Qazaqstanda energetıka salasyn jańǵyrtýǵa 6,2 trln teńge baǵyttalady
ASTANA. KAZINFORM – «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 2029 jylǵa deıin bul salany damytýǵa 6,2 trıllıon teńge qarastyrylǵan.
29 shildede Qazaqstan Elektr energetıkasy qaýymdastyǵynyń alańynda jıyn ótti. Oǵan QR UEM Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń ókilderi men elimizdiń aımaqtarynan kelgen energetıka mekemeleriniń basshylary men mamandary qatysty.
Jıynǵa qatysýshylar energetıkadaǵy jobalar qaıdan qarjylandyrylady, ótinimder qalaı qaralady jáne aqsha alý úshin kásiporyndar qandaı talaptardy oryndaýy kerek degen suraqtardy talqylady. Jalpy alǵanda, «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 2029 jylǵa deıin bul salany damytýǵa 6,2 trıllıon teńge qarastyrylǵan.
Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń atynan Strategııalyq taldaý jáne halyqaralyq ıntegratsııa basqarmasynyń basshysy Saıagúl Ómirzaqova sóz sóıledi. Ol qatysýshylarǵa jobalardy qarjylandyrý tártibin, paıyzdyq mólsherlemelerdi sýbsıdııalaý tetikterin jáne qarjy uıymdarymen qalaı jumys isteý kerektigin túsindirdi.
Júıeni jańartýǵa aqshany Qazaqstan Damý Banki, ekinshi deńgeıli bankter, halyqaralyq qarjy uıymdary, bıýdjettik nesıeler men jeke ınvestıtsııalar arqyly tartýǵa bolady. Al osy Ulttyq jobanyń qarjylyq operatory bolyp «Báıterek» holdıngi belgilengen.
Jıynda alynatyn nesıe aqshanyń quny men onyń halyq tóleıtin tarıfke qalaı áser etetinine erekshe nazar aýdaryldy. Tutynýshylardyń qaltasyna salmaq túspes úshin nesıe paıyzdaryn sýbsıdııalaý, ıaǵnı arzandatý qarastyrylǵan. Sonymen qatar bıýdjet aqshasy men naryqtaǵy nesıelerdi biriktirý arqyly óńirlerdegi jobalardyń jyldyq qarjylandyrý mólsherlemesin 19 paıyzdyq deńgeıden 13 paıyzǵa deıin tómendetýge múmkindik týyp otyr.
Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń málimetinshe, 2026 jyly «Báıterek» holdıngi tabıǵı monopolııa sýbektileriniń 625 mıllıard teńge bolatyn 318 jobasyn qarap, maquldady. Bul qarajat Qazaqstan Damý Banki, ekinshi deńgeıli bankter, halyqaralyq qarjy uıymdary jáne ákimdikterdiń baǵaly qaǵazdaryn satyp alý tetigi arqyly tartylyp otyr.
Sondaı-aq jıynǵa qatysýshylarǵa EKSJ elektrondy platformasynyń jumys isteý tártibi túsindirildi. Bul júıede jobanyń basynan aıaǵyna deıingi barlyq kezeńi: ótinim berý men qarjy tartýdan bastap, qurylys-montajdaý jumystary men nysandy paıdalanýǵa bergenge deıingi protsess ashyq kórinedi. Sonymen qatar platforma arqyly jumystyń oryndalý merzimi, kólemi jáne bólingen qarjynyń ornymen jumsalýy qatań baqylanady.
Energetıka mekemeleriniń ókilderi qujattardy daıyndaý, qaryz alý sharttary, ótinimderdiń qaralýy jáne qarjylyq ári tehnıkalyq operatorlarmen birlesip jumys isteýge qatysty kókeıinde júrgen suraqtaryn qoıdy. Sonymen qatar, jobalardy maquldaý jáne qarajat tartý kezinde týyndaıtyn tájirıbelik máseleler de talqylandy.
Elektrmen jabdyqtaý salasyndaǵy Ulttyq joba aıasynda 15,7 myń shaqyrymnan astam elektr jelisin jóndeý josparlanǵan. Eki jyldyń qorytyndysy boıynsha jelilerdiń tozý deńgeıi orta eseppen 67 paıyzdan 62 paıyzǵa deıin tómendep, apattar sany 3,9 paıyzǵa, al elektr qýatynyń shyǵyny 0,6 paıyzǵa azaıady dep josparlanyp otyr.
Jelilerdi jańartýdan bólek, 2029 jylǵa deıin 27 energııa óndirýshi nysandy salý jáne jańǵyrtý josparlanǵan. Іske qosylatyn qýattyń jalpy kólemi 7 309 MVt.
Kezdesý sońynda TMRK ókilderi energetıka mekemeleriniń qujattardy daıyndaý, qarjylandyrý sharttary, paıyzdyq mólsherlemelardi sýbsıdııalaý jáne ótinimderdi EKSJ elektrondy platformasy arqyly ótkizýge qatysty suraqtaryna jaýap berdi.
Jıyn qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Elektr energetıkasy qaýymdastyǵy, Komıtet jáne energetıka mekemeleri arasynda tikeleı jedel baılanys arnasyn qurý týraly kelisimge qol jetkizildi. Osy arna arqyly tabıǵı monopolııa sýbektileri jobalardy iske asyrýǵa qatysty suraqtaryn joldap, qarjylandyrý, qujat daıyndaý jáne jobalardy bekitý boıynsha jedel jaýap ala alady. Osy arna arqyly mekemeler EKSJ ulttyq jobasyna qatysty suraqtaryn qoıyp, qarjy alý, qujat daıyndaý jáne jobalardy maquldaý boıynsha jedel keńes ala alady.
Aıta ketelik Qytaı ınvestorlary Almaty oblysyndaǵy energetıkalyq jobalarǵa 4,9 mlrd dollar salmaqshy.
