Qazaqstanda búgin gepatıt aýrýynyń aldyn alýǵa arnalǵan dástúrli aılyq bastalady
ASTANA. 28 shilde. QazAqparat - Jyl saıyn 28 shildede Búkilálemdik gepatıttermen kúres kúni atap ótiledi. Osyǵan oraı Qazaqstanda dástúrli túrde gepatıt aýrýynyń aldyn alýǵa arnalǵan dástúrli aılyq sharasy ótkiziledi. Bul týraly Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵynyń baspasóz qyzmeti habarlady.
Aılyq sheńberinde respýblıka ókirlerinde turǵyndar arasynda gepatıttiń aldyn alýǵa arnalǵan aqparattyq-túsindirý jumystary, medıtsınalyq qyzmetkerler úshin oqytý semınarlary men trenıngter, profılaktıka, dıagnostıka jáne emdeý máseleleri boıynsha keńester beriletin «ashyq esik kúnderi» uıymdastyrylady.
Qan qyzmetin jetildirý - elimizdiń densaýlyq saqtaý júıesi úshin basym baǵyttardyń biri. Qoldanylatyn qan komponentteriniń ınfektsııalyq jáne ımmýnologııalyq qaýipsizdigin arttyrý úshin Qazaqstanda sońǵy jyldary zamanaýı quralǵylarmen jaraqtandyrylǵan 10 jańa qan ortalyǵy salyndy. Qan jáne onyń komponentterin ázirleıtin jáne óńdeıtin avtomattandyrylǵan qazirgi zamanǵy tehnologııalar engizilip, 300-den astam maman biliktilikterin arttyrdy.
Respýblıkanyń barlyq óńirlerinde donorlar qany eki satyda: ımmýnofermenttik saraptama (IFA) jáne polımerazdy tizbekti reaktsııa (PTsR) ádisteri arqyly avtomattandyrylǵan qurylǵylar arqyly zertteledi.
Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵynda qan ázirleý sharttary eń joǵarǵy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keledi. Óndiristik úrdis tolyqtaı avtomattandyrylǵan. Qan komponentteriniń sapasyna avtomattandyrylǵan zerthanalyq baqylaý jasalatyndyqtan, adam faktoryna jol berilmeıdi. Mundaı ádister halyqaralyq standarttarǵa saı keledi jáne CDC halyqaralyq sarapshylary sertıfıkattaǵan.
Ortalyqta qan quıýdyń absolıýttik qaýipsizdigi qamtamasyz etilgen. Zararly nemese zerttelmegen qandy ótkizbeıtin qurylǵylar ornatylǵan. Árbir quıylǵan qannyń úlgisi qaldyrylyp, ári qaraıǵy saraptama úshin 5 jyl boıyna saqtalady. Kez-kelgen donor nemese retsıpıent qan sapasyna kúmándansa, saqtap qoıylǵan qan úlgisine saraptama jasaýdy talap ete alady.
Donorlar qory jasaqtalǵan. Árbir donor qan ótkizgenge deıin jiti tekserýden ótkiziledi. Avtomattandyrylǵan esep júıesi kezdeısoq adamdardyń donorlar qataryna enip ketýine múldem jol bermeıdi.
Ortalyq kún saıyn Astananyń 22 medıtsınalyq uıymyna 80 lıtrge deıin qan men onyń komponentterin jetkizedi. Tek sońǵy 6 aıdyń ishinde 5202 naýqasqa 10 myńnan astam lıtr qan jáne qan komponentteri quıyldy. Osy ýaqyt ishinde Astanada vırýsty gepatıttiń 10 oqıǵasy tirkeldi, biraq olardyń birde-birine qan quıylmaǵan.
Búkilálemdik bank jobasy sheńberinde sheteldik sarapshylarmen birlese otyryp, otandyq qan qyzmetin halyqaralyq tájirıbege saı akkredıtteý standarttary ázirlendi.
Búgingi tańda respýblıkanyń qan ortalyqtary qyzmetin turaqty negizde tekserip otyratyn júıe jumys isteıdi. 2012 jyldan bastap referens-zerthana qyzmet ete bastady jáne qan qyzmetindegi zerthanalyq zertteýler sapasyn syrttaı baǵalaý baǵdarlamasy engizildi.
Sońǵy bir jyldyń ishinde Transfýzıologııa ǵylymı-óndiristik ortalyǵy 3 márte keshendi tekserýden ótkizildi.
