Qazaqstanda erekshe bilim qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan baǵdarlamalar bolady

Búgingi tańda QR BǴM Ulttyq túzeý pedagogıkasynyń ǵylymı-tájirıbelik ortalyǵynyń jetekshisi Ǵalııa Abaevanyń aıtýynsha sońǵy eki jylda erekshe oqytý qajettilikteri bar balalardy bilimmen qamtý ulǵaıǵan eken. Osylaısha, erte jastaǵy balalardy bilimmen qamtamasyz etý 64%-ǵa, mektep jasyna deıingi balalar - 78%, mektep jasyndaǵylar - 93,4% quraǵan. Jáne de shamamen 20 myń bala arnaıy mektepterde oqyp jatyr.

Erekshe oqý qajettilikteri bar balalardy bilim júıesine jumyldyrý úshin elimizde bilim berý jaǵdaılaryn jasaý qajet.

«Bilim jaǵdaıyn qurý - ol birinshi kezekte, oqý josparlarynyń, baǵdarlamalar men jetistikterdi baǵalaý júıesiniń nusqalyǵy men yńǵaılylyǵy. Bala orta bilim berý ortasyna kelgende, daryndy bala da, psıhıkalyq aýytqýy bary da, ortasha statıstıkalyq múmkindigi bar bala da bir baǵdarlamamen oqýy tıis emes. Sondyqtan baǵdarlamalardyń nusqalyǵy jáne ıkemdiligin qamtamasyz etý qajet», - dedi Ǵalııa Abaeva.

Ol úshin «Bilim týraly» zańǵa ózgertýler engizý josparlanyp otyr, olarǵa saı bilim baǵdarlamasy túrleriniń anyqtamasy jazylatyn bolady - barlyq oqýshylar úshin jalpy bilim berý oqý baǵdarlamasy, daryndy balalar úshin arnaıy oqý baǵdarlamasy, damý múmkindigi shekteýli (kórý, estý, sóıleý jáne t.b. múmkindigi shekteýli) oqýshylardyń tanymdyq múmkindikteri men psıhofızıkalyq erekshelikteri eskerilgen memlekettik standart negizinde qurylǵan beıimdelgen oqý baǵdarlamalary jáne memlekettik standarttardy oryndaýǵa beıimdelmegen oılaý qabileti shekteýli oqýshylarǵa arnalǵan arnaıy oqý baǵdarlamalary. 

Buǵan qosa, sarapshylardyń aıtýynsha, mektepterdi materıaldyq-tehnıkalyq jáne oqý-ádistemelik jabdyqtaýmen aınalysqan da mańyzdy. Osylaısha, bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń qadaǵalaýymen zaǵıp balalarǵa arnalǵan Braıl ádisi boıynsha oqýlyqtar jáne kórý múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalyp iri shrıftermen jazylǵan kitaptar shyǵaryla bastady, sondaı-aq oılaý qabileti shekteýli balalarǵa arnalǵan oqýlyqtar da ázirlendi.

Bilim salasynda ınklıýzııany damytýdaǵy mańyzdy máselerdiń biri - bilikti mamandarmen qamtamasyz etý.

QR Bilim jáne ǵylym vıtse-mınıstri Ashat Aımaǵambetovtyń aıtýynsha, 2018 jyly Qazaqstannyń ár aımaǵynda ınklıýzıvti bilim boıynsha resýrs ortalyqtaryn ashý josparlanyp otyr.

«Ásirese aýdandarda defektologtar qatty jetispeıdi. Sáıkesinshe dárigerler de tapshy. Sondyqtan kadrlardy daıyndaý jáne qajetti kólemde memlekettik tapsyrys bólý máselesi tur», - deıdi Aımaǵambetov. Osylaısha, defektolog-muǵalimderdiń bakalavrıat boıynsha oqýyna bıylǵy jyly 400 grant, magıstratýraǵa - 100 grant, doktorantýraǵa - 30 grant bólingen.

Sonymen qatar, vıtse-mınıstrdiń aıtýynsha, joǵarǵy oqý oryndarynda pedagogıkalyq kadrlardy daıarlaý kezinde ınklıýzııa boıynsha elektıvti kýrs baǵdarlamasy ózgertiletin bolady.

«Biz ınklıýzııa týraly aıtqanda, kóbinese barlyǵyn materıaldy-tehnıkalyq zattarǵa, pandýstarǵa jáne t.b. kóńil bólemiz. Biraq shyn mánine keler bolsaq, eger bizde pandýstar men kedergisiz orta 100% jasalsa da, bilim baǵdarlamalarymen baılanysty, oqýshylarmen ózderiniń jumysyn basqasha quryp, túrli deńgeıde baǵalaýǵa, qabyldaýǵa, jumys isteýge daıyn ba joq pa, sonymen baılanysty problemalarǵa tap bolamyz. Mine, osy jumystar anaǵurlym kúrdelirek. Osy rette biz búgingi tańda joǵary oqý oryndarynda oqyp jatqan áriptesterimiz daıyn, bilikti bolyp shyqqanyn qalaımyz», - dedi vıtse-mınıstr. 

Jalpy otyrys qorytyndysy boıynsha talqylaýǵa qatysýshalyr keń aýqymda máselelerdi qarastyryp, Qazaqstandaǵy ınklıýzıvti bilimdi damytý boıynsha pikir almasa aldy.