Qazaqstanda kásipker áıelder sany qansha
ASTANA. KAZINFORM — Búgingi tańda áıelder kásipkerligi ekonomıka ósýiniń negizgi núktesiniń biri. 2025 jylǵy derekterge sáıkes Qazaqstanda bir mıllıonnan astam áıel shaǵyn jáne orta bıznesti basqaryp otyr, dep habarlaıdy UEM baspasóz qyzmeti.
Mınıstrlik atap ótkendeı, bul shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileriniń 48,1%-y.
Áıelder saýdany, qyzmetterdi, sulýlyq ındýstrııasyn, qoǵamdyq tamaqtanýdy, bilim berý jobalaryn, sondaı-aq ekologııalyq jáne áleýmettik bastamalardy batyl damytyp keledi. Olar óńir ekonomıkasyn nyǵaıta ári zamanaýı damý trendin qoldaı otyryp, turaqty, tehnologııalyq jáne qoǵamdastyqqa baǵyttalǵan kásiporyndar quryp jatyr.
QR Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń qoldaýymen elimizde 20 Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵy jáne shaǵyn qalalar men aýyldarda 164 óńirlik ortalyq jumys isteıdi. Olar qyzmetterdi aqysyz usynyp, isin jańa bastaǵan jáne jumys istep turǵan kásipkerlerdi qamtıdy.\
Búgingi tańda áıelder kásipkerligin qoldaý úshin tórt negizgi qural bar:
Birinshisi — aqparattyq-konsýltatsııalyq kómek. Áıelder negizgi suraqtarǵa jaýap alady: bıznesti qalaı tirkeý, EQJJ tańdaý, qujat resimdeý, memlekettik qoldaýdy paıdalaný jáne tenderlerge qatysý. 2026 jylǵy 1 qańtarda 16 326 áıelge 60 249 qyzmet kórsetildi.
Ekinshisi — jumys istep turǵan bıznesti servıstik qoldaý. Bul býhgalterlik esep, salyq, eseptilik, «1S», bıznes-jospar men ilgeriletý strategııasyn ázirleý. Barlyǵy 6 410 áıelge 7 106 qyzmet usynyldy.
Úshinshi qural — «Іskerlik baılanystar». Kásipkerler sheteldik áriptestermen baılanys ornatyp, shetelde taǵylymdamadan ótedi. Baǵdarlamany 36 kásipker, onyń ishinde 10 áıel aıaqtady.
Tórtinshi qural — jergilikti óndirýshilerdiń áleýetin ashýǵa kómektesetin jáne aýyldyq jerdiń ekonomıkalyq damýyn kúsheıtetin «Bir aýyl-bir ónim» jobasy. Búgingi tańda qatysýshylardyń 90%-y áıelder. 1 myńnan astam qatysýshy keńes alsa, onyń ishinde 742-si áıel. 38-i fınalıst atandy. Joba 5 mln teńgege deıin memlekettik grant alýǵa jáne oqytýda, brendıngte jáne ónimdi jyljytýǵa qoldaý alýǵa múmkindik beredi.
Taǵy bir baǵyt — EQDB-men birlesken «Bıznestegi áıelder» baǵdarlamasy. 2015 jyldan bastap 565 konsaltıngtik jáne koýchıngtik joba ótkizilgen.
Qazaqstannyń túkpir-túkpirindegi 10 myńǵa jýyq kásipker «Mıkrobıznestegi áıelder» bes modýldi onlaın baǵdarlamasyna qatysty. Memlekettik sýbsıdııalaý jáne kepildik berý quraldary kásipker áıelder úshin qarjy men bıznesti damytýǵa teń jaǵdaı jasaıdy.
Kredıtter boıynsha syıaqy mólsherlemesiniń bir bóligin sýbsıdııalaý quraly 13,2%, al áleýmettik kásipkerler úshin 12,2% stavka boıynsha beriledi. Nesıeler 3 jylǵa deıin 200 mln teńgege deıin beriledi. Barlyǵy 3373 joba 365,7 mlrd teńgege qoldaý taýyp, 268,5 mlrd teńge sýbsıdııa tólendi. Onyń ishinde 1423 joba, ıaǵnı 42% — áıelderdiki. Nesıe somasy 119,7 mlrd teńge.
Kepil jetispeıtin kásipkerler úshin memleket kepildik beredi. 1 jáne 2 Kepildik qorlary sheńberinde kepildik berý quraly. Bul tetik shaǵyn jáne orta bızneske 7 mlrd teńgege deıin iri nesıe alýǵa kómektesedi. Kepildiktiń eń joǵary mólsheri — 85% deıin, biraq 3,5 mlrd teńgeden aspaıdy. 603,4 mlrd teńgege 3 110 jobaǵa qoldaý kórsetilip, 304,2 mlrd teńgege kepildik berildi. Onyń ishinde 1 262 jobany áıelder iske asyrǵan: olar 67,7 mlrd teńgege kepildikpen 132,4 mlrd teńgege nesıe aldy.
— Qazaqstandaǵy áıelder kásipkerligin qoldaý sharalary shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa yqpal etip qana qoımaı, sonymen qatar «Genderlik teńdikti qamtamasyz etý jáne barlyq áıel men qyzdyń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý» turaqty damý maqsatyna qol jetkizýge eleýli úles qosady. Áıelder kásipkerligin qoldaý baǵdarlamalaryn damytý, qarjylandyrýǵa qol jetkizý, sondaı-aq oqytý men tálimgerlik áıelder úshin qosymsha múmkindik týǵyzyp, Qazaqstanda genderlik teńdikke qol jetkizýdegi progresti jedeldetedi, — delingen vedomstvo taratqan aqparatta.
Osydan buryn elimizde áleýmettik kásipkerler sany bir jylda eki esege jýyq óskenin jazdyq.