Qazaqstanda kezekten tys Prezıdenttik saılaýǵa kandıdattardy usyný aıaqtaldy

QR Ortalyq saılaý komıssııasynyń derekterine súıensek, 20 aqpan aıaqtalǵan kúngi jaǵdaı boıynsha Memleket basshysynyń laýazymynan úmittengen barlyǵy 22 adam ótinish berdi. Olardyń ishinde úsh kandıdatty saıası partııalar, atap aıtqanda qazirgi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevty «Nur Otan» Halyqtyq-Demokratııalyq partııasy, Jambyl Ahmetbekovty Qazaqstannyń Kommýnıstik Halyq partııasy, Ǵanı Qasymovty Qazaqstan Patrıottar partııasy, al bir kandıdatty - Qurmanǵazy Rahmetovty «Jeltoqsan» Respýblıkalyq halyqtyq-patrıottyq qozǵalysy» Respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi usyndy.

Qalǵan 18 kandıdat, aıtqanda Sálim Óten, Ýálıhan Qaısarov, Musaǵalı Dýambekov, Amantaı qajy Asylbek, Qanat Esjanov, Qanat Týrageldıev, Záýre Masına, Sovetqazy Nursıla, Tolybaı Baımýrzın, Gúldana Toqbaeva, Maııa Qaramaeva, Adalbek Qunanbaev, Mels Eleýsizov, Meıramkúl Qojaǵulova, Jaqsybaı Bazylbaev, Murat Telibekov, Birjan Dilmaǵambet, Qurmanǵazy Rahmetov jáne Serik Saparǵalı ózin-ózi usynǵandar.

Ortalyq saılaý komıssııasy ótinish bergenderdiń ishinen ázirge jalǵyz úmitkerdi - Nursultan Nazarbaevty ǵana QR Prezıdenttigine kandıdat retinde resmı túrde tirkedi. Nursultan Nazarbaevty qoldap respýblıkanyń 16 óńirinen 717 myń 340 saılaýshynyń qoly jınalǵan. Bul belsendi saılaý quqyǵy bar azamattardyń 8 paıyzǵa jýyǵyn quraıdy.

Qazirgi sáttegi jaǵdaı tórt úmitker - Sálim Óten, Musaǵalı Dýambekov, Mels Eleýsizov jáne Gúldana Toqbaeva
Prezıdenttikke kandıdattardyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý jónindegi lıngvıstıkalyq komıssııanyń synynan ótip, búginde ózderin qoldaýshylardyń qoldaryn jınaýǵa kirisip ketti. Al Ǵanı Qasymov memlekettik tilden emtıhandy sátti tapsyrdy. Endi Ǵanı Qasymovtyń zańnama talaptaryna jáne úmitkerdiń prezıdenttik qyzmetke sáıkes keletindigi týraly qaýly qabyldanýy jáne oǵan qol jınaý paraqtarynyń berilýi kútilýde.

Al bes úmitker, atap aıtqanda Ýálıhan Qaısarov, Qanat Esjanov, Maııa Qaramaeva, Tolybaı Baımýrzın jáne Adalbek Qunanbaev memlekettik tilden emtıhandy tapsyra almady. OSK Adalbek Qunanbaevtan ózgesin Prezıdenttikke kandıdat retinde tirkeýden bas tarty. OSK Adalbek Qunanbaevtyń kandıdatýrasyn resmı tirkeýden bas tartý týraly tıisti qaýlyny aldaǵy ýaqytta qabyldaıdy dep kútilýde.

Eki kandıdat, atap aıtqanda zeınetker Sáýle Masına 15 aqpanda jáne jumyssyz Sovetqazy Nursıla 17 aqpanda óz kandıdatýralaryn alyp tastady. Bir kandıdat - Amantaı qajy Asylbek qatarynan eki ret lıngvıstıkalyq komıssııanyń otyrysyna kelmeı qaldy.

Qalǵan alty kandıdat - Meıramkúl Qojaǵulova, Jaqsybaı Bazylbaev, Murat Telibekov, Birjan Dilmaǵambet, Qurmanǵazy Rahmetov jáne Serik Saparǵalılardyń memlekettik tilden emtıhan tapsyratyn datalaryn kútýde.

Aıta keteıik, Lıngvıstıkalyq komıssııanyń synynan ótken kandıdattar 2 naýryzǵa deıin Prezıdenttikke úmitker retinde tirkeý úshin qajetti qujattardy usynýlary tıis. Ortalyq saılaý komıssııasy qabyldaǵan qaýlyǵa sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdatty qoldap, rastalǵan qoldardyń - 91 myń 10 qoldy quraýy tıis. Qol jınaýdy kandıdattardyń senim bildirilgen adamdary júrgizedi. Qol jınaý toptarynyń sany men ondaǵy adamdar sany shektelmeıdi. Qol qoıý paraqtarynyń búlinýi nemese joǵalyp qalýy múmkindigin eskere otyryp, OSK árbir kandıdatqa 100 myń qol jınaýǵa jetetindeı etip, 5 myń dana qol qoıý paraqtaryn beredi. Qajet bolǵan jaǵdaıda kandıdattarǵa taǵy qosymsha qol qoıý paraqtary beriledi.

Toltyrylǵan qol qoıý paraqtary aýmaqtyq saılaý komıssııasyna tapsyrylady, olar bes kún ishinde qoldardyń rastyǵyn pasport qyzmeti qyzmetkerleriniń qatysýymen tekserip, tıisti hattama jasaıdy jáne ony Ortalyq saılaý komıssııasyna jiberedi.Qoldardyń rastyǵyn tekserý Prezıdenttikke kandıdatqa qajet qoldar rastalǵanǵa deıin júrgiziledi. Azamattardyń 91 myń 10 qoly rastalǵannan keıin, qalǵan qoldardyń rastyǵy tekserilmeıdi.

Prezıdenttikkke kandıdattardy tirkeý úmitkerlerdiń joǵary memlekettik laýazymǵa barlyq qajetti qujattardy tapsyrǵannan keıin bastalady jáne 2 naýryzda aıaqtalady. Saılaýaldy úgit-nasıhat kampanııasy 3 naýryzda bastalady jáne 1 sáýirde aıaqtalady.

Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, sottalǵandyǵy belgilengen tártippen ótelmegen nemese alyp tastalmaǵan adam; sybaılas jemqorlyq qylmys jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaýdaǵy kinásin sot zańda belgilengen tártippen tanyǵan adam Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigin kandıdat bola almaıdy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentin konstıtýtsııalyq zańǵa sáıkes jalpyǵa birdeı, teń jáne tóte saılaý quqyǵy negizinde Respýblıkanyń kámeletke tolǵan azamattary jasyryn daýys berý arqyly bes jyl merzimge saılaıdy. Respýblıka Prezıdenti bolyp týmysynan Respýblıka azamaty bolyp tabylatyn qyryq jasqa tolǵan, memlekettik tildi erkin meńgergen ári Qazaqstanda sońǵy on bes jyl boıy turatyn Respýblıka azamaty saılana alady.

Aıta keteıik, 31 qańtar kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq Keńesiniń 2011 jylǵy 14 qańtarda Parlament qabyldaǵan, QR Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasynyń Prezıdenttik ókilettigin referendým arqyly uzartý múmkindigin qarastyrǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna ózgertý men tolyqtyrý engizý týraly Zańdy Konstıtýtsııaǵa sáıkes emes dep tanyǵan qaýlysyna baılanysty Qazaqstan halqyna Úndeý arnady. Prezıdent Úndeýinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý jónindegi referendýmdy ótkizbeý týraly sheshim qabyldaǵanyn, Qazaqstanda merziminen buryn Prezıdent saılaýyn ótkizý týraly Parlamentke usynys engizetinin aıtty.

1 aqpanda QR Parlamenti Májilisiniń kezekten tys jalpy otyrysynda palata depýtattary «QR keıbir Konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» zań jobasyn óndiriske aldy. Al búgin, 3 aqpan kúni túske deıin Tómengi palata depýtattary «QR keıbir Konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» QR Konstıtýtsııalyq zańynyń jobasyn maquldap, ony Sanatqa jibergen bolatyn. Tús aýa Senat Qazaqstanda merziminen buryn Prezıdenttik saılaý ótkizýdi qarastyratyn atalmysh zańdy qabyldap, Memleket basshysynyń qol qoıýyna jiberdi.

3 aqpanda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstanda kezekten tys Prezıdenttik saılaý ótkizý múmkindigin belgileıtin konstıtýtsııalyq Zańǵa, atap aıtqanda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly» konstıtýtsııalyq zańdardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa qol qoıdy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy 2011 jyldyń 3 sáýirine taǵaıyndaldy.