Qazaqstanda bıylǵy 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha boljanǵan ómir súrý uzaqtyǵy 69,61 jasty qurady

Otyrysqa óńirlerdiń densaýlyq saqtaý basqarmalary basshylary, ulttyq ortalyqtar men ınstıtýttardyń dırektorlary, medıtsınalyq joǵary oqý oryndarynyń rektorlary, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi jáne t.b. qatysty.

2013 jyldyń І toqsanynyń qorytyndylary halyqtyń densaýlyq jaǵdaıynyń negizgi kórsetkishteri jaqsarǵanyn kórsetti. Respýblıka boıynsha bıylǵy 1 maýsymyndaǵy jaǵdaı boıynsha boljanǵan ómir súrý uzaqtyǵy 69,61 jasty qurady. Ana ólim-jitimi kórsetkishi 2010 jylmen salystyrǵanda 56% tómendedi. Osy merzim ishinde náresteler ólim-jitimi 31% azaıdy. 2013 jyldyń І toqsanynda týberkýlezge shaldyǵýshylyq 9,5%, al osy dertten bolatyn ólim-jitim kórsetkishi 21% tómendedi.

Halyqqa, ásirese alys óńirlerde turatyn aýyl turǵyndaryna kórsetiletin medıtsınalyq kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda Memleket basshysynyń bastamasymen 2010 jyldan beri Qazaqstanda kóliktik medıtsınany damytý sharalary atqarylýda. Búgingi tańda elimiz boıynsha 49 jyljymaly medıtsınalyq keshen (JMK) jumys isteýde. 2013 jyldyń І jarty jyldyǵynda JMK kómegimen 285 myńnan astam adam medıtsınalyq tekserýden ótip, 190 myńdaı dıagnostıkalyq jáne 175 myńnan asa zerthanalyq zertteýler júrgizildi. Beıindi mamandar 250 myńdaı keńes berdi. «Densaýlyq», «Járdem» jáne «Salamatty Qazaqstan» medıtsınalyq poıyzdary aǵymdaǵy jyly respýblıka boıynsha 163 stansada bolyp, 40 myńdaı turǵyndy tekserdi. Jol-kólik apattary kezinde ýaqytyly medıtsınalyq kómek kórsetý maqsatynda 2012 jyldan beri 12 trassalyq dárigerlik-qutqarý tirekteri jumys istep keledi. 2013 jyly 14 jáne 2014 jyly taǵy 14 dárigerlik-qutqarý tirekterin ashý josparlanǵan. Jedel járdem qyzmeti 2013 jyldyń 5 aıy ishinde 3 mln-nan asa shaqyrtýlarǵa bardy. Respýblıkalyq sanıtarlyq avıatsııa ortalyǵy óńirlerge 500-den astam ushyrylym jasady.

2012-2016 jyldarǵa arnalǵan Onkologııalyq kómekti damytý baǵdarlamasy sheńberinde naýqastardy dáriden bastap barlyq deńgeıde tegin emmen qamtamasyz etýdi qarastyratyn ǵalamdyq bıýdjet qaǵıdasy boıynsha qarjylandyrý qarastyrylǵan. Jalpy, tegin medıtsınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde onkologııalyq qyzmet bıýdjeti 2013 jyly 2011 jylmen salystyrǵanda 2 esege, onyń ishinde dárimen qamtamasyz etý 2 esege artty.

16 kardıohırýrgııalyq ortalyq bazasynda respýblıka turǵyndaryna kardıohırýrgııalyq kómek kórsetilýde. Ozyq tehnologııalar engizilip, júrekke jasalatyn operatsııalar sany 20 paıyzǵa artty. Jiti ınsýlt dertine shaldyqqandardy emdeýge arnalǵan 20 ınsýlttik ortalyq jumys isteýde. Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deıin taǵy 28 ınsýlttik ortalyq ashylatyn bolady.

Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesi (BUDSJ) sheńberinde 2013 jyldyń І jartyjyldyǵynda 400 myńdaı adam statsıonardy erkin tańdaý quqyǵyn paıdalandy, olardyń 45,4 paıyzy - aýyl turǵyndary. Respýblıkalyq klınıkalarda 25 myńdaı adam joǵary mamandandyrylǵan kómek aldy, olardyń 34 paıyzy - aýyl turǵyndary.

Memlekettik jáne jekemenshik uıymdarǵa teńdeı jaǵdaı jasalýynyń nátıjesinde memlekettik emes medıtsınalyq qyzmet jetkizýshiler sany 24% jetti. Búgingi tańda elimiz boıynsha statsıonarlyq qyzmet kórsetýge biregeı tarıfter bekitilgen. «Aqsha naýqaspen birge júredi» qaǵıdasy iske asyrylyp, 2013 jylǵy І jartyjyldyqta ózge qalalardan kelgen naýqastar úshin 12 mlrd. teńge tólendi.

Menedjerlerdi daıarlaý jumystary jalǵasýda. Menedjment ortalyǵy bazasynda 2013 jyly 1000 menedjerdi oqytý josparlanǵan.

Halyqty dárimen qamtamasyz etý sapasyn arttyrý úshin formýlıarlyq júıe jetildirilýde. Áleýmettik az qorǵalǵan toptardy (zeınetkerler, múgedekter jáne t.b.) qoldaý úshin 50% jeńildikpen usynylǵan dáriler 2012 jyldan bastap tegin berile bastady. 2013 jyldyń qańtar aıynan bastap respýblıkanyń barlyq óńirlerinde avtomattandyrylǵan dárilik qamtamasyz etýdiń aqparattyq júıesi engizildi. Ol tikeleı ýaqyt tártibinde dárigerlerdiń retsepti jazýy men dárihanalardyń olardy berýin qadaǵalap otyrýǵa múmkindik beredi. Aýyl turǵyndary úshin dárilik kómektiń qoljetimdiligin qamtamasyz etý úshin dárihanalyq uıymdary joq 3 myńnan astam eldi mekende AMSK nysandary arqyly dárilerdi berý uıymdastyryldy. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes «Samuryq-Qazyna Farmatsııa» kásiporny QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qaramaǵyna berildi. Dárilik quraldardy satyp alý jáne jetkizý barysyn Mınıstrlik qatań baqylaýǵa aldy. Úsh jyldyq bıýdjet sheńberinde dári-dármekti satyp alýdy qamtamasyz etý jónindegi zańnamaǵa ózgerister engizilip, medıtsınalyq kómek kórsetýdiń barlyq deńgeıde dárige qajetettilikti esepteýdiń biregeı ádisi pysyqtalýda.

Tegin medıtsınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi sheńberinde ambýlatorııalyq deńgeıde dárimen qamtamasyz etý úshin satyp alý Erejeleri ózgertilip, jyl basynan beri dárimen úzdiksiz qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Al statsıonarlarda dárilik quraldardyń eki aılyq qory jasaqtaldy. Dárilik aqparattyq-saraptamalyq ortalyq (DASO) halyqty jáne densaýlyq saqtaý salasy mamandaryn dáriler týraly aqparattandyrý jumystaryn júrgizýde. DASO bazasynda biregeı telefon jelisi (8800080 88 87) jumys isteıdi, bıylǵy 5 aıdyń ishinde oǵan 11,5 myń qońyraý kelip túsken.

Kórsetiletin medıtsınalyq qyzmet sapasyn arttyrý maqsatynda 2013 jyldyń qańtarynan beri respýblıkada kórsetilgen medıtsınalyq qyzmettiń olqylyqtaryn esepteıtin avtomattandyrylǵan júıe engizilýde. Sapaǵa qatysty halyqaralyq talaptardy eskere otyryp, medıtsınalyq uıymdardy akkredıtteý standarttary jańartyldy. Búgingi tańda túrli medıtsınalyq mamandyqtar boıynsha 1000 astam sarapshy bar.

Qazirgi kezde elimiz boıynsha 219 myń medıtsınalyq qyzmetker bar, olardyń 153 myńy - meıirgerler. Dárigerlerdiń 18% jáne orta medıtsına mamandarynyń 30% aýyldyq jerlerde eńbek etýde. Bıylǵy túlekterdi bólý boıynsha úlken jumystar atqaryldy. Basty mindeti salaǵa qajetti mamandardy josparlap, boljaý bop tabylatyn Densaýlyq saqtaýdyń kadrlyq resýrstarynyń Observatorııasy quryldy. 2012 jyly Kadrlyq resýrstardy damytý tujyrymdamasy ázirlendi. Medıtsınalyq JOO, kolledj túlekteri men jumys isteıtin mamandardyń bilimderi men biliktilikterin baǵalaıtyn respýblıkalyq ortalyq ashyldy. 2020 jylǵa deıingi kezeńde medıtsınalyq ǵylymdy damytý tujyrymdamasy ázirlendi.

Salalyq ǵylym júıesinde atqarylyp jatqan is-sharalar halyq densaýlyǵynyń saqtalýyn jáne jaqsarýyn qamtamasyz etetin otandyq densaýlyq saqtaý salasyn ozyq medıtsınalyq tehnologııalarmen jáne ınnovatsıalyq ónimdermen qamtamasyz etýge, otandyq densaýlyq saqtaý uıymdarynyń ǵylymı jáne ınnovatsıalyq áleýetin artyrýǵa tıis.

Memlekettik baǵdarlamanyń iske asyrylýynyń birinshi kezeńiniń (2013 jyl) qorytyndysy boıynsha Memlekettik baǵdarlamanyń is-sharalaryn oryndaý tıimdiligi baǵalanyp Memleket basshysyna usynylady.