Qazaqstanda bir kúnde eki áıel jatyr moıny obyrynan kóz jumady
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstanda kún saıyn eki áıel jatyr moıny obyrynan kóz jumady. Bul týraly QazMÚBBÝ Memlekettik tildi damytý jáne BAQ-pen jumys bólimi habarlady.
Jatyr moıny obyry - bul qaterli isik aýrýlary arasynda sırek kezdesetin nozologııalyq formalarynyń bir túri jáne jas áıelderdi jıi zaqymdaıdy. Paıda bolý sebebi adam papılloma vırýsy bolyp tabylady. Halyqtyń bul aýrý týraly az habardar bolýy aýrýdyń kún saıyn ósýine ákeledi eken.
Júrgizilgen saýalnama qorytyndysy boıynsha APV jatyr moıny obyryna ákeletinin tek áıelderdiń 2% ǵana habardar ekenin aıtady.
Olardyń aıtýynsha qazirgi ýaqytta Qazaqstanda jatyr moıny obyrymen 10500 áıel syrqatanǵan.
«Degenmen, jyl saıyn bizdiń elimizde 1200-den asa jatyr moıny obyry oqıǵasy tirkeledi, jáne sonyń jartysy osy aýrýdan qaıtys bolady» delingen baspasóz habarlamasynda.
Mamandar jatyr moıny erozııasynyń paıda bolýynyń birneshe sebepterin usynady. Onyń alǵashqy sbebeiniń biri jynystyq qatynas arqyly beriletin aýrýlar deıdi olar. Ýrogenıtaldy hlamıdıoz, trıhomonıaz, mıkroplazmoz jáne ýreaplazmoz, gonoreıa, papılloma vırýsty ınfektsııasy, ekinshi tıpti gerpes vırýsy nemese genıtaldy gerpes. Áıelderdiń jynys músheleriniń basqa da qabynýshy aýrýlary. Qynaptyń qabynbaly aýrýlary ( vagınıtter, kolpıtter, bakterıaldy vagınoz, molochnıtsa). Sondaı-aq jatyr monynyń shyryshty qabyqshasynyń mehanıkalyq zaqymdalýy. Ol kóbine bala bosaný, jasandy túsik tastaý, dóreki jynystyq qatynas sbebinen bolatyndyǵyn aıtady.
Búgingi tańda álemde JMO aldyn alýdyń eki tásilin qatar qoldaný anaǵurlym tıimdi bolyp tanylǵan: skrınıng jáne adam papıllomasy vırýsyna qarsy vaktsınatsııalaý. Skrınıng - bul obyrdyń damýyna ákeletin patologııalyq ózgeristerdi anyqtaý maqsatyndaǵy turǵyndarǵa júrgiziletin tegin tekserý. Qazaqstanda JMO skrınıngi 35 jastan 55 jasqa deıingi áıelderge júrgiziledi. Skrınıng turǵylyqty turatyn jeri boıynsha emhanalarda jasýsha isigine zerthanalyq zertteýler júrgizý úshin jatyr moınynan súrtindi alý ádisimen júzege asady .
Qazaqstanda Memlekettik tapsyrys sheńberinde 2013 jyldan bastap 11-12 jasar qyzdardy jynystyq ómirdiń bastalýyna deıingi eń tıimdi ýaqytynda APV qarsy óz erkimen tegin vaktsınatsııalaý ótkizilýde.
Álemdik statıstıkaǵa sáıkes, ǵalamshar betinde jatyr moıny obyrynan ár eki mınýt saıyn bir áıel kóz jumýda. Qazirgi ýaqytta bizdiń memleketimizde 10 000-ǵa jýyq áıelder osy qorqynyshty dıagnozben onkologtardyń baqylaýynda jatyr. Sońǵy málimetter boıynsha jyl saıyn bul aýrýmen 1 200-den asa qazaqstandyq áıelder aýyrady jáne 600-ge jýyǵy bul aýrýdan kóz jumady. Almaty qalasynda jatyr moıny obyry aýrýynyń jyl saıyn 200 jańa jaǵdaıy tirkeledi. Bul rette, 5 jyl boıy ótkiziletin tsıtologııalyq skrınıngke qaramastan, 15%-dan asa jaǵdaılarǵa asqynǵan jáne taralǵan dıagnoz qoıylady.