz bıyl qysqy Olımpıada oıyndarynda 10 túrinen 58 medal jıyntyǵy boıynsha baq synady. Olardyń qatarynda bıatlon, konkımen júgirý, mánerlep syrǵanaý, short-trek, taý shańǵy sporty, shańǵy qossaıysy, shańǵy jarystary, shańǵymen tramplınnen sekirý, frıstaıl-mogýl jáne frıstaıl-akrobatıka bar.