Qazaqstanda aýyl sharýashylyǵy kásiporyndarynyń sany eki eseden astam ósti
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda 2025 jylǵy Ulttyq aýyl sharýashylyǵy sanaǵynyń qorytyndysy jarııalandy. Sońǵy 20 jylǵa jýyq ýaqyttaǵy alǵashqy aýqymdy zertteý nátıjesinde agrarlyq kásiporyndar sany 9,5 myńnan 21 myńǵa deıin óskeni, al egis alqaptary 23,2 mln gektarǵa jetkeni belgili boldy. Bul týraly AShM málm etti.
Vedomstvonyń málimetinshe, 2025 jylǵy 1 tamyz ben 20 qazan aralyǵynda Birikken Ulttar Uıymynyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymynyń (FAO) qoldaýymen Ulttyq aýyl sharýashylyǵy sanaǵy ótkizilgen. Bul — sońǵy 20 jylǵa jýyq ýaqyt ishinde agrarlyq sektordy tutastaı qamtyǵan alǵashqy aýqymdy zertteý. Sanaq nátıjeleri 2006–2007 jyldardaǵy aldyńǵy sanaqtan bergi ózgeristerdi baǵalaýǵa múmkindik berdi.
Sanaq elimizdiń barlyq óńirinde shamamen 290 myń aýyl sharýashylyǵy qurylymy men 1,7 mln jeke qosalqy sharýashylyqty qamtydy. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdary men jeke qosalqy sharýashylyqtardyń 97%-y qamtyldy.
Derekterdi jınaý barysynda tsıfrlyq tehnologııalar qoldanyldy. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń 92%-y, al jeke qosalqy sharýashylyqtardyń 19%-y onlaın sanaqtan ótti. Respondentterdiń úıine barǵan kezde ıntervıýerler sanaq paraqtaryn planshetter arqyly toltyrdy.
Sanaqaralyq kezeńde aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń sany artyp, egis alqaptarynyń qurylymy ózgerdi. Mal basynyń basym bóligi aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń úlesine tıesili boldy.
Atap aıtqanda, osy kezeńde aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń sany 42%-ǵa ósip, 204 myńnan 290 myńǵa jetti. Aýyl sharýashylyǵy kásiporyndarynyń sany eki eseden astam artyp, 9,5 myńnan 21 myńǵa deıin ósti. Al sharýa jáne fermer qojalyqtary men jeke kásipkerlerdiń sany 194 myńnan 269 myńǵa jetti.
Egis alqaptarynyń jalpy kólemi 18,3 mln gektardan 23,2 mln gektarǵa deıin ulǵaıdy. Sonymen qatar egiletin daqyldardyń araqatynasynda da ózgerister boldy.
Dándi daqyldardyń úlesi 81%-dan 69%-ǵa deıin tómendese, maıly daqyldardyń úlesi 4%-dan 17%-ǵa deıin ósti.
Mal sharýashylyǵynda mal basynyń sharýashylyq sanattary boıynsha bólinisinde eleýli ózgerister baıqaldy. Aldyńǵy sanaqtyń qorytyndysy boıynsha shartty mal basyna shaqqandaǵy jalpy kórsetkishtiń 20%-y aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń úlesine tıesili bolǵan. 2025 jyly bul úles 68%-ǵa jetti. Al jeke qosalqy sharýashylyqtardyń úlesi 32%-dy qurady.
Sanaq barysynda salanyń tehnıkalyq jaraqtandyrylýy men jumyspen qamtylǵandar týraly da málimetter jınaldy. Uıymdasqan sektorda 707 myń adam eńbek etedi. Esepke alynǵan ózdiginen júretin aýyl sharýashylyǵy tehnıkasynyń 57%-y 10 jyldan astam ýaqyt paıdalanylyp keledi.
Sanaq qorytyndylary ınteraktıvti vıdjetter men dashbordtarda, elektrondyq mashınamen oqylatyn kestelerde jáne statıstıkalyq jınaqta jarııalandy.
Paıdalanýshylar óz óńirinde qansha sharýashylyq jumys isteıtinin, qandaı daqyldar ósiretinin, qansha maly men qandaı tehnıkasy bar ekenin bile alady.
Interaktıvti quraldar óńirler men sharýashylyq sanattarynyń kórsetkishterin salystyrýǵa múmkindik beredi. Al elektrondyq kestelerden derekterdi júktep alyp, óz betinshe taldaý jasaýǵa bolady.
Negizgi kórsetkishtermen qatar, agrotehnologııalar men tsıfrlyq sheshimderdi qoldaný, kooperatsııa, qarjylandyrý kózderi men ınfraqurylymǵa qoljetimdilik týraly málimetter de jarııalandy. Bul aqparat memlekettik organdarǵa qoldaý sharalaryn josparlaýǵa, bıznes ókilderine aýyl sharýashylyǵy óndirýshileriniń qajettilikterin baǵalaýǵa, al zertteýshilerge agrarlyq sektordaǵy ózgeristerdi zerdeleýge múmkindik beredi.
SJJRA Ulttyq statıstıka bıýrosynyń aqparaty boıynsha.
Derekter stat.gov.kz saıtyndaǵy «2025 jylǵy Ulttyq aýyl sharýashylyǵy sanaǵy» bóliminde jarııalanǵan.
Eske sala keteıik, buǵan deıin Qazaqstanda alty et klasteri qurylyp, astyqty tereń óńdeıtin zaýyttar salynatynyn jazdyq.