Qazaqstanda balalardyń onkogematologııalyq qyzmetine 25 jyl toldy

Bul mańyzdy oqıǵa Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń basshysy bolǵan belgili akademık Kamal Sarýaruly Ormantaev pen professor Kúlán Omarqyzy Omarovanyń basshylyǵymen, «KER-Germanııa» qaıyrymdylyq uıymymen yntymaqtastyq aıasynda «Bóbek» balalar qorynyń tóraıymy Sara Alpysqyzy Nazarbaevanyń qoldaýymen júzege asqan bolatyn.

Osyǵan baılanysty Almatyda 21-22 maýsym kúnderi Almatyda onkogematologııalyq qyzmettiń 25 jyldyǵyna oraı «Balalar onkogematologııalyq qyzmetiniń damýyna 25 jyl: jetistikteri men keleshegi» halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııasynda belgili mamandar bas qosty.

Halyqaralyq deńgeıde ótken jıynǵa Reseı, Túrkııa, Shveıtsarııa, Belarýs, Ýkraına, Qyrǵystan, Tájikstan sııaqty 12 elden álemniń eń myqty degen onkolog-dárigerleri men onkologııa jáne gematologııa salasynyń jetekshi mamandary qatysty.

Basqosýda onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalar men jasóspirimderge qyzmet kórsetýdi uıymdastyrý aspektileri, onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń búgingi ınnovatsııalyq tehnologııalary aıtyldy.

Elimizde balalar onkologııasyn emdeıtin eki respýblıkalyq ortalyq bar. Onyń biri Almatydaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy bolsa, ekinshisi Astanadaǵy Ana men bala ulttyq ǵylymı-zertteý ortalyǵy. Balalarǵa dıagnostıkalyq jáne emdik kómek kórsetetin onkologııalyq jáne gematologııalyq beıindegi Pedıatrııa ortalyǵyndaǵy bólim 115 tósek-orynǵa arnalǵan.
 

QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi onkologııalyq aýrýǵa shaldyqqan balalardyń máselesine erekshe nazar aýdarady. Pedıatrııa ortalyǵyndaǵy balalar tegin emdeledi. Memleket qajetti qural-jabdyqtarmen, dári-dármektermen tolyq qamtamasyz etip otyr.

«Qazirgi kezde Pedıatrııa ortalyǵynda balalardaǵy barlyq qaterli isikterge emdeý júrgiziledi. Sońǵy 25 jyl ishinde balalarǵa onkogematologııalyq kómek berý jetistigi álemdik emdeý deńgeıine deıin jetti. Qazaqstanda balalar onkogematologııalyq qyzmetiniń ashylýymen, sońǵy 25 jyldaǵy damýy jiti leıkozǵa shaldyqqan naýqastardyń ómirsheńdigin jaqsartýǵa múmkindik berip otyr. Aq qan aýrýyna shaldyqqandardyń 82 paıyzdan astamy, al qan aýrýynyń eń qaýiptisi sanalatyn mıeloıdty túriniń 62 paıyzy jazyldy. Balalar onkogematologııalyq ortalyǵynyń 25 jyldyq tarıhynda kóptegen joǵary bilikti mamandar daıarlandy. Jiti leıkozdar men tyǵyz isikterdi dıagnostıkalaý men emdeýdiń zamanaýı baǵdarlamalary engizildi.

 

Balalar jasyndaǵy kúrdeli qan aýrýlaryn dıagnostıkalaý men emdeýdiń jańa tehnologııalary sátti meńgerilýde. Onyń ishinde atap óte keteıik, ortalyqta 2012 jyldan balalardaǵy gemopoezdik diń jasýshalaryn transplantatsııalaý engizildi. 2012 jyldan bastap súıek kemiginiń ishindegi allotransplantatsııa jáne aýtotransplantatsııa otasy 70-ten asa balaǵa jasaldy. Kórsetiletin medıtsınalyq qyzmetterge qoljetimdilik pen sapasy jaqsarýda. Balalardyń ońaltý jaıy da qarastyrylǵan. 4 jyldan beri onkologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalar «Alataý» respýblıkalyq klınıkalyq shıpajaıynda demalady. Respýblıkamyzda «2016-2020 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynda balalar onkologııalyq jáne gematologııalyq qyzmetin jetildirý» Jol kartasy iske asyrylýda», - dedi Pedıatrııa ortalyǵynyń dırektory Rıza Boranbaeva.

1993 jylǵa deıin, ıaǵnı balalar onkogematologııalyq ortalyǵy ashylǵanǵa deıin bul aýrý aıyqpaıtyn jáne qaterli dep sanaldy. Bul máseleni sheshýdiń jalǵyz joly - leıkozdy emdeýdiń halyqaralyq hattamasyn engizý boldy. Sonaý qıyn kezderi TMD elderi men Ortalyq Azııada ǵana emes, elimizde tuńǵysh ret onkogematologııalyq ortalyǵy ashylyp, alǵash ret Avstrııa men Germanııanyń halyqaralyq BFM baǵdarlamalyq emi engizilip, qoldanyla bastady. «BFM» hattamasy degenimiz - Berlın, Frankfýrt, Mıýnster. Osy úsh qalanyń ǵalymdary balalardyń onkologııalyq aýrýyn emdeý maqsatynda arnaıy baǵdarlama qurǵan. Bul ádis áli kúnge deıin elimizde qoldanylyp keledi.

Shara barysynda «jaman aýrýdy» jeńgen patsıentter sóz sóıledi. Dertinen aıyqqan, búginde otbasyly bolyp otyrǵan patsıentter aq halatty abzal jandarǵa óz alǵystaryn bildirdi.

«Men úshin búgin úlken mereke. Bizdiń ortaq jeńisimizdiń merekesi. Men leıkoz aýrýymen 15 jasymda aýyrdym. Ol kezderi bul keseldi jeńý múmkindigine sený qıyn edi. Degenmen, dárigerlerdiń biliktiligi men BFM baǵdarlamasynyń arqasynda kóptegen balalar jazylyp, aýyr dertti jeńip, qalypty ómirge oraldy. Sizder myńdaǵan balaǵa jańa ómir syıladyńyzdar! Men qazir tolyqqandy ómir súrýdemin. Basshylyq qyzmet atqaramyn. Barlyq onkologııalyq, gematologııalyq qyzmettigi dárigerlerge sheksiz alǵysymdy bildirgim keledi», - dedi Baqytjan Tashenov.

Konferentsııa barysynda Qazaqstandaǵy balalar onkogematologııalyq qyzmetiniń ashylýy men damýyna ólsheýsiz úles qosqan dárigerler Alǵys hattarmen marapattaldy.

Buryndary qannyń qaterli aýrýlary emdelmeıtin aýrýǵa jatatyn jáne bul qaterli dertke shaldyqqan balalar 1 jasqa deıin ǵana ómir súrdi. Qazirgi tańda elimizde onkologııalyq dertke shaldyqqan búldirshinderdi aman alyp qalý úshin barlyq amaldar qarastyrylýda. Jyl ótken saıyn bul aýrýǵa da toıtarys berile bastady. Almaty qalasyndaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń «Onkogematologııa» bólimi ashylǵan ýaqyttan beri osy qaýipti keseldiń aldyn-alý, naýqasty emdeýmen aınalysyp keledi. Qurylǵanyna 25 jyl tolǵan bul bólim ǵasyr indetine aınalǵan onkologııalyq aýrýdy emdep, talaı búldirshinderdiń ata-analaryna qýanysh syılap, úmit otyn jaǵýda.

«Qazaqstanda bala obyryn emdeýdiń ári qaraıǵy jetistigi der kezinde erte anyqtaýǵa, bizdiń mamandardyń birlesken halyqaralyq bilim berý jáne ǵylymı jobalar men emdik tehnologııalardy jetildirýge, onyń ishinde gemopoezdik diń jasýshalaryn transplantatsııalaýǵa belsendi qatysýyna baılanysty», deıdi mamandar.

Qazaqstanda 2017 jyly alǵash anyqtalǵan qaterli isikter sany 610 balany qurady, onyń 39% jiti leıkozǵa jáne 61% tyǵyz isike shaldyqqandar. Jylyna orta eseppen alǵanda respýblıkalyq ortalyqtarda qaterli isikke shaldyqqan 5000-ǵa jýyq bala emdeledi.