Qazaqstanda astyqty tereń óńdeý negizinde BI-95 otyny óndirisi iske qosyldy
ASTANA.KAZINFORM – Qazaqstannyń otyn naryǵynda aýyl sharýashylyǵy shıkizatyn óńdeýge degen qalyptasqan kózqarasty ózgertetin jańa ónim paıda boldy. Bul týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi habarlady.
KazFoodProducts holdıngi bıoetanol qoldaný arqyly óndiriletin BI-95 avtokólik otynyn ónerkásiptik deńgeıde shyǵarýdy bastady. Bul joba elimizde alǵash ret agrarlyq ónim tolyq tsıklmen tereń óńdelip, daıyn motor otyny retinde naryqqa usynylǵanyn kórsetedi.
Munda basty nazar tek otynǵa emes, tutas óndiristik tizbekke aýdarylady. Bıoetanol Soltústik Qazaqstan oblysynda ornalasqan BioOperations kásipornynda óndiriledi. Bul – respýblıkadaǵy bıdaıdy tereń óńdeıtin biregeı keshen. ıAǵnı astyq tek un nemese jem retinde paıdalanylmaı, joǵary tehnologııalyq deńgeıde óńdelip, qosylǵan quny joǵary ónim alynady. Keıin BioPetrolCompany bazasynda sońǵy ónim — BI-95 otyny daıyndalyp, naryqqa shyǵarylady.
BI-95 — quramynda 5–10% bıoetanol bar benzın. Bul qospa otynnyń negizgi sıpattamalaryn, sonyń ishinde oktan sanyn saqtaı otyryp, onyń ekologııalyq kórsetkishterin jaqsartady. Bıoetanol astyq óńdeý ónimderinen alynyp, kómirtekti beıtarap komponent retinde qarastyrylady.
Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, mundaı sheshimder turaqty energetıkanyń ajyramas bóligine aınalǵan. Eýropalyq odaq, AQSh jáne Japonııada bıoetanol qosylǵan otyndardy paıdalaný jıyrma jyldan astam ýaqyt boıy qalypty tájirıbe bolyp keledi. Qazaqstan da bul baǵytqa kezeń-kezeńimen kóship jatyr: 2022 jyldan beri BioOperations ónimderi Eýropalyq odaq pen Ulybrıtanııa naryqtaryna eksporttalyp, halyqaralyq talaptarǵa sáıkestigin dáleldedi.
Mańyzdysy — jańa otyndy paıdalaný avtokólikterdi jańǵyrtýdy qajet etpeıdi. BI-95-ti qoldanystaǵy benzın qozǵaltqyshtarynda esh ózgerissiz qoldanýǵa bolady. Júrgizilgen synaqtar bıoetanol qospasynyń negizgi tehnıkalyq sıpattamalarǵa áser etpeıtinin kórsetti. Qýat pen aınalý momenti dástúrli benzın deńgeıinde saqtalady, al keıbir synaqtarda joǵary tıimdilik pen tómen shyǵaryndylar tirkelgen.
Alaıda jobanyń strategııalyq mańyzy tek otyn sıpattamalarymen shektelmeıdi. Bul aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip jáne energetıka salalarynyń ózara yqpaldastyǵyn kúsheıtetin jańa modeldiń qalyptasýyn bildiredi.
– Biz úshin BI-95-ti iske qosý — eń aldymen ekologııalyq qadam. Biz tek jańa otyn túri týraly emes, qorshaǵan ortaǵa túsetin naqty júktemeni azaıtý týraly aıtyp otyrmyz. Bıoetanoldy paıdalaný shyǵaryndylardy aıtarlyqtaı qysqartýǵa múmkindik beredi. Bul ásirese aýa sapasy máselesi birinshi kezekte turǵan Almaty sııaqty qalalar úshin óte mańyzdy. Satylymnyń dál osy jerde bastalýy — sanaly sheshim. Biz qoǵamnyń neǵurlym taza sheshimderge degen suranysyn kórip otyrmyz jáne búginniń ózinde-aq ádetterdi ózgertpeı qoldanýǵa bolatyn ónim usynamyz. Sonymen qatar munyń artynda aýqymdy mindet tur — el ishinde tereń óńdeýdi damytý jáne ekologııa men ekonomıkanyń ózara qaıshylyqqa túspeıtin turaqty modelin qalyptastyrý, — dep atap ótti joba jetekshisi Laýra Bergıbaeva.
Ekologııalyq áseri de aıtarlyqtaı: bıoetanol qoldaný usaq bólshekter shyǵaryndylaryn 70%-dan astamǵa, azot oksıdterin 25%-ǵa (AI-92 benzınimen salystyrǵanda), al parnıktik gazdardy 60–70%-ǵa deıin azaıtady. Bul astyqty tereń óńdeýdi tek ekonomıkalyq emes, sonymen qatar ekologııalyq turǵydan da mańyzdy etedi.
Qazirgi ýaqytta BI-95 otyny bólshek saýdaǵa shyǵarylǵan.
Irandaǵy soǵys Qazaqstannyń astyq eksportyna qalaı áser etip jatqanyn jazǵan bolatynbyz.
