Qazaqstanda egin jınaý naýqany bastaldy: qaı óńirde ónimdilik joǵary
ASTANA. KAZINFORM – Shilde aıynyń ortasynan bastap Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasynyń mamandary daqyldardyń jaı-kúıin baǵalaý, alynǵan qarjylandyrýdyń paıdalanylýyn tekserý jáne yqtımal táýekelderdi anyqtaý úshin forvardtyq baǵdarlamaǵa qatysýshy sharýashylyqtarǵa kóshpeli monıtorıng júrgizedi.
QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, bıyl Soltústik Qazaqstan oblysynda 54 sharýashylyq, Qostanaı oblysynda 73 sharýashylyq, Aqmola oblysynda 44 sharýashylyq, Pavlodar oblysynda 6 sharýashylyq jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynda 3 agroqurylym zertteldi.
Monıtorıng nátıjeleri boıynsha zerttelgen alańdarda egistiń jaqsy jaǵdaıy baıqalady. Sonymen qatar, óńirlerdegi jaǵdaı ár túrli jáne aýa-raıyna, ylǵal men qorektik zattarmen qamtamasyz etilýine baılanysty. Astyq egetin beldeýdiń kóptegen sharýashylyqtary egin jınaýǵa kiristi.
Qostanaı oblysynda 17 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha dándi jáne burshaqty daqyldardyń ónimdiligi boıynsha Fedorov aýdanynyń – 28,0 ts/ga, Qarabalyq aýdanynyń – 22,8 ts/ga jáne Denısov aýdanynyń – 18,6 ts/ga kórsetkishimen agrarshylary kósh bastap tur.
Aqmola oblysynda egin jınaýdyń bastapqy kezeńinde ónimdiliktiń eń joǵary kórsetkishteri Bulandy jáne Býrabaı aýdandarynda baıqalady – tıisinshe 20 jáne 20,1 ts/ga. Zerendi aýdanynyń sharýashylyqtarynda 15,7 ts/ga egin jınalýda.
Soltústik Qazaqstan oblysynda Aıyrtaý jáne Esil aýdandarynda dándi jáne dándi-burshaq daqyldardyń ónimdiligi 16,5 ts/ga, Maǵjan Jumabaev aýdanynda – 15 ts/ga, Qyzyljar aýdanynda – 14,9 ts/ga quraıdy.
Kóptegen sharýashylyqtar úshin forvardtyq qarjylandyrý kóktemgi egiske daıyndyqta mańyzdy ról atqardy. Fermerler alynǵan qarajatty tuqym, tyńaıtqysh, ósimdikterdi qorǵaý, otyn jáne dala jumystaryn satyp alýǵa jumsady.
-Sharýashylyq úshin qarjylyq qoldaý ásirese maýsym basynda mańyzdy, óıtkeni negizgi shyǵyndar qazirdiń ózinde bastalyp ketken, al aldaǵy ónimdi satýdan túsetin kiris áli joq. Qarjylandyrýdyń arqasynda biz janar-jaǵarmaı materıaldary men tyńaıtqyshtardy ýaqytynda satyp alyp, barlyq jumystardy ońtaıly merzimde júrgize aldyq. Bul túpkilikti nátıjege tikeleı áser etedi, – dep bólisti «Imran Agro» JShS dırektory Ómirserik Aqyshev.
Memleket basshysy agrarshylarmen kezdesýlerde bıdaıǵa táýeldilikti azaıtý jáne joǵary tıimdi daqyldardy ósirýge kóshý qajettigine birneshe ret nazar aýdardy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń egis alqaptaryn ártaraptandyrý jónindegi dáıekti saıasaty aıtarlyqtaı nátıje beredi – agrarshylar egis qurylymyn birtindep ózgertýde. 2026 jyly maıly daqyldar alqaby rekordtyq 5,1 mln gektarǵa deıin ulǵaıdy, onyń 2,2 mln gektary kúnbaǵysqa tıesili.
-Biz maıly daqyldar egiletin alqaptardyń kólemin birtindep ulǵaıtyp jatyrmyz. Qazir olarǵa suranys joǵary, sondyqtan ekonomıkalyq tıimdiligi de tartymdyraq. ıAǵnı, biz tek bıdaıǵa ǵana táýeldi bolmaı, táýekelderdi ár túrli daqyldar arasynda bólip otyrmyz. Memleket pen Azyq-túlik korporatsııasynyń qoldaýy osyndaı josparlaý úshin kóbirek múmkindik beredi, – dep atap ótti Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Smataev» sharýa qojalyǵynyń basshysy Sattar Smataev.
Forvardtyq baǵdarlamanyń taǵy bir qatysýshysynyń aıtýynsha, fermerler úshin qarjylandyrýdan basqa, egin alǵannan keıin daıyn agroónimderdi kepildendirilgen ótkizý óte mańyzdy.
-Biz úshin qarjylandyrý alyp, egis naýqanyn ýaqytynda ótkizý ǵana mańyzdy emes. Sondaı-aq óndiris kezeńinde ónimniń bir bóligin kepildendirilgen túrde sata alatynymyzdy túsiný de mańyzdy. Forvardtyq satyp alý – fermerlerdi qoldaýdyń naqty ári tıimdi jumys isteıtin quraly, – dedi «Agro Egin» sharýa qojalyǵynyń basshysy.
Azyq-túlik kelisimshart korporatsııasy egin jınaý naýqanynyń barysyn baqylaýdy jáne agrarshylarmen ózara baılanysty qoldaýdy jalǵastyryp jatyr.
Osyǵan deıin aptap ystyq pen qýańshylyqtyń astyqqa qalaı áser etetini týraly jazdyq.
