Qazaqstanda qaı mamandyq ıeleri jumyssyz qalmaıdy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda eń suranysqa ıe mamandyqtar tizimi 174-ke deıin keńeıdi, dep habarlaıdy QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Qazaqstanda bilikti mamandarǵa degen suranys joǵary deńgeıde saqtalyp otyr. Mınıstrliktiń aqparattyq júıelerindegi derekterge sáıkes, kadr tapshylyǵy ásirese densaýlyq saqtaý salasynda, sondaı-aq jekelegen jumysshy, tehnıkalyq jáne ınjenerlik mamandyqtar boıynsha baıqalady. Sonymen qatar ónerkásiptiń, tsıfrlyq tehnologııalardyń jáne ınfraqurylymnyń damýy azamattardy jumyspen qamtýǵa jáne kásibı turǵydan ósýine jańa múmkindikter ashyp otyr.
469 bos orynǵa 100 túıindeme: dárigerler qaı salada jetispeıdi
Bıyl maman tapshylyǵy aıqyn baıqalǵan salalardyń biri — densaýlyq saqtaý.
Máselen, akýsher-gınekologterge arnalǵan 469 bos jumys ornyna nebári 100 túıindeme, pedıatrlardyń 448 bos ornyna 139 túıindeme, al anestezıolog-reanımatologterdiń 300 bos ornyna 75 túıindeme ǵana tirkelgen. Onkolog, neonatolog jáne endokrınolog mamandaryna da suranys joǵary.
Elektrıkterden IT-mamandarǵa deıin: kimderge suranys joǵary?
Sonymen qatar jumysshy mamandyqtarynyń ókilderine de suranys saqtalyp otyr. Jumys berýshilerge bilikti elektrıkter, mehanıkter, slesarlar, dánekerleýshiler, mashınıster, jabdyq operatorlary, qurylysshylar men júrgizýshiler qajet. Osy oraıda ınjenerler men óndiristik protsesterdi avtomattandyrý jónindegi mamandarǵa da qajettilik artýda.
Bul mamandarǵa suranys ónerkásiptiń damýyna, jańa nysandardyń salynýyna, kásiporyndardyń jańǵyrtylýyna, kólik jáne energetıkalyq ınfraqurylymnyń keńeıýine baılanysty. Qazirgi jumys berýshilerden kásibı biliktilikpen qatar zamanaýı tehnologııalardy meńgerý de talap etiledi.
Suranys joǵary taǵy bir baǵyt — tsıfrlyq tehnologııalar salasy. Eńbek naryǵynda baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleýshiler, qoldanbaly baǵdarlamalardy jasaýshylar jáne basqa da IT-mamandar qajet. Avtomattandyrý men jasandy ıntellektini engizý kásibı qyzmetinde tsıfrlyq quraldardy tıimdi paıdalana alatyn mamandarǵa degen suranysty arttyryp otyr.
2035 jylǵa deıin 2,9 mln maman qajet
Uzaq merzimdi boljamǵa sáıkes, 2035 jylǵa deıin Qazaqstan ekonomıkasyna 2,9 mln maman qajet bolady. Onyń jartysynan astamyna degen suranys jumysshy kásipterine tıesili. Bul ekonomıkany bilikti kadrlarmen qamtamasyz etýde tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdiń mańyzy artyp kele jatqanyn kórsetedi.
Eńbek naryǵynyń qajettilikterine saı kadrlardy aldyn ala daıarlaý maqsatynda 2026 jyly eń suranysqa ıe mamandyqtar tizimi 51-den 174-ke deıin keńeıtildi. Tizimge ınjenerııa, qurylys, óńdeý ónerkásibi, bıotehnologııa, jasyl jáne atom energetıkasy baǵyttary engizildi.
Kolledjder men kásiporyndar mamandardy birlesip daıarlaıdy
Sonymen qatar mamandardy jumys berýshilermen birlesip daıarlaý júıesi damyp keledi. QR Úkimetiniń derekterine sáıkes, búginde dýaldy oqytý júıesimen 552 kolledjdiń 138 myń stýdenti qamtylǵan. Kadr daıarlaý protsesine shamamen 11 myń kásiporyn qatysady. Budan bólek, 43 myń stýdent jumys berýshilerdiń nysanaly tapsyrysy boıynsha bilim alyp jatyr.
Mundaı oqytý formaty stýdentterge kásiporyndarda tikeleı tájirıbe jınaqtaýǵa, bolashaq mamandyǵymen tanysýǵa jáne oqýyn aıaqtaǵannan keıin jumysqa ornalasý múmkindigin arttyrýǵa jol ashady.
Sonymen birge jańa mamandyq meńgergisi nemese biliktiligin arttyrǵysy keletin azamattar qysqa merzimdi kásiptik oqytý jáne qaıta daıarlaý baǵdarlamalaryn paıdalana alady. Olardyń qatarynda jumys berýshiler suranysyna ıe baǵyttar boıynsha bilim alý múmkindikteri de bar.
Kadr tapshylyǵy biliktilikterdiń sáıkes kelmeýinen týyndaıdy
Jalpy, eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaı kadr tapshylyǵy eńbek resýrstarynyń jalpy jetispeýshiliginen góri, qolda bar biliktilikterdiń ekonomıka qajettilikterine sáıkes kelmeýimen baılanysty ekenin kórsetedi. Sondyqtan suranysqa ıe baǵyttar boıynsha mamandar daıarlaý, praktıkalyq daǵdylardy damytý jáne bilim berý uıymdarynyń jumys berýshilermen ózara baılanysyn nyǵaıtý erekshe mańyzǵa ıe.
Kadrlarǵa degen qajettilikti boljaý bolashaǵy bar mamandyqtardy aldyn ala aıqyndaýǵa, bilim berý baǵdarlamalaryn jetildirýge jáne azamattarǵa mamandyq tańdaý nemese kásibı baǵytyn ózgertý kezinde sanaly sheshim qabyldaýǵa kómektesedi.
Osyǵan deıin 2026 jylǵy sáýirde Ulttyq statıstıka bıýrosy qyzmetkerlerdiń eseptelgen jalaqy mólsheri boıynsha bólinisine jyl saıynǵy zertteý júrgizgenin jazdyq.
