Qazaqstanda Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmeti qurylýy múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmeti qarjy naryǵyndaǵy daýlardy sotqa deıingi retteýdiń negizgi ınstıtýty bolady jáne qoldanystaǵy bank, saqtandyrý jáne mıkroqarjy ombýdsmanynyń jekelegen tetikterin biriktiredi, dep habarlaıdy Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi «Bankter jáne bank qyzmeti týraly» jańa zań jobasy sheńberinde tutynýshylar men qarjy uıymdary arasyndaǵy daýlardy sotqa deıingi retteýdiń biryńǵaı jáne dáıekti tetigin qalyptastyrý maqsatynda Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmetin qurýdy kózdep otyr.
— Qarjylyq qyzmetterdi tutynýshy alynǵan jaýappen kelispegen jaǵdaıda ne ol belgilengen merzimde bolmaǵan jaǵdaıda, Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmetine júginýge quqyly. Qarjy ombýdsmany tutynýshylar men qarjy uıymdary arasyndaǵy daýlardy qaraıdy jáne qarjy uıymdary oryndaýǵa mindetti sheshimder shyǵarady. Daý rettelmegen jaǵdaıda, tutynýshyda sotqa júginý quqyǵy saqtalady, — delingen agenttik taratqan aqparatta.
Daýlardy retteýdiń sotqa deıingi tártibi mynadaı jaǵdaılarda qoldanylady:
1) tutynýshylardyń QR bankterine, beırezıdent-bankteriniń fılıaldaryna, bank operatsııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdarǵa, mıkroqarjy uıymdaryna, banktik qaryz nemese mıkrokredıt sharttary boıynsha talap etý quqyqtary berilgen adamdarǵa, saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) uıymdaryna, Qazaqstan Respýblıkasynyń beırezıdent-saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) uıymdarynyń fılıaldaryna, sondaı-aq qarjy ónimderin usyný sharttarynan týyndaıtyn baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy brokerlik uıymdarǵa múliktik talaptary bolǵan kezde;
2) bank, mıkroqarjy uıymy nemese kollektorlyq agenttik banktik qaryz nemese mıkrokredıt shartynyń talaptaryn ózgertýden bas tartqan kezde ne tutynýshy — jeke tulǵanyń ótinishi boıynsha ózara qolaıly sheshimge qol jetkizilmegen kezde;
3) saqtandyrý sharttary boıynsha saqtanýshylar (saqtandyrylýshylar, paıda alýshylar) men saqtandyrý uıymdary arasynda daýlar, sondaı-aq mindetti jáne erikti saqtandyrý máseleleri boıynsha saqtandyrý uıymdary arasynda daýlar týyndaǵan kezde.
Qarjylyq daýlardy sotqa jetkizbeı sheshý úshin qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylar retinde jeke adamdar, sondaı-aq shaǵyn kásipkerlikke jatatyn zańdy tulǵalar qarastyrylady. Sonymen qatar saqtandyrý salasynda saqtandyrý kompanııalary arasyndaǵy daýlardy da qaraý kózdelip otyr.
— Qarjy ombýdsmany qyzmetiniń keńesine agenttikpen aldyn ala kelisip, qarjylyq qyzmettiń jekelegen baǵyttary boıynsha qajet bolǵan jaǵdaıda birneshe qarjy ombýdsmanyn taǵaıyndaý quqyǵy beriledi. Al agenttik qarjy ombýdsmandarynyń qalaı jumys isteýi kerek ekenin, qyzmettiń basqarý júıesine qoıylatyn talaptardy belgileıdi jáne qarjy uıymdary men Qarjy ombýdsmany qyzmetiniń osy talaptardy saqtaýyn qadaǵalaıdy, — dep túsindirdi vedomstvo.
Daýlardy sotqa deıin sheshý tártibin engizý sottarǵa túsetin júktemeni azaıtyp, agenttiktiń negizgi kúshin qarjy naryǵyn retteý men damytýǵa baǵyttaýǵa múmkindik beredi. Bul qadaǵalaý jumysynyń tıimdiligin de arttyrady.
Jalpy usynylyp otyrǵan júıe halyqaralyq tájirıbege saı keledi jáne tutynýshylardyń ótinishterin qaraýdyń úsh kezeńinen turady: aldymen qarjy uıymyna júginý, másele sheshilmese — qarjy ombýdsmanyna júginý, al qajet bolǵan jaǵdaıda sońǵy satyda agenttikke júginý.
Budan buryn bank ombýdsmany azamattardyń barlyq kredıti boıynsha daýlardy retteýge mindeti bolatynyn jazǵan edik.