Qazaqstanda ara sharýashylyǵy qarqyndy damyp, baldy shetelge shyǵarý 2,5 esege ósti
ASTANA. KAZINFORM – Elimizde ara sharýashylyǵy qarqyndy damý jolyna túsip, aýyl sharýashylyǵy salasynyń tabysty ári strategııalyq mańyzy zor baǵyttarynyń birine aınalyp keledi. Bul týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Byltyr baldy shetelge shyǵarý kólemi 2,5 esege artyp, otandyq ónimge halyqaralyq suranystyń joǵary ekenin dáleldeı otyryp, syrtqy naryqqa shyǵý múmkindigin keńeıtti.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha shetelge 1 477 tonna bal jetkizildi. 2024 jyly bul kórsetkish 603 tonna bolǵan. Negizgi baǵyt – Ózbekstan, oǵan 1 264 tonna nemese jalpy kólemniń 85,6 paıyzy tıesili. Sonymen qatar qazaqstandyq bal Kanada, Qytaı, Saýd Arabııasy, Reseı jáne Amerıka Qurama Shtattaryna shyǵaryldy. Alǵash ret Oman eline de ónim jetkizildi.
Baldyń syrttan ákelinýi edáýir azaıyp, 2024 jylǵy 1 663 tonnadan 262,4 tonnaǵa deıin tómendedi. Bul ishki óndiristiń artqanyn jáne otandyq óndirýshilerdiń naryqtaǵy orny nyǵaıǵanyn kórsetedi.
Qazirgi tańda Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar, Almaty, Túrkistan, Abaı jáne Jetisý oblystarynda 241 myń ara uıasy bar. Onyń 90,2 myńy – asyl tuqymdy.
Jyl saıyn shamamen 5 myń tonna bal óndiriledi. Sonyń 46,5 paıyzy nemese 2,3 myń tonnasy jeke qosalqy sharýashylyqtarda, al 54 paıyzy nemese 2,7 myń tonnasy aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri tarapynan óndiriledi.
Memlekettik qoldaý aıasynda mal sharýashylyǵyn damytý qaǵıdalary boıynsha bal óndirisiniń shyǵynyn azaıtý maqsatynda ótkizilgen ár kılogramm ónimge 200 teńge kóleminde qarjylaı qoldaý qarastyrylǵan.
Salany damytý baǵytyndaǵy júıeli jumys jalǵasýda. 2024 jyly 2025–2027 jyldarǵa arnalǵan ara sharýashylyǵyn damytý jónindegi jol kartasy bekitildi. Jumys toby «Ara sharýashylyǵy týraly» jáne «Asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy týraly» zańdarǵa ózgerister ázirledi. 2025 jylǵy sáýir aıynda zańnamalyq túzetýler Qazaqstan Parlamentiniń qaraýyna joldandy.
Aǵymdaǵy jyldyń 11 aqpanynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ara sharýashylyǵy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy jónindegi jumys tobynyń alǵashqy otyrysy ótti.
Atalǵan ózgeristerdi qabyldaý saladaǵy esep júrgizýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etip, jumysty jetildirýge, qazaqstandyq baldyń syrtqy naryqtaǵy básekege qabilettiligin arttyrýǵa, sondaı-aq ónimdi shetelge shyǵarý kólemin ulǵaıtý men aýyldyq aýmaqtardy damytýǵa berik negiz qalyptastyrady.
Eske salsaq, osyǵan deıin Qazaqstan bıyl 3,9 mlrd dollardyń daıyn tamaq ónimderin eksportqa shyǵarýdy josparlap otyrǵanyn jazǵanbyz.