Qaı qaýymǵa qandaı sóz aıtý kerek ekenin bilý mańyzdy
Onyń aıtýynsha, Qazaqstanda dinı nasıhat júrgizýdiń zańmen belgilengen tártibi bar.
— Memleketimizdiń zańnamasynda «dinı basqarma» degen túsinik joq. Bizdiń memleketimizde barlyq dinderdiń mártebesi birdeı. Ol musylman dini bolsyn, hrıstıan dini bolsyn, jergilikti jerlerde dinı ister basqarmasy nemese Din isteri komıteti arqyly bul másele úılestirilip otyrady. ıAǵnı, qazirgi tilmen aıtqanda, onyń usynymdyq sıpaty bar. Biraq nasıhat aıtý úshin ruqsat bolýy kerek, — dedi Nurlan Baıjigituly.
Imamnyń sózinshe, mıssıonerlik qyzmet zańda belgilengen tártippen tirkelýi tıis.
— Qazaqstan Respýblıkasynyń din máselesin retteıtin zańnamasynyń 8-babynyń 2-tarmaǵynda bul másele naqty aıtylǵan. Jergilikti dinı ister basqarmasyna nemese Din isteri komıtetine tıisti qujattardy ótkizý arqyly adam mıssıoner retinde tirkeledi. Bul ıslam dinine de, basqa dinderge de qatysty. Osy arqyly biz onyń sanyn jáne qyzmetiniń sapasyn baqylaýǵa múmkindik alamyz, — dedi ol.
Sonymen qatar Nurlan Baıjigituly meshittegi ýaǵyz ben áleýmettik jelidegi dinı kontenttiń aýdıtorııasy birdeı emes ekenin atap ótti.
— Meshittegi dinı ýaǵyzdar zań boıynsha meshittiń, ıaǵnı ǵıbadat úıiniń ishinde aıtylady. Áleýmettik jelide daý-damaıdyń týyndaýyna sebep bolǵan nárseniń biri — meshittegi ýaǵyzdardyń áleýmettik jelilerge shyǵarylýy. Meshittegi ýaǵyzdy tyńdaıtyn adamnyń deńgeıi men áleýmettik jelidegi qarapaıym musylmannyń qabyldaý deńgeıi eki bólek, — dedi ımam.
Ol dinı taqyryptardy túsindirý kezinde aýdıtorııanyń bilim deńgeıi men qabyldaý ereksheligin eskerý qajettigin aıtty.
— Mysaly, hadısterde Paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.) Mıǵrajǵa kóterilgeni aıtylady. Onyń ishinde qazirgi tilmen aıtqanda, mıstıkalyq sıpattaǵy kóptegen máseleler bar. Bizdiń halyqtyń ıman dárejesi oǵan jetpegendikten, keıbir dúnıelerdi qabyldaı almaýy múmkin. Mysaly, «aǵash sóıledi», «mıkrofon sóıledi», «oryndyq ornynan kóterildi» deseńiz, kóp adam ony kúlkige aınaldyrýy múmkin, — dedi Nurlan Baıjigituly.
Onyń pikirinshe, dinı ýaǵyzdardy áleýmettik jelige shyǵarǵanda osy erekshelikterdi eskerý mańyzdy.
— Qazir áleýmettik jelide osyndaı dúnıelerdiń kúlkige aınalýy máselesi bar. «Balyqtar sóıledi», «balyqtar aýzyna teńge alyp shyqty», «aı bólindi», «kún bólindi» degen sııaqty máseleler óte kóp aıtylady. Dinı adamdardyń meshittegi ýaǵyzy men áleýmettik jelidegi ýaǵyzdyń tyńdarmandary eki bólek deńgeıde, — dedi ol.
Imam jastarǵa dinı túsinik berýde de til men mazmundy aýdıtorııanyń jasyna qaraı beıimdeý qajet ekenin aıtty.
— Áleýmettik jelige shyqqanda men osyny birinshi túsindim. Kishkentaı balaǵa meshittegi akademııalyq arab tilindegi ýaǵyzdyń qanshalyq qajeti bar? Balany odan ári adastyrmaı, óz tiline degen meıirimi men mahabbaty, saýaty men bilimi qalyptassyn dep, sózderdiń bárin qysqartyp, balanyń deńgeıine túsirip aıttym, — dedi Nurlan Baıjigituly
Onyń aıtýynsha, dinı ýaǵyzdarda ólim men aqyret taqyryptaryna ǵana basymdyq bermeı, adamnyń kúndelikti ómirine qatysty máselelerdi de qamtý qajet. Keıbir adamdardy únemi tozaqpen, ólimmen qorqytýǵa úıretip qoıǵan. Al olarǵa ómir týraly aıtsańyz, ony qabyldaý qıyn bolýy múmkin. «Búgin-erteń ólesiń ǵoı» degen túsinikke qalyptasyp qalǵan adam ómirdiń basqa qyrlary týraly aıtylǵan sózdi qabyldaı almaýy yqtımal. Sondyqtan meshittegi ýaǵyzdar áleýmettik jelige shyǵyp ketken kezde ony tyńdap otyrǵan adamdardyń arasynda túsinbeýshilik paıda boldy.
Nurlan Baıjigituly dinde ár qaýymǵa onyń deńgeıine saı sóz aıtýǵa mán beriletinin atap ótti.
— Dinde mańyzdylyq degen uǵym bar. Qaı qaýymǵa qandaı sóz aıtý kerek ekenin bilý mańyzdy. Muny dinimizde danalyq dep aıtady. Halqymyzda «dana» dep kimdi aıtady? Kerek adamǵa kerekti sózdi aıtqan adamdy aıtady. ıAǵnı adamnyń deńgeıin túsinip, soǵan sáıkes jaýap bere alsańyz, sizdi dana dep ataıdy. Bul jerde bilimge ǵana emes, danalyqqa da qaraıdy, — dedi ımam.
Nurlan Baıjigituly dinı ýaǵyzdardy retke keltirý baǵytynda jumystar júrgizilip jatqanyn atap ótti.
— Sondyqtan bul ýaǵyzdar, álbette, rettelýi kerek. Buny memleketimiz qolǵa aldy. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy tarapynan tıisti nusqaýlyqtar berilip jatyr. Imamdardyń ýaǵyzdary birshama retke tústi. Biraq onyń ishinde jeke-dara máseleler de bar, — dep túıindedi ımam.
Eske sala keteıik, Túrkistan oblysynda toı ústinde dinı ýaǵyz aıtqan turǵynnyń isi sotqa joldandy.
