Qazaqstanda áıelderdiń kásipkerlik belsendiligi 54%-ǵa jetti – Erbol Tuıaqbaev
ASTANA. KAZINFORM – QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi (EHÁQM) ınklıýzıvti damý modelin qalyptastyrý boıynsha júıeli jumysty jalǵastyryp keledi. Bul rette áıelderdiń ekonomıkalyq múmkindikterin keńeıtý negizgi basym baǵyttardyń biri retinde aıqyndalǵan. Atalǵan bastamalardyń júzege asyrylýy týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý birinshi vıtse-mınıstri Erbol Tuıaqbaev 2026 jylǵy Óńirlik ekologııalyq sammıt aıasynda ótken «sý – klımat – beıbitshilik» ózara baılanysy sheńberindegi áıelderge ınvestıtsııa máselesine arnalǵan arnaıy saıd-ıventte baıandady. Іs-shara Óńirlik ekologııalyq sammıt aıasynda uıymdastyryldy.
Óz sózinde birinshi vıtse-mınıstr klımattyń ózgerýi, sý resýrstary tapshylyǵy jáne ekojúıelerge túsetin júktemeniń artýy búginde ekonomıkanyń turaqtylyǵyna, jumyspen qamtýǵa jáne halyqtyń ómir súrý sapasyna tikeleı áser etip otyrǵanyn atap ótti. Qazaqstan bul syn-qaterlerdi jańa, ornyqty, ınklıýzıvti ári adamǵa baǵdarlanǵan damý modelin qalyptastyrýdyń negizi retinde qarastyrady. Osy turǵyda eldiń klımattyq jáne resýrstyq saıasatyna genderlik tásilderdi engizý basym baǵyttardyń biri bolyp otyr.
Erbol Tuıaqbaev Qazaqstanda memlekettik saıasat deńgeıinde erler men áıelder úshin teń quqyqtar men múmkindikterdi qamtamasyz etýdiń tutas júıesi qalyptasqanyn atap ótti.
– Ulttyq eńbek zańnamasynda kemsitýsiz teń eńbekke teń aqy tóleý qaǵıdaty bekitilgen, sondaı-aq birdeı mamandyq boıynsha eńbek etetin nemese birdeı laýazym atqaratyn jumyskerler úshin eńbekaqy mólsheriniń teńdigi qarastyrylǵan. Elimizde áıelder ekonomıkanyń barlyq negizgi salalaryna, sonyń ishinde ónerkásip, kólik jáne qurylys sektorlaryna erkin qatysa alady. Ádil eńbek jaǵdaılaryn qamtamasyz etýge degen ustanymymyz Qazaqstannyń Halyqaralyq eńbek uıymynyń Áleýmettik ádilettilik jónindegi jahandyq koalıtsııasyna qosylýymen rastaldy. Sonymen qatar ulttyq deńgeıde «Eńbek salasyndaǵy zorlyq-zombylyq pen qysym kórsetýdi joıý týraly» HEU konventsııasyn ratıfıkatsııalaý máselesi qaralýda, - dedi birinshi vıtse-mınıstr.
Spıker iskerlik ortadaǵy áıelderdiń kóshbasshylyq áleýetin damytý máselesine de erekshe toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Úkimet áıelderdiń bıznes-bastamalaryn qoldaýǵa jáne jeke kapıtaldyń damýyna qolaıly jaǵdaı jasaýǵa aıryqsha mán berip otyr. Bul óz kezeginde qazaqstandyq áıelderdiń jeke damýyna ǵana emes, tutastaı alǵanda qoǵamnyń ekonomıkalyq turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
– Biz áıelderdiń ekonomıkalyq múmkindikterin keńeıtý jáne olardyń resýrstardy basqarýǵa qatysýyn arttyrý baǵytyndaǵy sharalardy júıeli túrde jetildirip kelemiz. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha qabyldanǵan keshendi sharalardyń nátıjesinde shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri basshylarynyń qataryndaǵy áıelderdiń úlesi 48%-dan asty, al eldegi kásipkerlerdiń jalpy qurylymynda bul kórsetkish 54%-ǵa jetti. Bul derekter áıelderdiń jumyspen qamtylýy men ekonomıkalyq belsendiligi elimizdiń turaqty damýynyń mańyzdy tiregine aınalǵanyn aıqyn kórsetedi, - dedi Erbol Tuıaqbaev.
Baıandamada halyqty jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryn iske asyrý nátıjeleri de keńinen qamtyldy. Mınıstrlik respýblıka óńirleriniń barlyǵynda áıelderdi kásibı oqytý, biliktiligin arttyrý jáne ózin-ózi jumyspen qamtýǵa yntalandyrý baǵytynda aýqymdy jumys júrgizip keledi. Bul óz kezeginde kadr tapshylyǵyn azaıtyp, jańa tehnologııalyq salalardyń damýyna serpin beredi.
– Búginde Qazaqstan ekonomıkasynda 4,5 mln áıel eńbek etedi. 2025 jyly jumyspen qamtý sharalary aıasynda shamamen 475 myń áıel jumysqa ornalastyryldy. Sonymen qatar 30 myńnan astam qazaqstandyq áıel kásipkerlik negizderi boıynsha beıindik oqytýdan ótip, olardyń bir bóligi óz isin bastaý úshin memlekettik granttarǵa ıe boldy. Bul áıelderdiń jumyspen qamtylýy áleýmettik turaqtylyq pen qoǵamnyń uzaq merzimdi damýynyń mańyzdy faktory ekenin taǵy bir márte dáleldeıdi, - dep túıindedi birinshi vıtse-mınıstr.
Sóz sońynda Erbol Tuıaqbaev áıelderge ınvestıtsııa salý – jekelegen áleýmettik topty qoldaý ǵana emes, tutas qoǵamnyń turaqtylyǵyna, ádil eńbek naryǵyn qalyptastyrýǵa jáne óńirdegi resýrstardy tıimdi basqarýǵa baǵyttalǵan ınvestıtsııa ekenin atap ótti.
