Qazaqstanda ıpotekanyń úlesi kúrt ósip, kredıt ósiminiń 46,6%-yn qurady
ASTANA. KAZINFORM — Bıylǵy jyldyń birinshi jartysynda Qazaqstanda halyqqa beriletin kredıt kóleminiń ósýi baıaýlady. Sonymen qatar kredıtterdiń qurylymy ózgerdi. Kredıt portfeliniń ósiminde ıpotekanyń úlesi aıtarlyqtaı artyp, 46,6%-ǵa jetti. Byltyr bul kórsetkish 21,7% bolǵan. Bul týraly Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy málimdedi.
QQQ málimetinshe, osy jyldyń alǵashqy alty aıynda halyqty kredıtteý qarqyny odan ári báseńdegen. Ásirese kepilsiz tutynýshylyq kredıtterdi alý azaıǵany ańǵarylǵan.
Birinshi jartyjyldyqta halyqtyń kredıt portfeli 4,3%-ǵa ósken. Byltyr osy kezeńde ósim 9,1% bolǵan. Kepilsiz kredıtterdiń jalpy ósimdegi úlesi 36%-dan 32%-ǵa tómendedi. Al ıpotekanyń úlesi 46,6%-ǵa deıin artty.
QQQ sarapshylarynyń aıtýynsha, qazir halyqtyń kredıt alýyndaǵy ósim negizinen uzaq merzimge beriletin maqsatty kredıtter esebinen qalyptasyp jatyr. Al kúndelikti tutyný qajettiligine alynatyn jappaı kredıtterdiń úlesi azaıyp keledi.
Bólshek kredıt ónimderine berilgen ótinimderdiń jalpy sany ekinshi jyl qatarynan azaıyp keledi. Birinshi jartyjyldyqta olardyń sany jyldyq mánde 11,5%-ǵa tómendedi. Kepilsiz tutynýshylyq kredıtterge berilgen ótinimder sany 11,9%-ǵa qysqardy. Bul segment bólshek kredıt naryǵyndaǵy ótinimder sanynyń jalpy tómendeýiniń 95%-yn qurady.
Avtokredıt pen ıpotekaǵa degen suranys ta tómendegen: ótinimder sany tıisinshe 9% jáne 13,4%-ǵa azaıdy. Sonymen qatar ekinshi toqsanda suranystyń qalpyna kele bastaǵan belgileri baıqaldy. Ipotekaǵa berilgen ótinimder sany aldyńǵy toqsanmen salystyrǵanda 19%-ǵa, avtokredıtter boıynsha 20%-ǵa ósti.
Buǵan jyljymaıtyn múlikti kepilge qoıyp alynatyn tutynýshylyq kredıtter ǵana erekshelik boldy. Bul kredıt túrine berilgen ótinimder sany bir jylda 83,3%-ǵa artqan. QQQ bul ósimdi ótken jylǵy kórsetkishtiń tómen bolýymen jáne bankterdiń túrli aktsııalar ótkizýimen túsindiredi.
Sonymen birge kredıt alýǵa ótinimder azaıǵanymen, halyqqa naqty berilgen jańa kredıtterdiń kólemi aıtarlyqtaı tómendegen joq. Bıylǵy jyldyń alǵashqy jartysynda berilgen jańa kredıtter kólemi ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 3,6%-ǵa azaıdy. Al byltyr kerisinshe, bul kórsetkish 14,4%-ǵa ósken edi.
Eń aldymen tutynýshylyq kredıtterdi berý azaıdy — 6,5%-ǵa. Onyń ishinde kepilsiz kredıtter 3,9%-ǵa, al avtokredıtter 24%-ǵa qysqardy.
Sarapshylardyń pikirinshe, buǵan halyqtyń kredıtke degen suranysynyń báseńdeýi, paıyzdyq mólsherlemelerdiń ósýi jáne bankterge qoıylatyn talaptardyń kúsheıýi áser etken.
Qaryz alýshylardyń sany da ózgerdi. Kepilsiz kredıti bar azamattardyń sany 2025 jyldyń sońyndaǵy 7,37 mln adamnan 7,33 mln adamǵa deıin azaıdy. Sonymen qatar avtokredıti bar qaryz alýshylardyń sany 640 myńnan 700 myńǵa, ıpotekalyq kredıti barlardyń sany 620 myńnan 650 myńǵa deıin ósti.
Aqsha-kredıt saıasatynyń qatań bolýyna baılanysty kredıt alý da qymbattaı tústi. Bólshek kredıtter boıynsha ortasha paıyzdyq mólsherleme 19,5%-ǵa jetti. Bul jyl basyndaǵy kórsetkishten 1,3 paıyzdyq tarmaqqa joǵary.
Sonymen birge kredıtin ýaqytynda tóleı almaı júrgenderdiń úlesi de artty. Merzimi ótken bereshektiń úlesi 4%-dan 4,4%-ǵa deıin ósti. Al tutynýshylyq kredıtter boıynsha bul kórsetkish 5,3%-dan 6,1%-ǵa deıin kóbeıdi.
QQQ málimetinshe, úshinshi toqsanda halyqtyń ıpoteka men avtokredıtke degen suranysy artady dep kútiledi. Jyljymaıtyn múlikti kepilge qoıyp alynatyn tutynýshylyq kredıtterge suranys ta saqtalady. Al kepilsiz kredıtterge suranys birshama azaıýy múmkin.
QQQ baǵalaýynsha, mundaı dınamıka bólshek kredıt naryǵynda júrip jatqan qurylymdyq ózgeristerdiń odan ári ornyǵýyna yqpal etýi múmkin.
— Ipoteka men kepilsiz kredıtter boıynsha sharttardyń aıtarlyqtaı ózgerýi kútilmeıdi. Bul rette avtokredıtteý talaptarynyń birshama jumsarýy múmkin, — dep esepteıdi QQQ sarapshylary.
Aıta keteıik, Ulttyq bank buǵan deıin Qazaqstanda ıpoteka men avtonesıege suranys kúrt artqanyn habarlaǵan bolatyn.
