Qazaqstanda ınvestıtsııalardyń jańa tolqyny kútilýde

Astanada ótken «Azııa Damý Banki» (ADB) Basqarýshylar keńesiniń 47 májilisi Qazaqstandy sheteldik ınvestıtsııa úshin tartymdy memleket retinde kórsetýdiń zor múmkindigine aınaldy. Májilis aıasynda uıymdastyrylǵan halyqaralyq ınvestıtsııalyq konferentsııa ekonomıkanyń túrli sektorynda jumys jasaıtyn ártúrli kompanııalardyń Qazaqstandaǵy jobalarǵa degen erekshe qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy. Ol zańdy da, sebebi elimizde ınvestorlar úshin barynsha qolaıly jaǵdaılar jasalýda.

Aıta ketý kerek, búgingi kúni memleket ekonomıkasy álemdik daǵdarysqa qaramastan, turaqty ósip keledi. Aıtalyq, sońǵy 12 jylda Qazaqstannyń naqty JІÓ orta eseppen 8 paıyzǵa ósti, jalpy ınvestıtsııa 2005 jyldan bastap 180 mıllıard dollardan asty. Azııa elderiniń Qazaqstan ekonomıkasyna baǵyttalǵan tikeleı ınvestıtsııa aǵymy sońǵy 8 jylda 23 mıllıard dollardan astam qarjyny qurady (Japonııa - 4,2 mlrd, Koreıa - 3 mlrd, BAÁ - 1,8 mlrd, Túrkııa - 1,5 mlrd). Al Azııa elderine qatysty saýda qarym-qatynasyna keletin bolsaq, 2013 jyly taýar aınalymy 37,7 mıllıard dollardy ( 2012 jyly - 36,5 mlrd. dollar) qurady. Jalpy quny 12,3 mlrd. dollardy quraıtyn 40 joba júzege asyryldy, taǵy da quny 28,4 mlrd. bolatyn 45 joba qolǵa alynýda jáne 25,8 mlrd.dollarǵa teń 39 jobany júzege asyrý josparlanyp otyr. Osy rette Qazaqstan ınvestıtsııalyq ahýaldy túbegeıli jaqsartý maqsatynda jańa talpynystar jasaýǵa nıetti. Qazirgi ýaqytta ınvestorlar úshin kedergilerdi joıýǵa, jańa ınvestıtsııalyq tetikter qurýǵa, qoldaýǵa baǵyttalǵan yntalandyrý joldary engizilýde. Olar - «jasyl dáliz» ustanymy boıynsha vızalyq rejımdi jeńildetý (eń damyǵan elder azamattary úshin 90 kúnge deıin), ınvestıtsııalyq jobalardy júzege asyrý úshin sheteldik jumys kúshin tartý úrdisin jeńildetý, salyqtyq jeńildikter men artyqshylyqtar engizý. Sondaı-aq qosymsha yntalandyrý retinde nysan paıdaǵa berilgennen keıin memleket tarapynan (ınvestıtsııalyq sýbsıdııa) kapıtaldy shyǵynnyń 30 paıyzyna deıin kompensatsııa tóleý, 10 jylǵa UKS tóleminen bosatý, memlekettik mekemeler, ulttyq kompanııalar men ulttyq holdıngter tarapynan ınvestorlar qyzmeti men taýaryna kepildendirilgen uzaqmerzimdi tapsyrys berý kózdelýde. Qazaqstannyń ınvestıtsııa úshin eń tartymdy memleket ekenine halyqaralyq sarapshylar da senimdi. «Azııa Damý Banki» prezıdenti Takehıko Nakao búgingi kúni bizdiń elimizdiń ǵalamdyq naryqta ǵalamdyq deńgeıde salmaqty orynǵa ıe ekenin aıtty. «Sizder geografııalyq ornalasýlaryńyzǵa qaraı Azııa men Eýropa arasyndaǵy kópir bola alasyzdar. Sondyqtan bizde osy maqsatty júzege asyrýǵa múmkindik beretin ınfraqurylym, logıstıkalyq basymdyqtarǵa jol ashatyn arnaıy baǵdarlama bar», - degen edi ADB basshysy. Bıznes-qaýymdastyq ókilderi de ózderiniń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyqtaryn jasyryp qalmady. «Toyota Tsusho Corporation» Qazaqstandaǵy ókildiginiń basshysy Takýıa Ichıhashı bıznestegi áriptesterin «Toyota» salǵan jolmen Qazaqstanǵa ınvestıtsııa salýǵa shaqyrdy. «Bizdiń bolashaq múmkindikterimiz zor. Qazaqstan Eýrazııa kindiginde ornalasqan. Onyń aınalasynda myqty ósý áleýetine ıe qanshama memleketter bar. Sondyqtan biz Qazaqstanǵa ınvestıtsııa salý arqyly turaqty damýdy qamtamasyz etetinimizge tolyq senemiz», - dep atap ótken bolatyn ol. Al, «Toyota Tsusho Corporation» kompanııasy elimizdiń agroónerkásiptik keshenin ınvestıtsııalaý arqyly Qazaqstanda uzaq ýaqyt jumys jasaýǵa daıyn. Basqa da sheteldik kompanııalar óz nıetterin ashyq bildirdi. Oǵan ınvestıtsııalyq jobalar kórmesinde kelissózder tolqynynyń bir saǵatqa da tolastamaýy dálel bola alady. Sheteldik ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵy taý-ken, metallýrgııalyq keshennen munaı-gaz salasyna jáne agrarlyq sektorǵa deıingi keńistikti qamtydy. Investorlar qazaqstandyq naryqqa shyǵyp, birlesken kásiporyndardy damytýǵa, óz múmkindikterin keńeıtýge daıyn ekendikterin jetkizdi.