Qazaqstanda dıabetpen aýyratyndar sany artty
ALMATY. QazAqparat - Sońǵy 5 jylda Qazaqstanda dıabetten zardap shegýshilerdiń sany 1,5 ese artqan. Bul týraly Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qory Almaty fılıalynyń dırektory Tileýhan Ábildaev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Fılıal dırektory Tileýhan Ábildaevtyń málimetinshe, Qazaqstanda dıabetten zardap shegetinderdiń sany 2015- 2016 jyldary 208 myń shamasynda bolsa, búgingi tańda 380 myńǵa jetip otyr.
«Qazaqstanda 2-tıptegi qan dıabetine shaldyqqandar sany kóbeıip barady. Mamandar málimetinshe, eresekterdiń onnan bir bóligi osy dertten zardap shegip otyr. Dıagnoz der kezinde qoıylǵan jaǵdaıda bul dertti aýyzdyqtaýǵa bolady. Ókinishke oraı, kóbiniń aýrýy tym kesh anyqtalyp jatady», - dedi fılıal basshysy.
Qazaqstan dıabetti zertteý qoǵamdyq qorynyń dereginshe, Almaty qalasynda 2-tıptegi qant dıabeti ólim-jitim sany jaǵynan júrek-qan tamyry aýrýlarynan keıin ekinshi orynda tur.
COVID-19 pandemııasynan keıin osy aýrýǵa shaldyqqan patsıentter arasynda ólim-jitim artqan.
Nazarbaev Ýnıversıtetiniń mamany Aleksandr Gýlıaevtyń zertteýine súıensek, dıabet – kóp shyǵyndy talap etetin nozologııa. 2019-2045 jyldary álemde dıabetti emdeýge ketetin shyǵyn 845 mlrd dollarǵa deıin jetedi.
Álem elderi ishinde AQSh dıabetti emdeýge 295 mlrd dollar, Qytaı 109 mlrd dollar jumsaıdy. Qazaqstannyń jyldyq shyǵyny shamamen 20,5 mlrd teńgeden asady.
Mamandardyń pikirinshe, dıabetti dıetanyń, jattyǵýlar men dári-dármektiń kómegimen emdeýge, sol arqyly onyń asqynýyna jol bermeýge bolady. Eń aldymen ár patsıent óz densaýlyǵy úshin ózi jaýapty: ol arnaıy kúndelik ashyp qan men nesep quramyndaǵy qant deńgeıi, neseptegi atseton mólsheri, salmaǵy men qan qysymyna qatysty derekterdi jazyp júrýi tıis. Bul naýqastyń ahýalyn anyqtap, qajet bolsa emdeý shemasyn ózgertýge, terapııany, dıeta men fızıkalyq jattyǵýlar baǵytyn rettep otyrýǵa kómektesedi.
«Dıabettiń aldyn alý úshin salaýatty ómir saltyn ustaný, durys tamaqtaný, shekten tys tátti nemese maıly tamaqtardan bas tartý, sportpen aınalysý, temekiden bas tartý, dárigerge ýaqtyly qaralyp, qandaǵy qant mólsherin anyqtap otyrý qajet», - deıdi Tileýhan Ábildaev.
Fılıal basshysynyń aıtýynsha, Qazaqstanda qant dıabeti tegin emdeledi. Kepildendirilgen tegin medıtsınalyq kómek paketi sheńberinde dıabetke shaldyqqan patsıentterge 48 túrli dári men medıtsına buıymdary beriledi. Onyń ishinde shprıts, test-jolaqsha, glıýkometr, ınsýlın pompalary men 22 túrli ınsýlın de bar.
